Concilium Tridentinum — Sessio decimaseptima

Quae est prima sub Pio IV. Pont. Max., celebrata die XVIII Ianuarii MDLXII — Bulla celebrationis concilii ; Decretum de celebrando concilio.

Texte latin établi d'après l'édition critique Canones et decreta sacrosancti oecumenici Concilii Tridentini sub Paulo III, Iulio III et Pio IV pontificibus maximis*, Internet Archive (canonesetdecreta00coun_0). OCR Tesseract du djvu original ; quelques irrégularités de transcription possibles (anatheina pour anathema, figraeutum pour figmentum, etc.) qui n'altèrent pas le sens du texte.*

generis huoiani versutia exarserunt, ut concilium velut hae- rere, ac suum cursum iuterrumpere satis incommode cogere- tur, spesque omnis ulterioris progressus hoc in tempore tolle- retur; tantumque aberat, ut sancta synodus Christianorum malis et incommodis mederetur, ut multorum mentes praeter sui animi sententiam irritaret potius quam placaret. Quum igitur ipsa sancta synodus omnia et praecipue Germaniam ar- mis ardere et discordiis videret, omnes fere episcopos Ger- manos, praesertim principes electores, suis cousultum ecclesiis e concilio abiisse: decrevit tantae necessitati non reluctari, et ad meliora tempora reiicere, ut Patres, quod eis nunc agere non Iicet, suis ovibus prospectum ad suas ecclesias re- gredi valerent, ne diutius utrobique inutili otio conterantur. Atque ita, quoniam sic temporum conditio tulit, huius oecu- menici concilii Tridentini progressum per biennium suspen- dendum fore decernit, prout praesenti decreto suspendit; ea tamen lege, ut, si citius pacata res sit, ac tranquillitas pristina revertatur, quod sperat Dei Optimi Maximi beneficio non longo forsan spatio futurum , ipsius concilii progressus eodem- met tempore suam vim, firmitatem vigoremque habere cen- seatur. Sin autem, quod Deus avertat, peracto biennio praedicta legitiina impedimenta non fueriut submota, quum primum cessaverint, talis suspensio eo ipso sublata esse in- telligatur, ac suus vigor et robur concilio sit restitutum et esse intelligatur sine alia nova concilii convocatione, acce- dente ad hoc decretum consensu et auctoritate Sauctitatis suae et sanctae sedis apostolicae.

Interea tamen eadem sancta synodus exhortatur omues principes Christianos et omnes praelatos, ut observent, et respective, quatenus ad eos spectat, observare faciant in suis regnis, dominiis et ecclesiis omnia et singula, quae per hoc sacrum oecumenicum concilium fuerunt haclenus statuta et decreta.

Bi i.L t v i:Li:uiiirio\i^

CONCILII TRIDENTINI,

SUB PIO IV. PONT. MAX.

Pius Episcopus, servus servorum Dei, ad perpetuam rei memoriam. Ad ecclesiae regimen, Iicet tauto oneri impares, sola Dei dignatione vocati, statim circumferentes meutis oculos

per omncs reipublicae Christianae partes, cernentesque non sine raagno horrore, quam longe lateque pestis haeresum et sehismatis pervasisset, et quanta Christiani populi mores cor- rectione iudigerent, in eam curam et cogitationem pro susce- pti muneris olficio incumbere coepimus, quemadmodum ipsas haereses exstirpare, tantumque et tam perniciosum schisma tollere, moresque adeo corruptos et depravatos emendare possemus. Quum autem intelligeremus, ad haec sananda mala aptissimum esse remedium, quod sancta haec sedes adhibere consuevisset, oecumenici generalisque concilii, eius congre- gandi et Deo iuvante celebrandi consilium cepimus. Indictum illud quidem antea fuit a fel. rec. Paulo III. et eius succes- sore Iulio, praedecessoribus nostris; sed variis de causis sae- pius impeditum et interpellatum perfici non potuit. Siquidem Paulus, quum id primo in urbem Mantuam1), deinde Vincen- 113 tiam iudixisset, quasdam ob causas in literis eius expressas id primo suspendit, postea Tridentum transtulit; deinde quum quibusdam de causis ibi quoque eius celebrandi tempus dila- tum fuisset, tandem suspensione sublata in eadem civitate Tridentina inchoatum fuit. Verum sessionibus aliqnot habitis, et nonnullis decretis factis, ipsum se postea concilium aliqui- bus de causis, accedente etiam sedis apostolicae auctoritate, Bononiam transtulit 2). Iulius autem, qui ci successit, in eandem civitatem Tridentinam id revocavit, quo quidem tem- pore facta alia quaedam decreta sunt 3). Sed quum novi in propinquis Germaniae locis tumultus excitati fuissent, et bel- lum in Italia et Gallia gravissimum exarsisset, rursus conci- lium suspensum et dilatum fuit, adnitente nimirum humani generis hoste, aliasque ex aliis difficultates et impedimenta obiiciente, ut tantum ecclesiae commodum, quod prorsus au- ferre non poterat, saltem quam diutissime retardaret. Quant- opere vero interea auctae fuerint et multiplicatae ac propa- gatae haereses, quantopere schisma creverit, sine maximo animi dolore nec meminisse possumus nec referre. Sed tan- dem pius et misericors Dominus, qui nunquam ita irascitur*), ut misericordiae obliviscatur, regibus et principibus Christia- nis pacem et unanimitatem donare dignatus est. Qua nos oc- casione oblata maximam in spem venimus, ipsius misericordia freti, fore, ut his tantis quoque ecclesiae malis eadem concilii via finis imponatur. Nos itaque ad schisma haeresesque tol-

Sess. XVI. 1) supr. pag. 1. — 2) supr. Sess.VIII. — 3) supr. Sess. XI.— «I Habac. III. 2.

lendas, ad corrigendos et reformandos mores, ad pacem inter Christianos principes conservandam, celebrationem eius non esse duximus diutius differendam. Habita igitur cum venera- bilibus fratribus nostris sanctae Romanae ecclesiae cardinalibus deliberatione matura, factis etiam consilii nostri certioribus carissimis in Christo filiis nostris Ferdinando Romanorum iiuperatore electo, et aliis regibus atque principibus, quos w* quidem, sicut de eorum summa pietate et sapientia nobis pollicebamur, paratissimos ad ipsius concilii celebrationem adiuvandam invenimus, ad Dei omnipotentis laudem, honorem et gloriam, atque universalis ecclesiae utilitatem, de eorundem fratrum nostrorum consilio et assensu sacrum oecumenicum et generale concilium ex auctoritate eiusdem Dei, et beato- rum Petri et Pauli Apostolorum, qua nos quoque in terris fungimur, freti et subnixi, in civitate Tridentina ad sanctissi- inum diem Resurrectionis dominicae proxime futurum indici- mus, et ibi celebrandum sublata suspensione quacunque statui- mus atque decernimus. Quocirca venerabiles fratres nostros omnibus ex locis patriarchas, archiepiscopos, episcopos, et dilectos filios abbates, ceterosque, quibus in concilio generali sedere et sententiam dicere iure communi, vel ex privilegio vel ex antiqua consuetudine licet, vehementer in Domino tiortamur et monemus, atque etiam districte praecipiendo mandamus in virtute sanctae obedientiae, in vi quoque iura- menti, quod praestiterunt, et sub poenis, quas in eos, qui ad concilia generalia convenire neglexerint, sacris sciunt esse canonibus constitutas, ut ad concilium ibi celebrandum con- veniant intra eam diem, nisi forte impedimento fuerint legi- timo praepediti; quod tamen irapedimentum per legitimos procuratores synodo probare debebunl. Monemus praeterea omnes et singulos, quorum interest interesseve poterit, ut in eoncilio adesse ne negligant. Carissimos vero in Christo filios nostros, Romanorum imperatorem electum, ceterosque reges et principes, quos optandum sane esset concilio inter- esse posse, hortamur et rogamus, ut, si ipsi concilio interesse 145 non potuerinl,at oratores suos, prudentes, graves et pios viros utique mittant, qui ipsorum nomine illi intersint, curentque diligenter pro sua pietate, ut ex eorum regnis atque dominiis praelati sine recusatione ac mora tam necessario tempore Deo et ecclesiae officium suum praestent: eosdem etiara curaturos esse minime dubitantes, ut per ipsorum regna et dominia tutum ac liberum iter praelatis, eorumque familiaribus, comi-

7*

lOO

tibus, et aliis omnibus ad concilium euntibus et ab illo redeun- tibus pateat, benigneque ac comiter omnibus in locis reci- piantur atque tractentur, sicut, quod ad nos attinet, ipsi quoque curabimus; qui nihil omnino praetermittere decrcvi- mus, quod ad tam pium et salutare opus perficiendum a nobis in hoc loco constitutis praestari possit, nihil, ut Deus scit, quaereutes aliud, nihil propositum habentes in hoc concilio celebrando, nisi honorem ipsius Dei, dispersarum ovium re- ductionem ac salutem, et perpetuam Ghristianae reipublicae tranquillitatem ac quietem. Ut vero hae literae et quae in eis continentur ad omnium, quorum oportet, notitiam perve- niant, nec quisquam ea excusatione uti possit, quod illa igno- raverit, pracsertim quum non ad omnes, quos de his literis certiores fieri oporteret, tutus forsitan paleat aditus: volumus et mandamus, ut in basilica Vaticaua principis Apostolorum, et in ecclesia Lateranensi tunc, quum in eis populus, ut mis- sarum solemnibus intersit, congregari solet, palam clara voce a curiae nostrae cursoribus seu notariis aliquibus publicis re- citentur, et postquam recitatae fuerint, ad valvas earum ec- clesiarum, itemque cancellariae apostolicae, et in loco solito Campi Florae affigantur, ibique, quo legi et omnibus inno- tescere possint, aliquamdiu relinquantur. Quum autem inde amovebuntur, earum exempla in eisdem locis affixa remaneant. Nos enim per recitationem hanc, publicationem et affixionem omnes et singulos, qui his literis comprehenduntur, post duos menses a die publicationis et affixionis earum volumus perinde adstrictos et obligatos esse, ac si ipsismet illae coram editae et lectae fuissent. Transsumptis quoque earum, quae manu publici alicuius notarii scripta subscriptave, et sigillo ac sub- scriptione alicuius personae in dignitate ecclesiastica consti- tutae munita fuerint, ut sine dubitatione ulla fides habeatur, mandamus atque decernimus. Nulli ergo omnino hominum licet hanc paginam nostrae indictionis, statuti, decreti, prae- cepti, admonitionis et adhortationis infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attentare praesum- pserit, indignationem omnipotentis Dei, ac beatorum Petri et Pauli Apostolorum eius se noverit incursurum. Dalum Romae apud S. Petrum anno Incarnationis dominicae MDLX. III. Kal. Decembris, Pontificatus nostri anno primo.

Antonius Florebellus Lavellinus. Harengus.

lOt

Placetne vobis, ad laudem et gloriam sanctae et indivi- duae Trinitatis, Patris et Filii et Spiritus sancti, ad incre- meutum et exaltationem fidei et religionis Christianae, sacruiu oecumenicum et generale concilium Tridentinum, in Spiritu sancto legitime congregatum, ab hodierno die, qui est deci- mus octavus meusis Ian. anni a Nativilate Domini millesimi quingentesimi sexagesimi secundi, cathedrae Romanae B. Pe- tri Apostolorum principis consecrato, sublata quacunque suspensione, iuxta formam et tenorem literarum sanctissimi domini nostri Pii IV. Pont. Max- celebrari, et in eo ea debito servato ordine tractari, quae proponentibus Iegatis ac praesi- dentibus ad horum temporum levandas calamitates, sedandas de religione controversias, coercendas linguas dolosas, de- pravatorum morum abusus corrigendos, ecclesiae veram atque Christianam pacem conciliandam apta et idonea ipsi sanctae synodo videbuntur? Responderunt: Placet.

Indictio faturae sessionis.

Placetne vobis, proximam futuram sessionem habendam et celebrandam esse feria quinta post secundam dominicam Quadragesimae, quae erit die vigesima sexta mensis Februa- rii? Responderunt: Placet.