Concilium Tridentinum — Sessio decimaquinta

Quae est quinta sub Iulio III. Pont. Max., celebrata die XXV Ianuarii MDLII — Decretum prorogationis sessionis ; Salvus conductus datus protestantibus.

Texte latin établi d'après l'édition critique Canones et decreta sacrosancti oecumenici Concilii Tridentini sub Paulo III, Iulio III et Pio IV pontificibus maximis*, Internet Archive (canonesetdecreta00coun_0). OCR Tesseract du djvu original ; quelques irrégularités de transcription possibles (anatheina pour anathema, figraeutum pour figmentum, etc.) qui n'altèrent pas le sens du texte.*

sentare ; alias praesentatio ac institutio forsan secutae nullae sint et esse inlelliganlur.

c. xrv.

Declarat praeterea sancta synodus, in fulura sessione, quam ad XXV. diem Ian. subsequentis anni MDLII. haben- dam esse iam decrevit, una cum sacrificio missae agenduin et tractandum etiam esse de sacramento ordinis, et prose- quendain esse materiam reformationis.

Q U A E EST «UINTA

SUB IUL10 111. PONT. MAX,

CELEBRATA DIE XXV. IANUAR. MD1.1I.

DECRETUM PROROGATIOMS SESSIONIS. Quum ex eo, quod proxitnis sessionibus decretum fuit, sancta haec et universalis synodus per hos dies accuratissime diligentissimeque tractaverit ea, quae ad sanctissimum missae sacrificium et ad sacrainentum ordinis spectaut, ut hodierna sessione, queinadmodum Spiritus sanctus suggessisset, decreta de his rebus, et quatuor praeterea articulos ad sanctissimum eucharistiae sacramcntum pertinentes in hanc tandeni sessio- nem dilatos publicaret; atque interim adfuturos esse puta- verit ad hoc sacrosanctum concilium eos, qui se protestantes vocant, quorum causa eorum publicationem articulorum distu- lerat, et ut libere ac sine cunctatione ulla huc venirent, 136 lidem eis publicam sive salvum conductum concesserat ') : tamen, quum illi nondum venerint, et eorum nomine suppli- catum huic sanctae synodo fuerit, ut publicatio, quae ho- dierno die facienda fuerat, in sequentem sessionem difFeratur, certa spe allata, adfuturos eos esse omnino multo ante illani sessionem, salvo conductu amplioris formae interim accepto, eadem sancta synodus, in Spiritu sancto legitime congregata, iisdem legato et nunciis praesidentibus, nihil magis optans, quam ex praestantissima natione Germanica omnes de reli- gione dissensiones et schismata t.ollere, ac eius quieti, paci

1. Suura Sess. XIII.

otioque consulere, parata ipsos, si venerint, et huinaniter excipere, et benigne audire, confidensque, eos non fidei ca- tholicae pertinaciter oppugnandae, sed veritatis cognoscendae studio esse venturos, et ut evangelicae veritatis studiosos de- cet, sanctae matris ecclesiae decretis et disciplinae ad extre- mum esse acquieturos, sequentem sessionem ad edenda et publicauda ea, quae supra commemorata sunt, in diem festum sancti Iosephi, qui erit die XIX. mensis Martii, distulit, ut illi satis temporis et spatii habeant non solum ad veniendum, verum etiam ad ea, quae voluerint, antequam is dies veniat, proponenda. Quibus ut omnem diutius cunctandi causam adimat, fidem publicam sive salvum conductum, eius, qui re- citabitur, tenoris et sententiae, libenter dat et concedit. Interea vero de matrimonii sacramento agendum, et de eo, praeter superiorum decretorum publicationein, definiendum esse, eadem sessione statuit et decernit, et prosequendam esse materiam reformationis.

SAIVIS C©]¥»UCTUS

DAT US

PROTESTANTIBUS.

Sacrosancta oecumenica et generalis Tridentina synodus, in Spiritu sancto legitime congregata, praesidentibus in ea eisdem sanctae sedis apostolicae legato et nunciis, iuhaerendo salvo conductui in penultima sessione dato, et illum iuxta te- 137 norem infra scriptum ampliando, universis fidem facit, quod omnibus et singulis sacerdotibus, electoribus, principibus, du- cibus, marchionibus, comitibus, baronibus, nobilibus, militari- bus, popularibus, et aliis quibuscunque viris, cuiuscunque sta- tus et conditionis aut qualitatis exsistant, Germaniae provinciae et nationis civitatibus, et aliis locis eiusdem, ct omnibus aliis ecclesiasticis et saecularibus, praesertim Augustanae confes- sionis, personis, qui aut quae una cum ipsis ad hoc generale Tridentinum concilium venient aut mittentur, ac profecturi sunt aut hucusque venerunt, quocunque nomine censeantur aut valeant nuncupari, tenore praesentium publicam fidem et plenissimam verissimamque securitatem, quam salvum condu- ctum appellant. libere ad hanc civitatein Tridentinain veniendi, ihidemque manendi, standi, raorandi, proponendi, loquendi,

una cum ipsa synodo de quibuscunque negotiis tractandi, exa- minandi, discutiendi, et omnia, quaecunque ipsis libuerit, ac articulos quoslibet tam scripto quam verbo libere offerendi, propalandi, eosque scripturis sacris, et beatorum Patrum ver- bis, sententiis et rationibus declarandi, adstruendi et persua- dendi, et, si opus fuerit, etiam ad obiecta concilii generalis respondendi, et cum iis, qui a concilio delecli fuerint dispu- tandi Christiane, aut caritative absque omni impedimento con- ferendi, opprobriis, conviciis ac contumeliis penitus semotis; et signanter, quod causae controversae secundum sacram scri- pturam et Apostolorum traditiones, probata concilia et catho- licae ecclesiae consensum et sanctorum Patrum auctoritates in praedicto concilio Tridentino tractentur; illo eliam addito, ut religionis praetextu aut delictorum circa eam commisso- rum aut committendorum minime puniantur, impertilur ac omuino concedit, sic etiam, ut propter illorum praesentiam 138 neque in itinere aut quocunque locorum eundo, manendo aut redeuado, nec in ipsa civitate Tridentina a divinis officiis quovis modo cessetur; et ut his peractis vel non peractis, quandocunque ipsis libuerit, aut maiorum suorum mandato et assensu ad propria reverti optabunt, aut aliquis eorum opta- bit, niox absque ulla renitentia el occasione aut mora, salvis rebus eorum et suorum pariter honore et personis vice versa, possint iuxta beneplacitum libere et secure redire, de scien- tia tamen ab eadem synodo deputandorum, ut tunc opportune eorum securitati absque dolo et fraude provideatur. Vult etiam sancta synodus in hac publica fide salvoque conduclu omnes quascunque clausulas includi et contineri ac pro inclu- sis haberi, quae pro plena, efficaci et sufficienti securitate- in eundo, stando et redeundo necessariae et opportunae fuerint. Illud etiam ad maiorem securitatem et pacis ac conciliationis bonum exprimens, quod, si quispiam, aut illorum aliqui, sive in itinere Tridentum veniendo, sive ibidem morando aut red- eundo, aliquod enorme, quod absit, egerint aut commiserint, quo posset huius fidei publicae et assecurationis beneficium eis concessum annullari aut cassari, vult et concedit, ut in hu- iusmodi facinore deprehensi ab ipsis duntaxat, et non ab aliis, condigna animadversione, cum emenda sufficienti per partem ipsius synodi merito approbanda et laudanda mox puniantur; illorum assecurationis fornia, conditionibus et modis omnino manentibus illibatis. Pariformiter etiam vult, ut, si quisquam vel aliqui ex ipsa synodo, sive in itinere, aut manendo aut

redeundo aliquod enorme, quod absit, egerint aut commiserint, quo posset huius fidei publicae et assecurationis beneficium violari aut quoquo modo tolli, in huiusmodi facinore depre- hensi ab ipsa synodo duntaxat, et non ab aliis, condigna aniroadversione et emenda sufficienti, per partem dominorum Germanorum Augustanae confessionis, tunc hic praesentium, merito laudanda et approbanda, niox puniautur, praesenti as- securationis forma, conditionibus et modis omnino manentibus illibatis. Vult praeterea ipsa synodus, quod liceat ipsis amba- sciatoribus omnibus et singulis toties, quotiescunque opportu- num fuerit seu necessarium, ad auram capiendam exire de civitate Tridentina, et reverti ad eandem, nec non nuncium vel nuncios suos ad quaecunque loca pro suis necessariis ne- gotiis ordinandis libere mittere seu destinare, ac ipsos missos seu destinatos , seu missum et destinatum suscipere toties, quolies eis videbitur expedire; ita quod aliqui vel aliquis per deputaudos concilii socientur, qui eorum securitati provideant vel provideat. Qui quidem salvus conductus et securitas stare ac durare debeat et a tempore, et per tempus, quo in ipsius synodi et suorum tuitionis curam ipsos suscipi contigerit et usque ad Tridentum perduci, ac toto tempore mansionis eorum ibidem, et rursum post sufficientem audientiam habitam, spa- tio viginti dierum praemisso, quum ipsi petierint, aut conci- lium habita huiusmodi audientia ipsis recessum indixerit, a Tri- dento usque in quem quisque elegerit sibi locum tutum Deo favente restituet, dolo et fraude prorsus exclusis. Quae qui- dem omnia pro universis et singulis Christi fidelibus , pro omnibus principibus tam ecclesiasticis quam saecularibus qui- buscunque, atque omnibus aliis ecclesiasticis et saecularibus personis, cuiuscunque status et conditionis exsistant, aut quo- cunque nomine censeantur, inviolabiliter observanda esse pro- mittit etbona fide spondet. Insuper omni fraude et dolo exclusis vera et bona fide promittit, ipsam synodum nullam vel manifesle vel occulte occasionem quaesituram, aut aliqua auctoritate, po- tentia, iure vel statuto, privilegio legum vel canonum,aut quorum- cunque conciliorum, praesertim Constantieusis et Seneusis, qua- cunque forma verborum expressa, in aliquod huius fidei publicae et plenissimae assecurationis, ac publicae et liberae audientiae, ipsis per ipsam synodum coucessae, praeiudicium quovis modo usuram, aut quemquam uti permissuram, quibus in hac parte pro hac vice derogat. Quod si sancta synodus, aut aliquis ex ea vel suis, cuiuscunque couditionis, vel status aul prae-