PONTIFICALE ROMANUM EX DECRETO SACROSANCTI ŒCUMENICI CONCILII VATICANI II INSTAURATUM AUCTORITATE PAULI PP, VI PROMULGA TUM
DE ORDINATIONE DIACONI, PRESBYTERI ET EPISCOPI
EDITIO TYPICA
TYPIS POLYGLOTTIS VATICANI
S
MCMLXVIII
HOC VOLUMEN TYPIS POLYGLOTTIS VATIC ANIS EXCUSUM IMAGINIBUS À IOANNE ALOISIO UBOL DI DELINEATIS AFFABRE GRNATUR INDEX
Decretum S. R. C. .
Constitutio Apostolica, qua novi ritus approbantur ad Ordinat io- nem Diaconi, Presbyteri et Episcopi .
De Ordinatione Diaconorum . 13 De Ordinatione Presbyterorum 3x
De Ordinatione Diaconorum et de Ordinatione Presbyterorum in wna actione liturgica simul conferendis . , . , . , 50
De Ordinatione Episcopi uni tantum conferenda . , . . , 62 De Ordinatione Diaconi uni tantura conferenda . . . . . , 80 De Ordinatione Presbyteri uni tantum conferenda . , 87 De Ordinatione Diaconi et de Ordinatione Presbyteri in una actione liturgica simul conferendis . . . , , , , 94 De Ordinatione Episcopi pluribus simul conferenda , . x05
APPENDIX :
I. Lectiones pro Missis Ordinationum 117
IT. Cantus: Toni pro « Hanc igitur» propriis x22
Veni, Creator Spiritus . , 127
Te Deum laudamus
128
SACRA CONGREGATIO RITUUM
Prot. n. R 19/967
DECRETUM
et Constitutionem Apostolicam «Pontificalis Roman
P 18 mensis iunii anno 1968 datam, Summus Pontifex Paulus VI i tecognitio», die
hovum titum pto collatione sacrorum Ordinum Diacona tus, Presbyteratus et Episcopatus, a Consilio ad exsequendam Constitutionem de S. Liturgia, peritis adhibitis et Episcopis diversarum orbis regionum consultis, reco- gnitum, approbavit, ut posthac, pro ritu in Pontificali Romano exstante, usutpetur in his Ordinibus conferendis.
Pars igitur Pontificalis Romani, novos hos ritus pto collatione sacro-
tum Ordinum Diaconatus, Presbyteratus et Episcopatus continens, præ- senti Decreto ab bac Sacra Rituum Congregatione, vigore facultatum sibi a Summo Pontifice PAULO PP, VI tributarum, evulgatur ét uti typica declaratur. Statuitur insuper ut, usque ad diem 6 mensis aprilis proximi anni 1969, hoc est ad Dominicam Resurrectionis D. N. L. C., aut hi novi ritus, aut ii qui nunc in Pontificali Romano sunt, usurpari ad arbitrium possint : ab co autem die hi novi dumtaxat ritus adhibeantur, Contrariis quibuslibet minime obstantibus.
Romæ, die 15 Augusti 1968, in festo Assumptionis B, Mariæ
Virginis.
BENNO Card. GUT
Præfectus $, Congr. Rituum
et « Consilii» Præses
t FERDINANDUS ANTONELLI
Archiep, tit. Idicrensis
S CR, à Secretis
CONSTITUTIO APOSTOLICA
QUA NOVI RITUS APPROBANTUR
AD ORDINATIONEM DIACONI, PRESBYTERI
ET EPISCOPI
PAULUS EPISCOPUS
SERVUS SERVORUM DEI
AD PERPETUAM REI MEMORIAM
pPstetis Romani recognitio non tantum generali modo a Con- cilio Œcumenico Vaticano II ptæscribitur,! sed etiam peculia- tibus regitur normis, quibus eadem Sacra Synodus ritus Ordinatio- hum, «sive quoad cæremonias sive quoad textu s»,* immutari iussit. Sed ex Ordinationis ritibus il imprimis considerandi sunt, quibus per Sacramentum Ordinis, vario gradu collat um, sacra Hierarchia constituitur: «sic ministerium eccle siasticum divivitus institutum diversis ordinibus exercetur ab illis qui iam ab antiquo Episcopi, Presbyteri, Diaconi vocantur ».° In recognitione autem ritus Ordinationum sacrarum, præter principia generalia, quibus integra instauratio Liturgiæ, iuxta præ- scripta Concilii Vaticani I, regi debet, summ opere attendendum est ad præclaram illam doctrinam de natura et effectibus Sacra- menti Ordinis, quæ in Constitutione de Eccle sia ab eodem Con- cilio pronuntiata est; quæ sane doctrina ipsa Litur gia, modo sibi proprio, exprimenda est, nam «textus et ritus ita ordinari oportet
1 Conc. Vat. II, Const. de Sacra Liturgia, Sacrosa nctum Concilium, n. 45: AAS, 56 (964) p. 107. 4 Ibid., n, 76: A.A.S. 56 (1964) p. xr9.
- Conc. Vat, Il, Const. dogm. de Ecclesia, Lumen gentium, n. 28: A.A.S, 57 (x965)
PP: 33-34. CONSTITUTIO APOSTOLICA
ut sancta, quæ significant, clarius exprimant, eaque populus chri- stianus, in quantum fieri potest, facile percipere atque plena, ac- tuosa et communitatis propria celebratione participare possit ».t Jamvero eadem sancta Synodus docet: «Episcopali consecra- tione plenitudinem conferri Sacramenti Ordinis, quæ nimirum et liturgica Ecclesiæ consuetudine et voce sanctorum Patrum sum- mum sacerdotium, sacri ministerii summa nuncupatur. Episcopalis autem consecratio, cum munere sanctificandi, munera quoque con- fert docendi et regendi, quæ tamen natura sua nonnisi in hierar- chica communione cum Collegii capite et membris exerceri pos- sunt. Ex traditione enim, quæ præsertim liturgicis ritibus et Ec- clesiæ tum Orientis tum Occidentis usu declaratur, perspicuum est manuum impositione et verbis consecrationis gratiam Spiritus Sancti ita conferri et sacrum characterem ita imprimi, ut Episcopi, eminenti ac adspectabili modo, ipsius Christi Magistri, Pastotis et Pontificis partes sustineant et in Eius persona agant ».5 Quibus verbis addenda sunt plura et præclara doctrinæ ca- pita de Episcoporum apostolica successione necnon de eorum mu- neribus et officiis, quæ, etei iam in Ordine Consecrationis episco- palis continentur, meliore tamen et accuratiore modo exprimenda videntur. Quod ut rectius obtineretur, opportunum visum est e fontibus antiquis arcessere precationem consecratoriam quæ in ea invenitur, quæ vocatur «'Traditio Apostolica Hippolyti Ro- mani », sæculo tertio ineunte scripta, quæque, magna ex parte, in liturgia Ordinationis Coptorum et Syrorum occidentalium adhuc setvatur. Ita fit ut in ipso Ordinationis actu testimonium perhibeatur de concordia traditionis cum orientalis tum occidentalis, quoad munus apostolicum Episcoporum. Quod vero ad Presbyteros attinet, ex Actis Concilii Vaticani secundi hæc præsertim recolenda sunt: «Presbyteri, quamvis pontificatus apicem non habeant et in exercenda sua potestate ab Episcopis pendeant, cum eis tamen sacerdotali honore coniuncti
- Conc. Vat. IX, Const. de Sacra Liturgia, Sacrosanctum Concilium , n. 21: A.A.S. 56
(1964) p. 106. 5 Conc. Vat. I, Const. dogm. de Ecclesia, Lumen gentium, n. 21: A,A.S, 57 (1965) p. 25. CONSTITUTIO APOSTOLICA
sunt et vi sacramenti Ordinis, ad imaginem Christi, summi atque æterni Sacerdotis (cf. Hebr. 5, 1-10; 7, 243; 9, 11-28), ad Evangelium prædicandum, fidelesque pascendos, et ad divinum cultum cele- brandum consectantur, ut veri sacerdotes Novi Testament ».® Atque alio loco hæc leguntur: «Presbyteri enim, sacra Ordinatione atque missione, quam ab Episcopis recipiunt, promoventur ad inser- viendum Christo Magistro, Sacerdoti et Regi, cuius participant ministerium, quo Ecclesia in populum Dei, Corpus Christi et Tem- plum Spiritus Sancti, hic in terris, indesinenter ædificatur ».” In Ordinatione autem presbyterali, prouti in Pontificali Romano ha- bebatur, missio et gratia Presbyteri tamquam adiutoris Ordinis episcopalis clarissime desctibebatur. Attamen necessarium visum est totum ritum, qui antea in plures partes distribuebatur, ad ma- iorem unitatem redigere, et mediam Ordinationis partem, hoc est impositionem manuum et precationem consectatoriam in vividiore luce ponere, Quod tandem ad Diaconos spectat, præter ea quæ in Litteris Apostolicis «Sacrum Diaconatus Ordinem », Motu proprio a No- bis die XVIIL mensis Tunii anno MCMLXVII editis, continentur, hæc præcipue commemoranda sunt verba: «In gradu inferiori Hierarchiæ sistunt Diaconi, quibus “ non ad sacerdotium, sed ad ministerium ” (Constitutiones Ecclesiæ Ægyptiacæ, IIL, 2), manus imponuntur. Gratia etenim sacramentali robotati, in diaconia li- turgiæ, verbi et caritatis Populo Dei, in communione cum Epi- scopo eiusque presbyterio, inserviunt ».® Ordinatione autemIn diaconali pauca quædam mutande erant, ratiote habita sive præ- ceptionum recens latarum de diaconatu tamquam gradu proprio et permanenti Hierarchiæ in Ecclesia latina, sive maioris simpli- citatis et claritatis rituum. Porro ex ceteris Supremi Magisterii documentis, ad Sacros Or- dines pertinentibus, peculiari mentione dignam. existimamus Con- '
Conc. Vat. JL, Const. dogm. de Ecclesia, Lumen gentium, n. 28: A.A.S. 57 (x965) p. 34. ? Conc. Vat. II, Decr, de Presbyterorum ministerio et vita, Presbyterorum Ordinis, n. 1: A.A.S. 58 (1966) p. 997. $# Conc. Vat. If, Const. dogm. de Ecclesia, Lumen gentium, n. 29: A.A.S. 57 (1965) p. 36.
9
CONSTITUTIO APOSTOLICA
stitutionem Apostolicam «Sacramentum Ofdinis », à Decessore
Nostro fel. rec. Pio XII, die XXX mensis Nove
mbris anno MCM-
&XLVII, editam, qua declaratur «Sacrorum
Ordinum Diaconatus,
avt Presbyteratus Imateriam eamque unam esse manuum impo sitionem: formam vero itemque unam esse verba applicationem huius mate- riæ determinantia, quibus univoce significantur effectus sacramen- tales — scilicet potestas Ordinis et gratia Spitit us Sancti — quæque ab Ecclesia qua talia accipiuntur et usurpantur ».® Quibus præ- missis, idem documentum decernit quænam manuum impositio et quænam vetba in uniuscuiusque Ordin is collatione materiam et formam constituant. | Cum vero in recognitione ritus opus fuerit quæd am vel addi, vel deleri, vel mutari, sive ut textus ad fidem textuum antiquio- rum téstituerentur, sive ut sententiæ clariores redderentur, sive ut effectus sacramenti melius exponerentur, necesse esse putamus, ad omnem controversiam tollendam et ad consc ientiarum anxie- tates præcavendas, declarare quænam in ritu recognito ad natu- ram rei pertinere dicenda sint. De materia ergo et forma in unius- cuiusque Ordinis collatione, suprema Nostra Apostolica aucto - titate, quæ sequuntur decernimus et constituimus. In Ordinatione Diaconorum materia est Episcopi manuum im- positio, quæ silentio fit super singulos ordin andos ante precatio- nem consecratoriam; forma autem constat verbis elusdem preca- tionis consecratoriæ, quorum hæc ad naturam rei pertinent, atque adeo ut actus valeat exiguntur: « Emitte in eos, Domine, quæsu- mus, Spititum Sanctum, quo in opus ministeri fideliter exsequendi munere septiformis tuæ gratiæ roborentur ». In Ordinatione Presbyterorum, item materia est Episcopi ma- nuum impositio, quæ silentio super singulos ordinandos fit ante Precationem consecratoriam; forma vero const at verbis eiusdem Precationis consecratoriæ, quorum hæc ad natur am rei pertinent, atque adeo ut actus valeat exiguntur: « Da, quæsumus, omnipo- tens Pater, in hos famulos tuos Presbyterii digni tatem; innova in vi-
* AAS. 40 (1948) p. 6.
I0
CONSTITUTIO APOSTOLICA
sceribus corum Spiritum sanctitatis; acceptum a te, Deus, secund i meriti munus obtineant, censuramque morum exemplo suæ con- vetsationis insinuent », Denique in Ordinatione Episcopi, materia est impositio ma- nuum quæ ab Episcopis consecrantibus, vel saltem a Consecra- tore principali, fit silentio super caput Electi ante precationem con- secratoriam; forma autem constat verbis eiusdem precat ionis con- secratoriæ, quorum hæc ad naturam rei pertinent, atque adeo ut actus valeat exiguntur: « Et nunc effunde super hunc Electum eam vittutem, quæ a te est, Spiritum principalem, quem dedisti dilecto Filio tuo Iesu Christo, quem ipse donavit sanctis Apostolis, qui constituerunt Ecclesiam per singula loca, ut sanctuarium tuum, in gloriam et laudem indeficientem nominis tui ». Hunc igitur ritum pro collatione Ordinum sacrorum Diaco- natus, Presbyteratus et Episcopatus, a Consilio ad exsequ endam Constitutionem de s. Liturgia, «peritis adhibitis et Episcopis con- sultis ex diversis orbis regionibus »,!° recognitum, Nosmetipsi Apostolica Nostra auctoritate approbamus, ut posthac, pro ritu in Pontificali Romano adhuc exstante, adhibeatur in his Ordinibus conferendis, Nostra hæc statuta et præscripta nunc et in posterum frma et efficacia esse et fore volumus, non obstantibus, quatenus opus sit, Constitutionibus et Ordinationibus Apostolicis a Nostris De- cessoribus editis, ceterisque præscriptionibus etiam peculiari men- tione et derogatione dignis.
Datum Romæ, apud Sanctum Petrum, die XVIII mensis Tunii, anno MCMLXVIII, Pontificatus Nostri quinto.
PAULUS PP. VI
10 C£. Conc. Vat. IT, Const. de Sacra Liturgia, Sacrosanctum Concilinm
, n. 25: A.A.S,
56 (x964) p. ro7.
. IT