Liber VI, Tractatus II — De Baptismo et Confirmatione

Saint Alphonse-Marie de Liguori — Theologia Moralis

Édition Marietti, Augustae Taurinorum (Turin), 1891 — texte établi par P. Francisco Zacharia.

TRACTATUS SEGUINDUS

DE BAPTISMO ET CONFIRMATIONE

CaP. I. Db BArTlSUO

Oo. Quomodo distinguatur baptismus,

96. De baptismo flaminis.

97. De baptismo sanguinis.

98. An, ut martyrium remittat culpam^ requiratur in peccatore contritiOj vel caritas.

99. Quando martyriunt gratiam conferat. \ 00. ^n sint martyres qui moriuntur in ohsequio peste infectorum.

100. An liceat se offerre admartyrium. f^el ae prodere catholicum per abstinentiam a car^ nibus.

101. « Noa agitur hic de baptismo sanguinis, id est martyrio; nec de flaminis, seu spiritus, id est contritione, cum voto baptismi vel desiderio, quia non sunt sacramenta; sed de baptismo fluminis, qui definitur : Ablutio corporis exterior, facta sub praescripta forma verborum. »

Baptismus igitur ex voce graeca quae significat ablutionem, sive immersionem in aquam, distinguitur in baptismum fluminiSy flaminis et sanguinis.

96. Infra dicemus de baptismo fluminis, qui valde probabiliter cum s. Thoma * Salmantic. 2 Mag. Sent. Sot. Vasq. etc. fuit institutus ante passionem Christi Domini, tempore quo Christus baptizatus est a loanne. Baptismus autem flaminis est perfecta conversio ad Deum per contritionem vel amorem Dei super omnia cum voto explicito vel implicito veri baptismi flumipis, cuius vicem supplet (iuxtaTrid. 3) quoad culpae remissionem, non autem quoad characterem imprimendum, nec quoad tollendum omnem reatum poenae dicitur flaminis, quia fit per impulsum Spiritus sancti, qui flamen nuncupatur. Ita Viva ^ Salm. 5 cum Suar. Vasq. Val. Croix 6 et aliis. De fide autem est per baptismum flaminis homines etiam salvari, ex c. Apostolicam 2. de presb. non bapt. et Trid. sess. 6. c.
97. ubi dicitur neminem salvari posse

(1) 5. p. q. 60. a. 2. (2) De bapt. c. 1. p. 2. dul). uuic. u. 24. et seqq. (5) Sess. 14. c. 4.

(4) De Lapt. q. 2. a. 1. n. 2. (o) Tr. 2. c. 1. p.

1. 11. 2. (6) L. 6. p. 1. n. 244. (7) P .142. q. 6. (»J 2. 2. qu. 124. ait. i>. (9) Loc. cit. n. 2.

(10) L. 6. p. 1. D 232. {ii} 23U.

BAPTISMO ET CONFIRMATIONE

sine lavacro regenerationis aut eiiM uoto. Vide Petroc.

97. Baptismusverosan^fmmsest sin« guinis effusio, seu mors tolerata pro fide, aut pro alia virtute christiana, ut docent s. Th. 8 Viva 9 Croix cum Avers. Gob. etc. Hic autem baptismus aequiparatur verobaptismo, quiaquasi ex opere operato ad instar baptismi remittit culpam et poenam : dioitur quasiy quia martyrium uon ita stricte operatur sicut sacramenta, sed ex quodam privilegio ratione imitationis passionis Christi, ut dicunt Bell. Suar. Sot. Cai. etc. apud Croix " et fuse Petroc. 12. ideo martyrium prodest etiam infantibus, dum ecclesia ss. Innocentes prout veros martyres colit. Hino bene docet Suar. cum aliis ap. Croix oppositum saltem esse temerarium. la adultis autem requiritur acceptatio martyrii, saltem habitualiter ex motivo supernaturah; Conin. Cai. Suar. Bon. et Croix*'* contra Viva qui nullam requirit acceptationem.

Patet autem martyrium non esse sacramentum , quia martyrium non est actio instituta a Christo ; et ideo nec etiam fuit sacramentum baptismus loannis, qui non sanctificabat hominem, sed tantum praeparabat ad Ghristi adventum. Viva

98. Quaeritur tamen hic i . An, ut martyrium remittat culpam et poenam, requiratur in peccatore contritio, vel dileotio Dei super omnia, an sufficiat attritio. Certum est ad remissionem culpae aliquam poenitentiam requiri, ex Trid.''. Ad quaesitum autem respondent Wig.^ Conc. Viva^o cum Bell. Cai. Pal. Less. etc. apud Croix^i attritionem satis esse ad martyrium ^ sicut satis est ad baptismum; hoc enim privilegium, dicunt, martyrium obtinere ex privilegio, ut diximus, ob imitationem passionis Christi. Probabilius tamen est quod requiratur contritio ^

(12) T. 3. c. 2. q. 3. (13) N. 237. (14) N. 231. (IS) N. S. (16) L. cit. n. 3. (17) Scs*. 14. c. 1*

(18) Tract. 11. exam. S. n. 73.

(19) Tora. 8. pag. ISi. n. 10.

(20) Di*t. quaest. 2. art. 1. n. 4. ^21) Lib. G. p. 1. u. 238. et 239.

CAP. I. DB BAPTISMO DUB. T.

vel dileotioDei supra omnia, ut docent s. BoD. Scot. Con. Sayr. etc. ap. Groix et Petroc. l ex s. Th. 2 qui dicit : Effusio sanguinis non habet rationem baptismi^ si sit sine caritate. Et probatur ex apostolo 3 : Si tradidero corpus meum^ ita ut ardeam^ caritatem aurtem non kabuero^ nihil mihi prodest. Neqae martyrium subire, importat semper caritatem perfectam habere ; nam posset quis velle potius mori quam peccatum novum committere propter metum inferni. Gaeterum, ipsi adversarii advertunt necessarium semper esse ut peccator ante martyrium conetur ad contritionem vel confessiooem, ne periculo damnationis exponatur.

99. Qiiaeritur 2. Quandonam martyrium gratiam conferat, an in instanti mortis, an vulneris letbaiis. Probabile est cum Suar. Bon. Dic. etc. oum Viva^ couferre gratiam quando martyr accipit lethale vulnus aut cruciatum, licet postea miraculose non moriatur ; et ita vere martyr fuit b. loannes in dolium ferventis olei immissus, et regina martyrum b. Virgo Maria, stans iuxta crucem lesu. Ratio quia tunc iam in causa mors accipitur.

100. Not. 1. De illis qui in obsequio pestiferorum ex caritate moriuntur, dicit martyrol. rom. 28 febr. : Quos velut martyres religiosa fides venerari consuevit. Et veros martyres esse tenent 42. academiae, 43. cardinales, et plus quam 300. auctores, contra Hurt. et alios; vide Groix

4 04 . Not. 2. Illicitum est, sine diviDo instinctu , vel sine periculo scandali, temere se ingerere in martyrium, ut communiter docent s. Th. Navar. Sanch. Dic. etc. cum GroixS. Tum quia haec esset quaedam tentatio Dei: tum quia homo non est dominus vitae suae. Vide dicta l. 3. n. 32. Hinc dicunt Laym. ' et Gobatus ap. Groix 8 quod peccaret, qui die veneris, a carnibus abstinendo, manifestaretse catholicum cum periculo vitae; quia eo casu ces(1) T. 3. p. 154. q. 5. (2) 5. p. q.66. a. 12. ad 2. (3)I.Cor.lo.5. C4jA.l.B.G. C^) L.6.p.l.n.23G.

sat praeceptum ecclesiasticum absti-* nendi a carnihus, et urget praeceptum naturale, quod est potius, servandi propriam vitam.

DuBinu I. Quid sit matBria baptismi.

402. Quae sit materia remota baptismi.

403. 4. Quae sit materia certe valida. 2. Qua« certe invalida. 5. Quae dubia. An in neces^ sitate liceat ibi uti opinione eiiam tenuiter probabiU.

404. Dtd). 4. An sit materia apta aquaper artemchtjmicam edxicta. 2. An saliva^ stidor aut lacrymae. 3. An aqua ftuens ex vite. 4. An nix non soluta.

405. Quae sit materia proxima baptisrni.

406. Quaer. 4. An valeat baptismus , si quis proiiciat puerum in flumen. Quid si haptizet cum aqua deftuente ex tecto. An liceat in necessitate proiicere puerum in flumen ut baptizetur. An autem cum aqua nociva baptizare.

407. 2. An infans in necessitate possit haptizari in utero matris. Quidsi haptizetur puer tantum in capite egresso ex utero. 3. An valeaS baptismus^ si aqua attingat tantum vestes aut capillos. 4. An valeat haptismu^ collatus in scapulis vel pectore. 5. An requiratur tri^ na ablutio. 6. An sufficiat ad baptismum una vel altera aquae gutla.

408. «Resp. 4. Materia remofa licita

est aqua consecrata, si haberi potest;

valida est omnis et sola aqua elementaris, quae morali hominum aestimatione sit naturalis et usualis , qualis

estputei, maris, paludis, pluviae, et

item resoluta ex nive, grandine, glacie, licet accidentaliter quoad colorem,

saporem et odorem alterata sit, ut aqua sulphurea, lixivium, iusculum ita

tenuiter carne decoctum, aut aqua alteri corpori ita modice admixta, ut

usum communem et aestimationem

aquae retineat. Ralio responsionis est,

ex loan. 9 : Nisi quis renatus fuerit ex

aquaetc. Quams.Th. confirmat triplici

congruentia: 4 . estraaxima commoditas

aquae. 2. Eius facillimus usus. 3. Aptitudo ad significandum efi^ectum, qui

est emundatio a peccato.

Unde resolves:

» 4 . Inepta materia baptismi est saliva, lotium, lacrymae, sudor, cerevisia, item aqua sic permixta, ut non amplius sit apta ablutioni, nec vocetur aqua; v. gr. lutum, brodium, vinum lymphatum, item aquae artificiales ex

(6) N. 241. (7) Ii. 5. Ir. 3. p. 5. c. 1. d. 6. (8) Loc. cit. (9) C. 3. v. S.

Tosis, herbis, succisque expressae; denique nix, grando, glacies non resoluta. Ratio est , quia morali hominum aestimatione non censetur aqua naturalis et usualis. Laym. < Bon.2.

» 2. Quia de quibusdam tum ex dictis, tum aliis dubium est, v. gr. de iusculo €t cerevisia valde tenui, lixivio (et secundum Gran. 3 aqua rosacea); hino in necessitate licet illis uti, etsi postea baptismus sub conditione sit repetendus. Vide Escob. Laym. Bonac.

» 3. Uti aqua impura, vel non consecrata , cum alia haberi potest, esse grave peccatum, ob sacramenti irreverentiam. Bon. ^ Diana 6 et alii quinque. Licet Granad. et Quintanad. putent non esse mortale, uti non benedicta. (Generice loquendo omissio aquae benedictae est mortale, ut dicunt Cont. Tourn. 7 Ronc» cum Cabrera et Diana ac Salm. 9 cum Con.Bon. etPal. ex Clement.. unic. de bapt.. contra aliquos. In baptismo autem privato dicit Croix 10 cum Pasq. Gob. et Quintan. non requiri aquam benedictam ^i; sed Cont. Tourn. paulo supra, asserit quod baptismus, adhuc necessitate domi conferendus, debet curari ut fiat aqua benedicta, sive lustrali ob maiorem decentiam ). »

103. Certum est et de fide, raateriam remotam baptismi non esse aliam nisi aquam materialem, sive elementarem, ut patet ex conc. lateran. relato in c. Firmiter^ de sum. Trin. et ex Trid. 12 ex illo loantfis 13 ; Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto^ non potest introire in regnum Dei. Hinc videndum quaenam aqua sit maleria valida, quae invalida et quae dubia. 1. Materia certe valida est 1 . Aqua fon~ ttuw, puteorum, maris^ fluminum^ lacuum^ stagnorum , cisternarum et plu(1) L. S. U 2. c. 5. (2) Q. 2. p. 3. (3) 3. p. c. 4. tr. 1. dv^i ilul). 2. (4) Locc. cc. (S) L. 1. il. 2. q. 2. p. 3. n. 7. (6) Part. 9. t. 6. r. 33. (7) De bapl. ». 3, ai t. 1. in lin. (8) C. 2. q. 2, (9) Tract. 2. c. 2. p. 1. n. 14. (10) N. 263.

(11) Cactcrum, inquit iu Hom. Apost. tr. 14. n. 8., in baptismo privato probabile est licere uti aquauoa tonsecralu: Croix Gobat. Pasqual. et Quintanad.

(12) Sess. 7. can. 2. ile bapl. (13) C. 3. v. 8. il4) T. 8. 12a 2. (la) N. 6. (iC) Loc.cit.

TISMO Et CONFIRMATIONE

vialis: et sic quaecumque simplex el pura^ quae propriam aquae speciem retineat; nec refert frigida sit an calida: itahabetur in rit. rom. iussu Greg. xiii, (ap. Conc.<<). 2. Est aqua resoluta ex nive, glacie, vel grandine, ut communiter docent Concina <5 Cont. Tourn. Holz. " Elbel 18 Ronc. 19 Croix^o et alii omnes. 3. Aqua sulphurea sive mineraiis ut docent s. Th.21 Cont. Tourn.22 Holz. Salm.23 Antoine et alii communiter. 4. Aqua defluens in tempore nimboso a pariete, foliis etc. Cont. Tourn. Elbel24 Ronc.25 cum Gob. et Tamb. 5. Aqua turbida mixta cum alia re, modo aqua sit materia praedominans. S.Th.26 Cont. Tourn. Salm.27 glb. Antoine etc. sed vide infra nof. 3. 6. Ros et aqua collecta ex vaporibus densatis, puta in operculo oUae, ut Croix 28 Diana 29 et adhaeret Conc. ^o.

2. Materiacerte invalida est . Sanguis, lac, vmum, urina, pituita, ut Gonet 31 Salm. 32 et alii communiter. 2. Succus expressus ex floribus, herbis et radicibus, ut s. Th. 33 Salm. 3^ Gonet Cont. Tour.35 Elbel etc. Textum autem Stephani 11. apud Gonet 36 ubi videtur pontifex approbasse baptismum collatum in vino, suppositum esse probant ipse Gonet Conc. 37 Cont. Tour. 38 cum luenin. et Petroc. 39 cum p. Nicolai.

3. Materia autem dubia est i . lus et lixivium: nam licet d. Th.''^ dicat esse haec materiam aptam ad baptismum, mpdo non habeant plus de aliena sm6stantia quam de aqua^ imo addat quod si ex liquore sic inspissato exprimatur aqua subtilis, bene potest in ea fieri baptismus, sicut et in aqua quae exprimitur ex luto; et s. doctorem sequuntur Conc. Salm.^i Cont. Tourn. et Ronc; attamen non improbabiliter Palaus ^52 Elb. Tamb. Diana et Pasq. diV. Collig. 1. (17) T. 2. c. 1. n. 9S. (18) T. 5. p. 2S. n. 8. (19) De bapt. c. 2. (20) L. 6. p. 1. n. 262. (21) 3. p q. 66. a. 4. ad 4. (22) Ibid. (23) L. c. n. 9. (24) N. 8. (2S) C. 2. (26) L.c. (27) Ibid. (28) L. S. p. i. n. 22. (29) P. 3. tr. 4. r.S. (30) T. 8. p. 127, n. 9. (31) Man. t. 6. tr. 3. c. 3. (32) Ibid. n. S. (33) L. c. ad S. (54) Tr. 2. c. 2. p. 1. n. 6. (33) Loc. cit. (36) Ibid. (37) N- 7. (38) Ibid. (39) T. 3. p. 1S4. (40) Q. 66, a. 4. ai

4. et 4. (41) Ibid. n. 9. (42) Tr. 19.punct. 3.

CAP. I. DE BA

cnnl absolute ius et Itmivium es^ materiam dubiam, cnm talis aqua magis <X)rpus poUuat, quam lavet. 2. Aqua ex sale soluto; nam licet Pal. Laym. Sylv. Ang, omnino negent hanc esse materiam aptam: tamen Cont. Tourn. cum Bouac. et Henr. ac Conc. cum Leand. €t communi ut asserunt, dicunt esse materiam dubiam. 3. Cerevisia tenuis, ut aiunt Antoine ^ et Sporer 2 et idem ait de tenui atramento Croix 3 cum Oobat. Steph. et Esp. Et hic sedulo Dotandum, quod in extrema necessitate, si nequit haberi materia certa potest et debet adhiberi qualiscumque dubia sub conditione, ut communiter dicunt Conc. Cont. Tourn. Salmant. * cum Lugo Dian. et aliis. Et hoc procedit non solum quando est tantum probabilis opinio pro valore sacramenti, sed etiam quando est tenuiter probabilis, ut recte dicunt Ant. * flolzm. 6 Viva ' Croix 8 ac Carden. 9 cum Navar. et Soto. Ratio, quia conditio sub qua sacramentum ministratur, sat reparat sacramenti iniuriam; et contra, necessitas sat iusta est causa, sacramentum eo casu sic conditionate ministrandi. Et quando minister potest sacramentum baptismi vel poenitentiae sic conferre, ad id tenetur quidem sub gravi ex praecepto caritatis; ut bene aiunt Antoine Holzm. et Viva 10 cum Suar. Caiet. Sylvest. Con. Vasq. etc. communiter.

4 04. Dubitatur 1 . An aqua per artem chimicam educta ex floribus, plantis, aut radicibus sit materia valida ad baptismum, vel saltem dubia.

Prima sententia omnino negat, et hanc tenent Gonet.^i Conc. ^2 Salm. 13 et alii cum d. Th. quia aqua artificialis numquam naturalis dici potest.

Secunda sententia vero, quam tenent Elb. 15 Holz. 16 Cont. Tourn. cum Tann. Putean.etc.Croixi^^cumDic.^itemConc. Tamb. Verricel. apud Renzium I8 mettto censet hanc esse materiam pro(1) Q. 1. (2) De bapt. p. i8S. (3) N. 261. (.4) Ibid. n. 12. (S) Q. 1. n. 2 (6) N. 99. (7) AppcDtl. ad piopos. 1. damn. n. 11. v. Ratio. (0) Lil), 6. p. 1. n. 110. ct p. 2. n. 1162. 19) (n ur»»e. i. Innoc. xi. (10) L. c. il^ Mfji.

PTISMO DUB. I. 413

bablliter validam, et ideo in necessi* tate extrema omnino adhibendam. Ratio quia, ut philosophi existimant, ia mixtis vere et formaliter remanent elementa , quorum quodlibet virtute chimica resolvi potest in suam speciem, ita ut materia aquea sic resoluta sit vera aqua, prout satis videtur probari ex c. In quadam^ de cel. miss. ubi pontifex loquens de aqua quae fluxit ex latere Christi, asserit vere esse aquam, quia dicit: Sive fuit divina virtute creata, sive de componentibus ex parte ali'qua resoluta; cum naturaliter (nota) possit elementatum in elementa resolvi, Dices : Ergo etiam vinum et oieum hoo modo posset essemateria baptismi, cuoj in vino et oleo etiam adsit pars aquea. Respondeo quod ideo haec non sunt materia baptismi, quia substantia aliena superat aquam: sed bene posset esse, si per artem aqua e vino vel oleo eliceretur. Nec couvincit ratio opposita, nempe quod aqua artificialis diflferat specie ab aqua naturali; talis enim aqua extracta , ut supra, dicitur quidem artificialis, non quia arte fiat aqua id quod non erat aqua; sed quia aqua naturalis arte separatur ab aliis elementis. Merito autem dicuntSylv.t^ et Renzi 20 aquam distillatam esse veram aquam naturalem, cum sit eiusdem speciei; undeaquaedistillataecum rosis aut aliis floribus similibus, cum materia praedominans sit aqua, videtur non dubitaodum esse materiam validam (quamvis non licitara) ad baptismura, ex d. Th. qui cum aliis communiter 21 docet aptam esse materiam aquam mixtam cum alia re, quae sit minons quantitatis. Videdicta n. 103.

Dub. 2. An saliva sit materia apta , vel saltem dubia ad baptismura. Affirmant Pal. 22 et Con. apud Tamb. Sed verius dicunt esse materiam omninO ineptam ipsi Tamb. Gon. Cont. Tourn. Salm. Croix Antoine et alii communiter; et patet ex cap. penult. de bapt.

t. 6. tr. 3. c. 3. (12) N. 12. (13) Tr. 2. c. 2. P- *• 1. 6. (14) 3. p. q. 66. art. 4. ad S.

(IS) P. 23. n. 10. (16) P. 21. n.93. (17) N. 26a (18) L. 1. de sacr. (19) V. Dapt. (20) L. c. a. ^21^ D. ff. «. A a.i a. ,512;) p. 3. u. 2.

De Ligorio. Mor. 11.

8

Tibi Innoc. iv. loquens de baptizatis cum saliva respondH: Dubttare non debes illos verum non habere baptismum. Et idem dicendum desudorecumTamb. Renz. Fill. < et communi, ex cap. In quadam de cel. miss. ubi dicitur; Cum in sacramento baptismatis non regeneremur in phlegmate^ sed in aqua. Et idem recte docet Filliuc. cum aliis communiter de lacrymis ob eamdem rationem, accepto nomine phlegmatis tam pro sudore quam pro lacrymis.

Dub. 3. An sit materia baptismi aqua fluens ex vite, aliisve arboribus. Omnino negant Salm. Ronc. et Conc.2 cum communi ut asserit , quia liquor ille succus est arboris, nou aqua. Sed melius Cont. Tourn. cum Dicast. et Renzi cum Pasqualig. Verric. etc. dicunt esse materiam dubiara.

Dub. 4. An glacies sive nix non soluta sit materia apta. Negant pariter Conc. 3 et Croix ^ cum Tann., sed dubitant Aversa ap. Croix et Hurtad. Praep. ac Putean. ap. Renzi; ideo dicunt posse in necessitate adbiberi sub conditione.

4 05. « Resp. 2. Proxima materla baptismi est ablutio : quae valide fit tribus modis, scilicet imraersione, aspersione, infusione, iuxta praxim diversarura ecclesiarum, quae servanda est, ita ut morali hominum iudicio censeatur esse lotus; ex praecepto tamen caput abluendum est, quod praxis ecclesiae habet. Ratio est quia quolibet horum modorum fieri potest ablutio. Et quidem trinam mersionem non esse necessariam coustat ex concilio toletano. Ubi tamen trina vel immersio vel infusio usitata est, sine gravi peccato extra necessitatem non polest praetermitti, ut docet s. Th. Etsi alii, secluso scandalo et contemptu, dicant esse tantum veniale. Laym. * Bonac.

Unde resolves:

» \ . NoD vere baptizatur, cuius nulla pars immediate tangitur, . gr. infans iu utero, vel cista; vel adultus, cuius

(1) C. 2. n. 2G. (2) Torn. 8. p. 127. n. 8.

(5) N. 7 (4) N. 262. (8) Loc. cit. b. 4.

(G) D. 2. q. 2. p. 5. n. 18. (7) Locc. cc.

18} C. 5. ■. 8. (9) h. S. tr. 2. c. 3. n. 2.

vestes tantum sint aspersae. Layuu Bon. 7.

» 2. Non requiritur ad valorem, uj qui baptizatur emergat ex aqua ( Puta si immergatur in flumen): quod taraen grave peccatum est, esto nihilominus moriturus esset baptizandus, Laym.S; uti etiam matrem nihilominus morituram vel mortis ream aperire, ut infans baptizetur, Laym. ^; qui unicum casum excipit, si nimirum mater sit morte digna, et si supplicium difl"eratur, infans certo sit moriturus ante nativitatem. Verum recte addit ex Suar. casum hunc vix moralem et practicum esse. Vide l. c.

»Invalidus est baptismus : 1. Si quis labatur in aquam, vel ab alio protrudatur, et tamen formara pronuntiet. 2. Si forraam pronuntians teneat puerum, et alter abluat, aut aquam efFundat. 3. Si aqua e fonte prosiliente, aut stillicidio decidente, baptizandus ei se submittat. Ratio est, quia in his non tu, sed alter abluit. Bon. lo,

» 4. Ob probabilem utrimque sententiam, dubius est baptismus (ideo~ que si in necessitate datus, repetendus sub conditione) : 1. Si tantum una vel altera gutta sit adhibita, v. g. si more aquae lustralis multitudo sit aspersa ; quod sine necessitate non licet , cura ad ablutionem non videatur sufficere quicumque aquae contactus ; sed requiri successivus, cum aliquo motu. Bon ex Suar. Con. etc. In casu tamen necessitatis sic baptizare conceduntMerat. ^2 Granad.<3. 2. Si tantura sit abluta pars minus principalis, v. g. digitus, manus, vel pes; nam si para principalis, v. g. scapulae, vel pectua nemo dubitat. 3. Si tantum crineg sint tincti, licet card. de Lugo huno validum esse contendat. 4. Si infang tiuctus sit involutus adhuc secundinis suis, id est pelliculae corpori annatae, in necessitate tamen in praedictis casibus baptismus debet conferri sub conditione. Hurtad. Vide Laym.

(10) Punct. 5. (11) Loc. cil. n. 15.

(12) T. 3. d. 2. sect. 4. (13) In 5. p. c. 4 tiact. 1. d. 4. n. 12. (14) Res|). mor. 1. I.

(13) De bapt. d. 1. dilT. 12. (16) Loc. c

CAP. 1. DE BA

» 5. Cum terna usurpatur affusio aut iramersio, ad nomen Patris et Filii et Spiritussancti, iuxta praxim ecclesiae, cavendum, ne ter, sed semel tantum pronuntietur forma. Quae rectius ita profertur, ut ante tertiam ablutionem non finialur; quia forma, cum quacumque prima ablutione, baptisnium constituit. Reg. > Laym.^. »

4 06. Quaer. 1. An valeat baptismus, Fi quis proiiciat infantem in puteum, vel flumen, et formara pronuntiet.

Prima sententia negat, et hanc tenet Scotus 3 quem sequuntur Mastrius Frassen et alii scotistae communiter, item Cont. Tourn. ■* et Sotus Sylvest. Tamb. etc. Ratio, tum quia non potest dici immersio, cui non succedit emersio; tum quia contactus aquae debet esse a ministro, at haec ablutio non esset a ministro, sed a mole corporis in aquam proiecti.

Secunda sententia vero affirmat, et hanc tenent Suar. * Laym. 6 Conc. ^ cum Gonet. Val. Pal. Panorm. Fill. Vict. etc. et probabilem vocant Salm.s Ratio, quia iam ibi concurrunt omnia requisita, nempe materia, forma et intentio ministri. Utraque probabilis est, et quia talis quaestio vix ad praxim reducitur, superfluum censeo in ea iramorari. Bene autem advertit Cont. Tourn. 9 quod si talis infans superviveret, esset quidem saltem sub conditione rebaptizandus.

Certum est autem cum Cont. Tour.^o et communi, validum esse baptismum collatum cum aqua venenata, aut ferventi, unde infans enecetur; quia haec iam reputaretur usualis ablulio: quod autem aqua sit venenata, fervens, vel gelida, per accidens se habet. Sic etiam validus est baptismus, si quis, aqua defluente ex tecto, puerum submittat, et formam proferat, ut recte dicunt Conc. " et Cont. Tour. Secus autem ait Cont. Tourn. si accessio aquae ad

(1) Lib. 27. c. 5. (2) Lib. 8. 1. 1. c. 5.

(5) 4. dist. 4. q. 5. (4) De bapt. c. 5. a. 2.concI.2.

[6) D. 20. gect. 5. (6) P. 5. n. 3. (7) T. 8. p. 136. n. 11. [(8) Tr. 2. c. 2. p. 2. n. 25. (9) L.c. (10) Ibid. (11) N. 12. (12) De bapt. c. 5. a. 2. «oucl. 1. V. Collig. 4. (15) Ibid. (14) Loc c.

'TISMO DUB. I. TIS

I oorpus baptizandi fieret ab altero, quig tunc non veriQcaretur forma Ego U baptizo^ quae requirit ablutionem facieiidam ab ipso baptizante.

Omnino autem tenendum est cum Cont. Tourn.i^ Conc.^s Ant.^6 Salra.i? cum Suar. Vasq. Pal. Con. Laym. etc. communiter (contra Ochagaviam apud Dian.18) numquam licere proiicere in flumen infantem ad eum baptizandum, quamvis sit mox decessurus sine baptismo; quia numquam est licitum ob quamcumque causam directe occidere innocentera; ex illo Exodi^^: Insontem et iustum non occides. Et ob eamdem rationera non licet incidere ventrera matris proxirae moriturae, ut eius infans baptismum recipiat, ut communiteretiam dicuntCont.Tour.20acSalm.2i cum Con. (contra CoraitoL) ex d. Th. qui22 id expresse docet, inquiens: Non debet homo occidere matrem^ ut baptizet puerum; si tamen mater mortua fueritj vivente prole in utero^ debet ape^ riri^ ut puer baptizetur. Nec vaiet dicere quod vita spiritualis iufantis debet praeferri vitae teraporali raatris ; nam hoc intelligendura, ut quisque debeat quidem mortem sustinere, non autem, ut debeat, nec ut possit mortera sibi inferre, vel alterura occidere pro salute spirituali proximi. Hic autem bene advertit Croix 23 quod, raortua matre, statim os eius est aperiendum, ne infans sufl^ocetur. Insuper putat Cont. Tour.24 et Croix^s cum Raynaud. Gob. etc. ex iudiciomedicorum, beoe posse matrem incidi, et infantem baptizari, sine morte matris: et hoo casu dicunt licite fieri iucisionem, et matrem teneri eam pati, si mater sit robusta et chirurgus peritus : et hoc casu dicunt dd. licite chirurgum incisionem facere, et raatrem teneri eam pati, etiamsi (Cont. Tour.26)adsit pericalum suae mortis. Sed hic omnino puto distiugueudum : nam respectu af

(IS) Loc. cit. (16) Q. 4. (17) C. 2. n SiJ. ;18) P. S. tr. 5. r. 14. (19) C. 23. v. 7. (20) De bapl. c. 7. a. 1. sect. 2. concl. 1. (21) Tr. 2. c. 2. p. 2. n. 33. (22) In 3. p. q„ 68. a. 11. ad 3.

(23) N. 293. (24) De pr. carit. s. 4. p. 1. concl. 2 (25) L. 6. p. 1. u. 293. (26) Ibid.

116 LIB. \I. T&ACT. II. DE BA

chirurgum, dico tunc eum posse incidere matrem, si periculum mortis illius sit remotum : secus si proximum aut probabile : sicut enim illicitum est occidere matrem ut puer baptizetur, ut vidimus cum communi ex d. Th., sic etiam non licet matrem probabili periculo mortis exponere ; quod periculum non video quomodo vitari possit in tam gravi incisione: videant periti. Respectu vero matris, an ipsa teneatur incisionem pati , dico quod si periculum eius mortis sit probabile, ipsa nec tenetur nec potest suo positivo consensu ad incisionem concurrere; tantum posset et teneretur illam pati , si chirurgus sine suo consensu (ipsa omnino negative se habente) incideret, et spes probabilis adesset prolem fore baptizandam, ac mors matris non esset certa, nam in dubio utrinque probabiii tenetur ipsa vitam spiritualem prolis vitae suae temporali praeferre. Si autem sua mors sit certa, et salus prolis dubia, nempe si proles non sit certe baptizanda, non tenetur ipsa vitam certe amittere i. Valde autem probabile est id quod dicuntSuar.2 et Renzi 3 cum Layman Con. Fill. et Praep., nempe quod si mater gravida sit per sententiam ad mortem damnata, quamvis exLPraegnantis^ff, depoenis debeat expectari tempus puerperii, tamen, si censetur infans certe decessurus priusquam perveniat ad lucem, licite potest secari venter matris, anticipando supplicium, quia alias dilatio quae datur ob bonum prolis, tunc cederet in ipsius detrimentum.

Hic operae pretium duxi adnotare plura quae scribit Franciscus Emanuel Cangiamila Dicit \ . * cum Possev. Gobat etc. graviter peccare parentes qui negligunt incisionem fieri et chirurgos qui eam facere omittunt aut differuQt. Additque parochum teneri

(1) DicaDt hodie medici, incUiooem sea eectionem cacsaream matris vivae quidem scmper pericu* losam essc vitae, ita tameu ut ex tribus sectig matres duae iu vita servari possint. Ast etiam uotandum esse dicunt, huiusmodi sectione infantcs feliciter vita et bapticmo doDari, dcc, omissa Incisione, matrem io niiDori& vitae itericulo vcraori, cum ex commauiter

PTISMO ET COIvrlRMATIONB

ad omnlno curandum ne mater sope-» liatur antequam fiat incisio : alioquin putat ipsum non excusari ab irregularitate, cum parochus ieneatur ex officio mortem infantium impedire. Sed huic non acquiesco, quoniam eo casu, cum vita infantis non sit certa, ne certa quidem eius est mors, iuxta dicenda l. 7. num. 347. Item addit 6 quod si inyenitur aUus, etsi non chirurgus, qui animum habet ad incisionem perficiendam, ille tenetur eam efficere. Dicit 2. quod cum infans non est omnino egressus ab utero, baptisma non est ministrandum a parocho, sed ab obstetrice. Dicit3. maxime aniraadvertenda esseeo casu, quae sint signa periculi in pueris, nempe \ . Si puer oritur sina vagitu et lacrymis. 2. Si modice respiret. 3. Si apparet lividus praesertim in facie aut capite. 4. Si nascitur post multum temporis aut laboris obstetri! cis. 5. Si nascitur ante septimum mensem. 6. Si cranium habet valde molle, aut suturas nimis apertas, aut alias partes disiunctas.

Quamvisautem non liceat puerum in flumen iniicere , licitum est tamen aqua etiam gelida, si alia haberi non possit, puerum mox morilurum baptizare, etiamsi timeretur ex hoc raors acceleranda , ut communiter docent Laym. » Pal. 9 et Salm. <o cum Vasq. Con. etc. Tum quia mors tunc non eveniret per se, sed per accidens, cum talis actio per se non tendat ad occisionem, sed ad ablutionem, tum quia eo casu potest negligi parva illa vitae iactura, ut infans vitam aeternam Gonsequatur.

107. Quaer. 2. An infans in periculo mortis possit baptizari in utero matris. Certum est non valere baptismum, si conferatur puero, abluendo corpus matris, quia infans est persona a matre distincta. Vide s. Th." Salm.<2 et alios

contingentibus foetas mortuns in uter» dissecari ncqueat absque magno vitaematrisdiscrimine. P. Heilig. (2) Q. 68. a. il. (3) Q. 6. (4) Embryologia sacra. l&) L. 2. c. 13. n. l. (6) C. 16. (7) L. 4. c. 6. n.2. (8) C. 3. n. 5. (9) P. 4. Ir. it). n. 14,

(10) Tr.2. c. 2. p. 2. n. 36. (11) 3. p. q. 68. a. 11. (12) Tr. cit. c. 6. 1- n

€AV. I. DE BA]

communiter id docenles. Diibium est an valide baptizetar infens reserato uteri ostio, etsi nulla pars io lucem prodierit, si per instrumentum puer aqua tingi possit.

Prima sententia negat, et hanc tenent Nat. Alex. * Conc. ^ cum Comit. et Tuenin. ac Gotti apud s. p. Bened. XIV. 3. Ratio quia nemo dicitur renasci, nisi prius fuerit natus, ex illo loan.'* Nisi quis renatus fuerit ex aqua etc. Et pro hac sententia videtur esse d. Th. 5 cum dicat : Baptismusest quaedam spiritualis regeneratio, non ergo dehet aliquis baptizari priusquam ex utero nascatur. Et clarius d. Augast. 6 qui ait : Si igitur homo regenerari per gratiam Spiritus in utero potest, cum restat illi adhuc nasci, renascitur ergo antequam nascitur, quod fieri nullo modo potest. Idque confirmant ex s. Isidoro, qui ' sic loquitur; Qui natus adhuc secundum Adam non^est^ regenerari secundum Christum non potest. Et ex rituali rom. de bapt. ubi dicitur : Nemo in utero matris clausus baptizari debet.

Secunda sententia vero satis probabilis affirmat, et hanc tenent Suar. 8 Cont. Tourn. » Holzm. Elbel i< cum Babenst. et Croix '2 Con. Pignat. Led. Victor. Dic. et Aversa, atque non parum adhaeret noster p. Bened. xiv. ^3. Ratio quia talis infans, cum iam existat homo viator, bene potest baptismum suscipere. Nec obstat ratio opposita , quod nequeat ^renasci , qui nondum est natus : vero enim aliquis potest dici natus, non solum cum ex utero egreditur, sed etiam cum in utero iam vivit, iuxta illud angeli ad loseph de conceplu Verbi incarnati ^*: Quod in ea natum est, de Spiritu sancto est. Id asserit idem d. Thomas dicens: Duplex est carnalis nativitas, prima in utero^ secunda extra uterum. Et apertius hoc probatur cap. 4. de bapt. ubi lunoc. iv. exprimit, lum dici

(1) De bapt. c. 7. prop. 2. (2) T. 8. p. 153. n.8. (3) De «yn. 1.7. c. B. n. 2. (4) C. 3. y.5. (5) L.c. (G) £p. 57. ad Dardauiiin. (7) C. 113. dc consecr. Jist. 4. (8) 3. p. d. 23. secl. G. a. 11. p. 27C. Ct)) Dc Lapt. c. 3. a. 2. coucl. I y. ColUg. 3.

•TISMO DDB .1. 417

hominem nasci cum concipitur, im quiens : In carnali generafione^ qua pro^ les ex viro et foemina nascitur. Nota t6 ex viro et foemina nascitur: ergo proles tantum ex viro et foemina generata, bene dicitur nala. Et de hac nativitate congrue explicari potest textu$ loannis: Nisi^quis renatus fuerit eto, Nam ex Trid.^6 textus ille sic explicap tur : Ut in eis regeneratione mundetur, quod generatione contraxerunt. Ergo sicut peccatum originale per solam generationem contrahitur: ita pariter, ut homo per gratiam regeneretur, sufficit ut sit iam generatus; et ideo a concilio baptismus vocatur regeneratio, quae non requirit nativitatem ex utero, cum non haec dicatur generatio, sed tautum illa nativitas quae fit in utero, et qua horao fit filius Adam. Atque tandem d. Th. in hanc sententiam clare descendisse videtur " ubi postquam negavit posse puerum baptizari in utero matris, ratione ductus, quia, ut ait, Corpus . . . infantis ante^ quam nascatur ex utero, non potest aliquo modo ablui aqua, statim addit : Nisi forte dicatur quod ablutio bapti^ smalis^ qua corpus matris lavatur, ad filium in ventre existentem perveniat; sed hoc esse non potest. Ergo s. doctor, sicut etiam s. Augustious, s. Isidorus et rituale rom. negando puerum posse baptizari io utero matris, intelli^unt de puero in utero omninoclauso, quem valide baptizari per ablutionem corporis matris lulianus et alii haeretici perperam contendebant, contra quos scripsit Augustinus; non vero de puero qui per aliquod instrumentum potest tingi aqua: hoc enim casu, ut ait Conj;. Tourn. explicans verba Auguslini, per uteri aperitionem saltem inchoata dicitur natus; et ideo d. Th. dixitpuerum io utero ooo posse baptizari, nisi ablutio ad filium lo ventre existentem perveniat. Addit quidem : Sed /toc esse \ non poiest; intelligendo utique de ablu^

I (10) T. 2. n. 137. (11) T. 3. p. 29. n. 22. cl oi. (12) Lib. 6. p. 1. B. 292. (13) Loc. cil. (l-S) Matth. 1. 20. (13) In 4. dist. 12. q. l. ad 2. (16) Sess, 5. ic decr. de pecc. oiigiu. ». 4. illi Eod. a«L II. (18) Loc. ciL

118

lione sine aperitione uteri: ergo si potest ablutio pervenire, ut bene arguit s. p. Bened. xiv., benepotest puer baptizari. Et quod possit, ait noster pontifex cum Gomitolo constare , ex iudicio medicorumetobstetricum. Imo affert doctrinam Sylv. et Vasq. qui dicunt infantem involutum in secundina valide baptizari , quia haec habetur velut pars infantis: cum ipsa continuetur cum infantis umbilico: idque probabile censent Laym. * ex Ang. et Arm. ac Diana 2 cum Praep. His positis, puto in casu necessitatis omnino infantem (sub conditione tamen) baptizandum esse in praedictis casibus.

Hic autem sedulo animadvertendum est id quod docet d. Th. 3 dicens: Expectanda est totalis egressio pueri ex t*tero ad baptismum, nisi mors immineat; si tamen primo caput egrediatur^ debet baptizarif periculo imminentei et non est postea rebaptizandus, si eum perfecte nasci contigerit, et videtur idem faciendum^ quaecumque alia pars egrediatur^ periculo imminente. Quia tamen in nulla exteriorum partium integritas vitae ita consistity sicut in capite^ videtur quibusdam quod propter dubium, quacumque alia parte corporis abluta^ puer post perfectam nativitatem sit baptizandus sub hac forma: Si non es baptizatus ego te baptizo. Quidquid autem dicant Sambovius et Pontas apud Cont. Tourn. ^ nempe quod puer etiam eo casu baptizatus in capite, est sub conditione rebaptizandus, quia non dicitur natusqui solum caput extramatrem extulit; certum tameu mihi est oppositum ex praefata doctrina d. Th. et aliorum communiter, cum rit. romano, ubi id expresse sic confirmatur: Si infans caput emiserit, et periculum mortis immineat^ baptizetur in capite; nec postea, si vivus evaserit^ iterum est baptizandus.

Quaer. 3. An valeat baptismus, si aqua tantum vestes aut crines bapli(1) C. S. n. 3. (2) Pail. S. loin. 3. r. 4.

(o) D. q. i>U. a. 11. ad 4. (4) L. cil. v. Collig. 2. (5) P. 154. n. Q. (6) N. 23. (7) Tr. 2. c. 2. |.. 3. n. 37. (8) N. 7. (0) Dicl. n. 21.

(10) Rcs|>. mor. I. 1. tliii). t. n. 3. (11) C. 3. n. 5. (12) L. c. ^(13) Q. 2. a. 3. II. i>. ll.id. b.41.

zandi tangat. Si tangat tantam vestes invalidus est baptismus, ut merito dicunt Conc. 5 Elbel « et Salm. ' cum aliis communiter (contra Leandrum, qui laudat Sot. Valent. etc.) Idem dicuut Conc.8 et Bon.9 cum aliis de baptismo cum ablutione crinium dumtaxat; sed absolute oppositum tenent Tolet. Val. Con. Henr. Graff. Led. etc. ap. Lugo quorum sententiam merito ipse Lugo probabilem putat. Ratio quia, licet capiili non sint animati, non sunt tamen pura excrementa, sed bene sunt hominis partes, sicut estcutis exterior, quae nec etiam inforraata est ab anima, et tamen haec utique in baptismo aqua abluitur, non cutis interior. Hinc recte dicunt Laym. Lugo <2 Viva i3 Salmant. *4 et Diana ^5 cum Soto Vasquez Praepos. et Ochagav. baptismum in crinibus collatum saltem dubium esse; et ideo in necessitate, si in alia parte praestari non potest, adhibendum esse sub conditione. Et idem dicendum est cum Salm.<6etd.Thom.*7 de baptismo qui uon possit conferri, nisi in digito, pede, aut alia minima parte corporis.

Quaer. 4. An valeat baptismus collatus in alia parte principali, quam in capite, puta in scapulis, humeris, vel pectore. Communissima est sententia affirmativa, quam tenent Bus. ut supra et Suar. Fill. ^9 Holz. 20 et alii apud Croix 21. Attamen Conc. 22 Anacl. 23 et Platel. apudCroix2i putant dubium esse talem baplismum; et ratio videtur assignari a d. Th.25 qui ait: Quia tamen in nulla exteriorum partium integritas vitae ita consistit sicut in capite^ videtur quibusdam quod propter dubium^ quacumque alia parte corporis abluta^ puer post perfectam nativitatem sit baptizandus sub hac forma: Si non es baptizatus etc. Unde propter aliquale dubium, quod in lali baptismo praelerquam in capite collato intervenit, nieritodicunt Viva^SetSalm.^? cum Trul.

(13) P. S. ir. 3. r. 4. (10) Tr. 2. c. 2. p. 3. n. 41. (17) Ul siii.ia. (13) D. 20. s. 3. (10) C. 2. ii. '»7,. (20) N. 10.J. (21 ) N. 2(17. (22) T. «. |.. 154. ii. -J. (23) P. o4a. ;^2S) Loc. cil. (2.>) 3. p. .|. GU ait. Il.a.l4. (26) Qu. 2. ait. 3. u. 5.

(27) Loc. cil. n. 39.

CAP. 1. DE BAPTISMO DUB. II.

i\9

Led. Turreblanca et Ant. a Spir. s. ad maiorena cautelam licileposse illumrepeli. Et idem sentit Cont. Tourn. < dicens: Sed quia in re tanti momenti tutiora semper sequenda sunt^ quisquis Orlibi quam in capite baptizatus fuerit^ denuo rebaptizandus est sub conditione^ ex d. Th., qui alibi 2 sic ait : Si totum corpus aqua non possit perfundi propter aquae paucitatem, oportet caput perfundere^ in quo manifestatur principium Ornimalis vitae.

Quaer. 5. Utrum ad baptismum requiratur trina ablutio. Quod ad validitatem spectat, nulli dubium, validum csse baptismum per unam ablutionem collatum, utomnes docent cumd.Th.3 ex c. 80. De trina^de consecr. dist. 4. ubi d. Gregorius id ut certum habet dicens: Reprehensibile esse nullatenus potest , infantem in baptismate vel ter vel semel immergere.El aliquandoin ecclesia una tantum immersio adhibita fuit, ut ferunt Antoine Renzi et alii. Verum Layman * et Elbel 5 dicunt in hoc servandam esse consuetudinem uniuscuiusque ecclesiae. In nostro autem rituali rom. trina praecipitur infusio. Utrum vero hic ritus servandus sit sub mortali. Negat Holzm., sed verius affirraat Renzi, quia huiusmodi ritus est materia satis gravis; cum enim in baptisrao exprimatur mysterium ss. Trinitatis, congruum est ut trina ablutione conferatur. Idque expresse docet d. Th. ^ loquensde trina immersione quae tunc fieri solebat, dicens: Et ideo graviter peccaret aliter baptizans; quasi ritum ieclesiae non observans, Et hic bene advertuut Antoine et Bus. ut supra cum Reg. et Laym. curandum ut forma non perficiatur antequam trina fiat abiutio.

Quaer. 6. An sit materia sufficiens una vel altera gutta ad baptizandum. Affirmant Vasq. ' et Henr. ap, Laym.s ac Leand. et Diana cum Ochagav. Merat. etc. Sed negant commuuiter Layman 9 Cont. Tourn. *o et Conc. cum Soto Suar. et VaL praesertim si gutta

(1) De bapt. c. Z. art. 2. coucl. 1. v. Co'J>g. 2. (2) Q. G6. arl. 7. ad 3. (3) Il.iJ. arl. 8.

,j4) C. 3. I.. 5. {ti) T. 3. p. 29. (0) Loc. cil. Xl) D. 1,J. u. 23. ;») C. 3. (aj Loc ciu

non fluit, Probabih'us tamen Holzm. et Elb. i^dicunt esse materiam dubiam. Sed si baptizans motu digiti madefacti ablueret partem corporis baptizandi, Anac. 14 et Bon. cum Scoto Con. Fill. et communi habent baptismura ut certura; licet Cont. Tourn.'^ adhuc de hoo dubitat.

Dnsicu II. Quacnam sit forma baptitinl.

■108. Fide apud Busemb. quae sinl formae validae. Quae invalidae. Quae diibiae.

^09. Quot modis possii forma variari. i. Per mutationem.

-HO. 2. Per comiptionem. 3. Per transpositionetn. \. 4. Per additionem.

\2. 5. Per A\m'mn\on&m.Hinc dub..An invali' det baptismum omissio coniunclionis el.2.An omissio praepositionis in. 3. An valeat baptismus collatus tantum in nomine Christi.

4 08. « Resp. Forma necessaria baptismi est haec: Ego te baptizo in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti Amen. A qua non differt illa graecorum substantialiter: Baptizetur (vel, ut Arcudiusvult, baptizatur) servus Christi^ in nomine Pairis, etc. (Damnata fuit ab Alexandro viii. propos. 27.: Valuit ali^ quando baptismus sub hac forma collatus^ In nomine Patris etc^ praetermissis illis:Ego te baptizo). Porro quinque sunt, quae significantur in prolatione formae: iuxta quae valor eius debet expendi: 4. Persona baptizantis, saltem implicite, quod in forraa graecorum non negligitur, cum to baptizetur idem valeat ac baptizetur a rae. 2. Actus baptizandi, quia alioqui forma non haberet connexionem cura raateria, earaque non deterrainaret, cura ablutio ad varios fines possit referri. 3. Persona baptizandi,quia, utiablutio, ita et forma circa certam personam versari debet. 4. Unitas divinae naturae, quod fit per voces,tn nomine. 5. Trinitas personarum: idque explicite et distincte vulgaribus vocabulis. Fill. Laym. *8 Bonac. i».

Unde resolves:

» 1 . Valide baptizat, etsi veniaiitei peccet, qui pro baptizo, dicit, abluo, mergo etc. vel pro te^ utitur communi

(10) Loc. ciU V. CoUig. 1. (11) P. 126. n. 4.

(12) N. 90. (13) N. IG. (1-4) P. o47. a, 14

{Iti) Punct. 3. n. I i. (IG) iWxd.

(17) C. 3. (18} C. 4. (lli) P. 4.

120

LIB. YI. TRAGT. II. D£ BAPTISUO £T COI^FIHMATIONB

nomine, graecorum more vel proprio; vel baptizo Petrum; vel qui honoris ^ausa dicit, baptizo dominationem ve^tram. Laym. ^ Bon.

» 2. Valet forma, etsi omittat Ego et Amen; quia omnia significata per formam salvantur,secus si omittat te: quia non significatur persona baptizandi ' (Est communis cum Salm. ^),

» 3. Non valent hae formae: Baptizo te in nominibus Patris et Filii etc^ quia multiplicatur natura, seu essentia divina. 2. Baptizo te in Patre et Filio etc. vel cum Patre etc. vel per Patrem; vel in nomine Patris, per Filium in Spiritu sancto; vel in fide^ virtute^ maiestate Patris etc. (quam tamen alii dubiam esse volunt). Ratio est, quia significatur diversitas essentiae, aut certe unitas uon satis exprimitur. 3. Baptizo te in nomine Dei^ vel sanctiss. Trinitatis: vel in nomine Dei unius et trini: vel in no~ mine trium personarum: vel Patris et Filii, omissa persona Spiritus sancti. Ratio est quia non exprimuntur distincle tres personae, 4. In nomine Domini nostri Jesu Christi^ qua tamen forma olim apostolos usos, sed ex speciali privilegio, multi docent; alii negant, dicuntque eos baptizasse in nomiue Christi, addendo illud nomini secundae personae, non omissis nominibus aliarum personarum. Dum ergo Nicolaus papa dixit, eam formam valere, vel inteliexit, si pro nomine Filii ponatur nomen Christi, vel in nomine Christi, pro vice Christi, intellexit; vel locutus est ut doctor privatus.Videaa. cc.

»4. Dubiae sunt formae, ob sententiam utrinque probabilem auctorum: 4 . Baptizo te in nomine Patris , in no^ mine Filii , in nomine Spiritus sancti: vel Baptizo te in nomine Patris^ baptizo te in nomine Filii etc. Ratio est, quia nonexprimitur unitas essentiae. 2. Baptizo te in nomine Genitoris, Geniti et Spirati; vel in nomine Omnipotentis, sa^ pientis et Boni: vel in nomine Ingenitif Geniti et Boni. Ratio est, quia Trinitas

(i) C. 4. n. 6. (2) P. 4. n. 9. ct seq. (5) Ibid. (4) De bapt. c. 5. p. 2. n. 6. et p. 4. dub. un. n. 39. (V.) T. 2. c. 3. n. SO. (6) Locft. cc.

(7) G. Firoiitci' de sutnm. Triait.

personanim non explicatur vocibus, quibus a fidelibus omnibus debet et potest apprehendi. 3. Baptizo te in nomine Patris et Filii et Spii^itus sancti et Mariae Virginis: quia dubium «st d& intentione ministri: qui si eo sensu voluit dicere Mariae, quo Patris et Filii et Spiritus sancti, non valet, cum sit contra sensum essentialem a Christo intentum: si vero tantum voluit illam invocare, ut coadiutricem gratiae impetrandae, vel aliter, valet, cum tantum sit mutatio accidentalis. Filliuc. * Vide etiam Laym. et Bon. 6. j>

109. Vera et legitima forma baptismi haec est: Ego te baptizo in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. Amen. Ita definitum in concil. Later. 7 et in Trident. » ex illo Matth. 9: Euntes ergo docete omnes gentes^ baptizantes eos in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. Multipliciter autem potest haec forma variari, nempe 1. per verborum mutationem, 2. corruptionem, 3. transpositionem, 4. additionem, 5. diminutionem. In his autem omnibus ad discernendum quando variatio invalidet vel non sacramentum, attendi debet an ipsa sit substantialis aut accidentalis. Substantialis enim variatio estcum corrumpitur substantia sensus verborum a Christo Domino intenti, et haec quidem sacramentum invalidat; accidentalis vero est cum idem remanet sensus, et haec uon invalidat, nisi, ut advertitd. Th.iOaliquis formam sic mutando intendat alium ritum inducere^ qui non sit ab ecclesia receptus, quia^ non videtur quod intendat facere id quod facit ecclesia.

Hinc \ . quoad mutationem verborum pertinet, variatio accidentalis est, \ . si mutatur idioma, ut communiter omnes docent, irao Lugo Conc. *2 et Croix cum Suar. Cai. Dic. et Arriaga, dicunt hoc procedere, etiamsi plura idiomata in eamdem formam conflarentur; quia licet tunc propositio non videatur moraliter significativa apud homines, ii>

(8) Sess. 7. can. 4. de baptism.

(9) C. 28. V. 19. (10) 3. p. q. CO. a. 8. (11) D. 2. n. 107. (12) Q. 68. n. 68. (13) L. G. p. 1. u. 30.

CAP. I. DE BAPTISMO DUB. II.

121

sacramentis tamen oon requiritur ut audiens, vel ut proferens verba intelligat, modo voces per se sint significalivae, et ipse velit id significari quod Christus intendit. Praeterea, recte notat Croix cum Sa Trull. Victor. Regin. Gob. et Dic. melius esse ut mulieres, caeterique rudes, si baptizent, utantur lingua materna, cum nesciant perfecte proferrelatinam. Advertunt tamen Salmant. * cum Suar. et Filliuc. verbum baptizo retinendum quantum fieri potest, dicendo; lo ti battezzo etc.,quia ex accommodatione verborum factum est ut verbum hoc utrique linguae inserviat. 2. Etiam variatio accidentalis est, gi substituantur verba synonyma, v. gr. abluo, lavo^ intingo, pro baptizo^ ut communiter dicunt cum Bus. n. 4 08. ut supra^ Suar. 2 Nat. Alex. 3 Tolet. ^ Spor. s cum Laym. Bon. et Croix Salmant. ^ cum Con. et Leand. Elbel ' et Conc. 8 cum Soto Vasq. Berti et commun. contra Alens. Gabr. etc. qui putant non valere taiem baptismum quia lunc censetur minister non habere veram intentionem faciendi ritum ecclesiae, cum illa diversa verba potius profanam quam sacramentalem significent ablutionem; sed bene respondet Concina ^ quod tunc sacramentum, si infirmaretur, non iam infirmaretur ex defectu verborum, sed intentionis ministri: sed cum minister veram habet intentiouem baptizandi, vere baptizat, determinando per intentionem verba illa profana ad ablutionem sacramentalem iuxta dicta cum d. Thom. supra fi. 23. V. Prob. 3. Idem dicitur, si proferatur forma more graecorum, nempe: Baptizetur servus Christi in nomine Patris etc. ut approbatum fuit ab Eugenio IV. in conc. florentino.

Utrum autem valeat baptismus, si dicatur: Jn nomine Genitoris et Geniti et Procedentis ab utroque. Affirmat Caiet.^o, Ratio (quam ait Conc.** non ca(i) Tr. 2. c. 5. p. 5. n. 12. (2) D. 21. sect 2. (5; . 3. rcg. 10. (4) L. 2. c. 19. (S) T. 3. u. 2». ^6) Tr. 2. c. 5. p. 3. n. 11. (7) C. 3. n. 43.

(8) T. 8. p. 143. n. 4G. (9) L. til. (10) 5. p. f. 6G. a. S. (11) P. 143. n. 11. (12) C. 4. n. 4. ;i5) Dc bapl p. S. n. IG. (14) De bapt. c. 4. a. 2.

rere suo fundamento) quia in communi theologoram sermone pro eodem accipi solent nomina Genitoris, Geniti etc. Sed baptismus taliter collatus salter» est dubius, ut docent Layman <2 Pal.is^ Cont. Tour.i^ Holzm.^s SalmJS B.oncM et Conc.<3 cum Estio Suar. Vasquez et communi thomistarum et scotistarum. Atque expresse id docuit ipse d. Th.i* qui de hoc rationem assignat dicens : Sicut aqua sumitur ad baptismum, quia eius usus est communiter ad abluendum^ ita ad signiftcandum tres personas, in forma baptismi assumuntur illa nomina (scilicet Patris et Filii etc), quibus communius consueverunt nominari personae in illa lingua; nec in aliis nomi^ nibus perficitur sacramentum. Hinc, ut refert Cont. Tour.20 s.Pius v. cum nova editio fieret Romae operum Caiet. iussit suam opinionem eradi. Putat autemConc.2i validumessebaptismumsio collatum: In nomine Patris et lesu Christi et Spiritus sancti, quia, ut ait, lesus Christus vere est Filius Patris, sed huic merito non acquiescitFrassen.22 quia licet lesus Christus noscatur esse Filius Patris, tamen hic id non sufficienter exprimitur; secus dicit Frassen. si pro nomine Spiritus sancti dicatur Spmtus Paracliti^ quia in verbo Spiritus iam satis exprimitur tertia persona.

iiO. 2. Quoad corruptionem verborum pertinet, notat d. Th.23 facilius induci mutationem substantialem, si corruptio fiat initio vocis, ut si pro Patris dicatur Matris; secus, si corruptio fiat in fine. Hinc Zacharias papa^* validum declaravitbaptismum sic coliatum:^^Q te baptizo in nomine Patria et Filia et Spiritus sancta. Idem dicitur, si quis ob balbutiem vel praecipitantiam dicat: Batizo, aut Babatizo, aut Battizo, pro Baptizo; vel FHi pro Filii. Ratio huius est, quia voces ita constitutao sunt, ut si aliquando cum vitio proferantur, idem significent; ita Conc.25 et

concl. i. T. Quaeres. (15) T. 2. n. 114. (16) IbiJ. p. 4. dub. unic. n. 33. (17) C. 2. q. 6. (18) L. c. (19) 3. p. q.66.a. S.adT. (20) L.cit. a.l.concl.2. (21) L. c. (22) T. 10. tr. i. disp. 1. a. 1. q. 6. (25) Q. GO. 7. ad 3. (24) In cap. Rctulcrunl 86. de cousecr. dist. 4. (2o) T. 8. p. i4G. n. 14.

122

LIS <l. TRACT. II. DE BAPTISMO ET CONFIRMATIONE

Croix * cum Lugo Suar el communi. Et sic etiam valere baptismum ait Concina 2 si dicatur abbreviate : In nom Patris etc.

3. Quoad transpositionem, inquit s. Thomas^: Nomina et verba transposita idem significant. Hinc Iranspositio per se facit mutationem tantum accidentalem, ut si dicas, Te baptizo ego in nomine Patris etc. Idem dicunt Lugo * et Croix* cum Tol. Dic. Aversa et aliis, si dicas: Te baptizo ego in nomine Filii et Patris et Spiritus sancti. Nec obstat, si praeponendo Filium velles significare hunc esse principium Patris: nam, ut recte ait Lugo ^ (contra Sotum) ex naturali significatione ipsum nomen Patris sonat esse principium Filii; necerror ministri internus praeiudicat valori sacramenti, ut docuit Nicolaus i. ad consulta bulgarorum ' apud Tour.s qui dixit: lamsatis, «nqmt (Augustin.), ostendimus ad baptismum^ qui verbis evangelicis consecratur^ non pertinere cuiuspiam vel dantis vel accipientis errorem sive de Patre^ sive de Filio, sive de Spiritu sancto aliter sentiat, quam doctrina coelestis insinuat.

411.4. Circa additionem^ valet baptismus, si addantur formae verba sensum non corrumpentia, puta, ut docet s. Th.9 si quis diceret: In nomine Patris omnipotentis et Filii unigeniti etc. Vel si diceret: Ego te baptizo in nomine Dei Patris qui te creavit etc. Secus ait d. Th. si quis baptizaret dicendo: In nomine Patris maioris et Filii minoris; nam sic tolleretur veritas sacramenti. Validum tamen esse baptismum putat Conin.io si diceretur: Baptizo te in nomine Patris, quem puto maiorem etc.^\dq\ie non immerito, nam error (ut mox diximus) ministri, quem ipse per se iunctam propositionem ibi adderet, non obstat sensui a Christo intento.

Quid si quis diceret: Ego te baptizo in nomine Palris^ in nomine Filii etc? CensetBon.^i huuc baptismum non esse validum, quia ibi non satis expri(1) N. 36. (2) Ibid. [o) Q. GO. a. 8. aJ 3. <4) D. 2. n. 1 12. (o) N. 32. (6) L. c. (7) C. 104. (K) Pracloct. thcol. de baplismo q. 1. art. 4. <9) Q. 00. a. 8. (10) N. 72. (11) Q. 2. p. 4.

meretur unitas divinae essfentiae: sed probabilius validumesse censetConc.^J PaL<3 cum Con. Laym. Suar. et Henr. ac Diana apud Croix Ratio quia repetitio nominis nullo modo sensum immutat, prout neque immutaretur sensus si diceretur: In nomine Dei Patris^ in nomine Dei Filii etc. Pluraque affert Conc. sacramentaria, in quibus to nomine repetitum legitur. Idem dicunt Tol.<5 Estius^6et Conc.^^cumSot. Leand. etc. si diceretur: Ego te baptizo in nomine Patris^ ego te baptizo in nomine Filii etc. Nec obstare ait Conc, quod videantur istae tres formae imperfectae, ut obiicitComitolus; nam respondet hanc revera esse unam formam perfectam,cum moraliter continuetur. Attamen, quia prima opinio Bonac. non est omnino improbabilis, prout putant Bus. utsupra n. 4. Cont. Tourn.is Salmant.<9 cum Nugn. ideo talem forraam censeo non esse tutam. Certe autem non esset validus baptismus, si diceretur: Ego te baptizo in nominibus Patris etFilii etc. quia sic nullo modo explicaretur unitas essentiae divinae ; sicut etiam esset saltem valde dubius baptismus collatus sequentibus formis: In virtute Patris, etc; vel in nomine ss. Trinitatis; vel in nomine Unius et Tri~ ni; vel in nomine trium personarum. Vide Conc. 20 et Sporer^i. Si quis autem ad nomina trium personarum adderet nomen B. V. M., dicit d. Thom. 22 quod si hoc faceret mente haeretica, intendens baptismum conferre iu nomine Virginis, sicut in nomine ss. Trinitatis, invalidus esset, quia perverleretur vera divinitatis confessio. Secus si quis rusticus tantum ob importunam devotionem nomen Virginis adiiceret.

1^2. 5. Quoad diminutionem tandem verborum pertinet, certum est valere baptismum, si omittantur verba Ego et Amen^ ut omnes conveniunt. Et lalem omissionem culpam venialem nou ex(12) P. 144. n. 8. (13) P. S. n. 17. (14), N. o4. (lo) Lib. 2. c. lU. (16) Disl. 3. 6.

(17) P. 146. n. 12. (18) De bai.l. c. 4. a. 2. (19) Tr. 2. c. 3. p. 4. n. 20, (20) N. 10. (21) N. 23. (22) 5. p. .^. 60. a. 8.

CAP. f. DE BAPT13»0 DCB. II.

121

cedere dicunt communiter Salmant. • Sporer ^ Leand. ' cum Fill. GraCf. Sot. Vasq. Pal. Turr. Led. Granad. Henr. etc, quia haec verba non sunt de essentia baptismi. Sicut contra est verbum te, cuius omissio redderet quidem baptismum iuvalidum, prout recte dicunt Petr. * et Conc. 5 cum communi, adversus quosdam non audiendos.

Sed dubitatur 1 . Utrura invalidet baplismum omissio coniunctionis et^ dicendo: Jn nomine Patris^ Filii Spiritus sancti. Negant Conc. ^ et Tolet. Comit. ac Gob. apud Croix ' quia haec nomina Patris, Filii et Spiritus sancti, utpote inter se relative opposita, iam significant distinctionem personarum.Affirmant vero Reg. Vivald. et Corradus ap. Croix Sed ipse Croix cura Aversa recte censet satis esse ad valorem baptisrni, si particula et praeponatur tertiae personae; nam ex una parte, iuxta communem loquendi usum, quolies plura nomina uni verbo copulativo iunguntur sufficitut coniunctio et praeponatur ultirao noraini; ex altera parte verbum et videtur omnino expriraendum saltem ante ultimum nomen, cura noraen Spiritus sancti per se non sit notionale, denotans processionera tertiae personae, noraen enira Spiritus sancti competit tam Palri quam Filio.

Dubitatur2. Utrum verbum in sit de essentia. Affirmat Conc. ^ cura Navar. Soto Corait. Gabr. etc. quia oraissio praefatae particulae variat sensura; dicens enira: Ego te baptizo nomine Patrisetc. ostendit baptizare auctoritate, potestate vel iraperio triura personarura: sed in nomine significat in invocatione ss. Trinilatis, ut To'irn. •o. At probabilius negant Salra. cum Bon. Con. Henriq. et Leand. 12 cura Hurtad. F iil. Diana Candido etc. Ratio quia in latino idiomate frequentius tacentur praepositiones quae percipiendae sunt ad debitum loquendi modum; unde, quamvis hic reliceatur to m, tamen bene subintelligitur ex debita ministri

(1) Ibid. dub. uiiic. o. 40. (2) N. 28.

(o) D. 3. q. 3. (4) T. 3. p. 177. (S) P. 142. d. 4. (G) P. 14G. n. 15. (7) N. 53. (8) Loc. cit

intentione, perquam verba formae sacramentorum potius ad unum quam ad alium sensum determinantur; tantomagis quod adhuc expresso verbo m, etiam to nomine remanet aequivocum, quia eliam potest significari auctoritate vel potestale divina, prout significavit Christus Dominus, cum dixit: In nomine meo daemonia eiicient. Et alibi: Spiritus Paraclitus^ quem mittet Pater in nomine meo. Haec secunda sententia, spectata ratione, mihi videtur verior, sed cum agatur de valore sacramenti, saltem ob auctoritatem dd. dicerem a priraa non recedendura. Ideo recte ait Conc. quod talis omissio non posset excusari a mortali.

Dubitatur 3. Utrum valeatbaptismus collatus tantum in nomine Christi. Dubium oritur ex verbis illis Actor.<3 ubi dicitur: In nomine Christi baptizabantur viri. Et ex textu in c. A quodam Vi.de consecr. dist. 4. ubi Nicolaus papa ad quaesita bulgarorum sic respondit: Hi profecto, si in nomine ss. Trinitatis^ vel tantum in nomine Christi, sicut in actibus apostol. legitur^ baptizati sunt [unum quippe idemque est^ ut sanctus ait Ambrosius)^ rebaptizari non debent. Revera autem s. Arabrosius sic scripsit: Qui benedicitur in Christo^ benedicitur in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti^ quia unum nomen^ pote-^ stas una. Et aethiops eunuchus Canda^ cis reginae baptizatus in Christo, plenum mysterium consecutus est.

Sed hodie certum est hunc baptis« mum esse invalidum, ut oranes communiter docent cura s. Thora.i^. Idqua habetur expressum in c. Si revera 30. de consecr. dist. 4. ubi Pelagius papa dixit: Si hi se solummodo in nomine Domini baptizatos fuisse confitentur^ sine cuiuscumque dubitationis ambigao^ eos ad fidem catholicam venientes in ss. Trinitatis nomine baptizabis. Ad textura autem actorum diversi respondent, et quidem omnes probabiiiter; d. Thom.*^ respondet quod speciaii Christi reveq. 1. art. 4. tit. solv. obi. iu iuit. v. luslab. (II) Tr. 2. c. 5. p. 4. n. 21. (12) Q. 11.

(15) C. 8. %. 12. (14) L. 1. de Spir. s. c. 5.

(9) P. 143. D. 7. (10) Praelcct. tbeol. de bapi. [ (lo) 3. 66. a. G. (16) Loc. cit.

latione apostoli In primitiva ecolesla in nomine Christi baptizabant. Et sic pariter sentit Scot. i Et huic sententiae defert catechismus rom. §. 16. Alii vero communiuset probabiliusrespondent, ibi pro nomine Christi Jntelligi baptismuma Christo institutum ad differentiam baptismi loannis: sed tunc etiam apostolos baptizasse,sicut et nunc: dque probant ex Act. 2 ubi, cum quidam interrogati essent, an Spiritum Sanctum accepissent; responderunt se neque si Spiritus sanctus est, audivisne. Hinc subiunxit apostolus: In quo ergo baptizati estis'^ supponens solilum fuisse in baptismo exprimi nomina trium personarum; alioquin incongrua ! fuisset illa apostoli admiratio: ita Tour- ; nely 3 cum s. loanne Damasceno Eius ; Continuat. < et Natal. Alexandr. 5 cum s. Basilio s. Cypriano s. Augustino s. Hilario et s. Ambrosio. Ad texlum autem Nicolai , quidquid alii respondeant, melius respondetur cum Gon.6 Frassen.7 Tournely 8 Eius Continuat. 9 Petrocor.ioPal." Salmant.i2 Holzm.13, Nicolaum tantum dixisse hoc obiter et non ex cathedra; non enim fuit papa /nterrogatus an valeret baptismus ratione formae, sed solum an esset validus baptismus collatus a iudaeo; et ibi obiter exposuit mentem d. AmbroBii. Quae autem simuitas materiae et formae requiratur in baptismo, vide dicta num. 9.

DcBiuM III. De miDistro baptismt.

Art. I. Quis sit minister baptismi.

413. Quis sit minlster validi baptismi^ et quis liciti.

\ 1 4. Nemo sine commissione polest baptizare extra suam dioecesim. rio. A quo baptizandi peregrini^ vel casu nati.

Etansufpciat quasi domicilium ad constituendum aliquem purochianum illius loci. 4 IG. Quando diaconus possit buplizare. Dub. .

An in necessilate possit baptizare solemniter.

2. An clericus aut diaconus solemniler baptizans sine commissione ftat irregul-aris. 5.

An fiat irreguiaris laicus baptizuns solemniler.

H7. Ordo scrvandus inlcr ministros baptismi

(1) In 4. d. 3. (j. 2. n. 9. (2) C. 19. v. 2. (5) Piael. tlieol, loc. cit. ult.concl. (4) T,4. p.509. l») Ai i, 3. reg. 2. (G) T. 6. tr. 3. c. 4. (7) T. 10. Ir. l. d. 1. a. 1. q. 7, (8) Praclect. ihcol. ioc cit. lit. solv. obi. iu med. (9) De bapt,c. 4> a. i.coocl.!£.

in necessitate conferendi. FMk \ . An gravh ter peccet laicu^j qui baptizat praesgnte sa» cerdote. 2. An qui praesente sacerdote «xcommunicato. 3. An qui praesente diacono. 4. An qui praesente clerico inferiori. 5. Ai^ peccent graviter parentes^ qui faciunt bapti-^ zare prolem a praedicante. HS. Not. . An possit quis baptizare seipsum. 2. Quae dilatio in ministrando baptismo sit mortalis. 3. Quinam infantes prohibeantur domi baptizari.

113. « Resp. Valide ministrat omnis homo ratione utens, cuiuscumque fidei vel infidelitatis, status aut sexus. Licite, tamquam minister ordinarius, et ex ofiicio sacerdos habens iurisdictionem aut commissionem; vel ex eius commissione diaconus. In casu tamen extremae necessitatis omnis qui potest valide, etiam facitliciie, teneturque, ut proximo succurrat. Laym. i^. »

Certum est et de fide validum esse baptismum collatum a quovis bomine viatore, sive viro sive muliere. Ita definitum in decreto fidei Eugenii iv. et in concil. Lateran. iv. in c. Firmiter, de summ. Trinit. ubi dicitur: Baptismum tam parvulis, quam adultis, in for~ ma ecclesiae a quocumque rite collatum proficere ad salutem (Contra Calvinum et Bezam, qui autumabant non posse baptismum conferri, nisi ab ecclesiae pastoribus verbi divini ministris). Et hoc, etiamsi baptismus ab haeretico conferatur, ut definivit Trid. vel ab infideli, ut declaravit Nicolaus i.^6. y. s. Th.

Licite autem nequit baptismus ministrari ab alio, quam a sacerdote extra articulum mortis, ut d. Thom.i^ ejo c. Constaty de consecr. d. 4. ubi s. Isidorus ait: Constat baptisma a solis sa^ cerdotibus esse tractandum: eiusdem mi-* nisterium nec ipsis diaconis explere est licitum absque episcopo vel presbytero; nisi his procul absentibus^ ultima lan~ guoris necessitas cogat. Quod et laicis fidelibus plerumque permittitur, ne quispiam sme remedio salutari de saeculo evocetur. Exira. igitur morlisarticulum,

(10) T. 3. p. 170. (11) De bapt. p. S. n. l.x

(12) Tr. 2. c. 3. p. 4, dub. un, n. 38. (13) N. llo* (14) L. S. tr. 2. c, 7. (IS) Sess. 7. cau. 4.

(16) In c. A quodum 24. dist, 4. de consecr, (.17) Q, G7. a, 3. et 4. (18) Ibid, 9. 2. et 3.

CAP. I. DE BAPTISMO DUB. IIC ART. I.

423

sive pericmlum, ut recte dicunt Salm.^ <;um aliis, in quo, deficiente sacerdote vel clerico, quivis laicus polest baptizare, imo tenetur, ut Salmant. 2 cum s. Anton. etc.,duplex est minister baptismi, primus ordinarius ex officio, secundus est minister extraordinarius ex commissione.Minister ordinarius et solemnitatis est episcopus et quivis sacerdos ut declaravit Eugenius iv. in suo decreto dicens: Minister huius sacra^ menti est sacerdos^ cui ex officio competit baptizare :modo adsit licentia episcopi , ut dicunt communiter omnes cum Petroc. 3 et probat Cont. Tourn. ^ ex Tertull. s. Hieron. s. Ignat. m. etc. Parochus vero etiam reputatur minister baptismi ordinarius, ut omnes dicunt; quia statim ac ab episcopo parochus approbatur, accipit ab eo licenliam baptizaudi, quae iure communi est ita stabilis, ut sine iusta causa non possit ea privari; et ideo parochus potest aliissacerdotibus committere administrationem baptismi, ut docent Cont. Tourn. * Sporer ^ Salm. ' et alii communiter.

444. 0 4. Nec tantum diaconus, sed nec parochus aut episcopus, absque commissione, extra suam dioecesim, vel parochiam, vel intra eam alienos licite baplizat ideoque etiam peccant parentes qui sine licentia sui praelati alieno deferunt prolem baptizandam, cum violent ius parochi. Layra. 9. »

4 45. Hic plura sunt notanda : 4. Peregrini, vel qui domicilium non habent, possunt baptizari in ecclesia quam elegerintio, Croix** Salm.12 cum Barb. Si autem mulier casu pariat in pago non suo, proles ab illius pagi parocho est baptizanda: verumtamen, si ille pagus parum distet a pago proprio, v. gr. duahus aut tribus, horis potest baptizari

(1) De bapt. c. 4. p. 2. d. 16. (2) Ibid. n. 19. (5) T. 3. p. 174. (4) De bapt. c. 6. concl. 2.

y. Prob. 3. (S) Loc. cit. (6) P. 189. n. 34. ;^7) Tr. 2. c. 4. p. 4. u. 53. (8) £x can. Interdicimui 4:aus. 16. q. 1. (9) Lnc. cit. (10) £x cau. Nec aumerus, caus. 10. q. 3. (11) L. 6. p. i. n.275. (12) Ibid. 11.57. (13)N.37o. (14)L.ll.c.3.n.3. (IS) De malr. c. 8. p. 3. n. 29. (16) D. 2. p. 12. 5. 9. n. 8. (17) De matrim. l. 3. d. 23. n. 13. 1 18) L. 3. d. 24. B. S, (19) L. S. e. IG. n 1

proles ettam In ecclesia sua. Croix. ' cum Gobat.

Sed hic dubium fit an advenae de-. beant baptismum et alia sacramenta su-» scipere a parocho proprii domicilii, vel possint etiam a parocho loci, ubi sunt per quasi domicilium. Adest duplex probabilis sententia.

Prima sententia dicit teneri susclpere a parocho domicilii proprii, quo sunt redituri. Hanc tenet Henriq.i^, item Rod. Segura et Ledesma ap. Salmant.15 qui putant probabilem cum Palao <6 et Sanch.^'' qui vocat probabilissimam cum Host. Rosel. Angel. Sylv. Tab. et aliis pluribus. Quia, ut aiunt, qui habet proprium domicilium, nequit fieri parochianus illius loci, ubi degit tantum ad tempus propter ali* quod negotium; alias hic haberet duas parochias habitationis, quas habere non potest, nisi qui in utraque aequaliter se collocat, ut tradunt Sanch.^3 Pont.i^ et SaIm.2o cum Bon. Perez Con. TruII, etc. communiter 2«.

Secunda sententia vero communior et probabilior, quam tenent Barb. 22 cum pluribus decis. rotae Sanch.23 Croix^^ Pont.25Pal.26 et Salm.27cum Bon. Gut. Con. Trull. Dicast. etc. docet posse (ut aiunt Salm. et alii apud Sanch.28 dicunt etiam teneri ) advenas recipere sacramenta a parocho loci, ubi iam contraxerint quasi domicilium; contrahitur aulem quasi domicilium ab eo qui habitat alicubi, non per transitum, sed per maiorem anni partem, aut cum animo permanendi ibi per maiorem parlem anni, ut dicunt Sanch.^^Sylvest.so et Salm.3i cum Bon. Pal. Pont. Con. et aliis.Imo, aiunt Laym.32Nav.33 et confirmat Bened. xiv. 3i ex communi, sufticere ad contraheudum quasi domicilium habitationem per aliquam nota(20) Tr. 9. c. 8. p. 3. n. 32. (21) Ex c. IS. De sepul. in 6. et leg. Assuraptio, g.Viris, fr.ad municip. de incol. (22) De polest. episc. p. 2. alleg. 32. (25) Dict. d. 23. n. 13. (24) L, 6. p, 3, n. 72t (2S) L. 5, c. 13. n. 4. (26) Loc. cil. n. 9. (27) Ibid. n. 50. (28) N. 12. (29) L. 3. d. 23. n. 12. (30) V. Domicilium n. 4. (31) Loc. cit.

(32) Lib. 1. tracl. 4. cap. 12. num. 1. (35) De iub. 32. v. Incolae, uuiu, 33. (34) KoVU". 32, D«m. 6.

&ilem anni partem causa alicuius negotii, puta ad studendum, vel ad exercendam officium iudicis, medici, professoris, mercatoris, famuli, tabernarii et similium. Ratio huius secundae sententiae est, quia per quasi domicilium quisque iam fit parochianus loci ubi habitat, ut habetur ex cap. finali de paroch, ubi confugientes ad aliquam parochiam causa belli, iam dicuntur illius parochiani.

Notandum 2. Bene baptizari potest alienus de licentia proprii sacerdotis expressa, vel rationabiliter praesumpta. Miranda, Henr. et Salm. i. 3. Possunt religiosibaptizare in casu necessitatis; vel cum licentia ministri ordinarii. Salm.2 Petroc.3 etc. 4. Sacerdossine liceutia extra necessitatem baptizans, etiam sine solemnitate, peccat graviter 4, Vasq. Con. Laym. et Salm. 5 et communiter. 5.Extra necessitatem nemo potest licite baptizari domi, exceptis filiis principis Con. Sa Salm. 7. At de hoc vide dicenda n. 418. not. 3.

4 16. « 2. Diaconus non tantum in extrema necessitate, sed etiam in alia notabili baptizare potest. Et quidem cum solemnitate ex commissione episcopi vel paroehi, ut si v. g. ob multitudinem baptizandorum, aliudve grave impedimentum, id ipsi facere non possint. Laym. 8.»

Certum est quod diaconus ex commissione episcopi vel parochi potest baptizare, ut luenin. Petr. et alii communiter, ex can, Diaconos^ dist. 93., ubi Gelasius papa dixit: Diaconi absque episcopo vel presbytero baptizare non audeanty nisi praedictis fortassis ordinibus longius constitutis, necessitas extrema compellat. Quod etiam laicis christianis facere plerumque concediiur. Ex praefato autem textu recte infert Gonet quod talis commissio uequit diacono fieri, nisi ob magnam necessitatem, vel ecclesiae utilitatem, puta si

(1) De bapt. c. 4. p. 4. n. 58. (2) Ibid. n. 59. (3)P.217. (4) Ex Clem. un. tle bapt'. (S)lb. n.41. (6) Ex ead. Clem. un. (7) Tr. 2. c. 4. p. 4. n. 42. ^8) L. c. (9) D. 2S. sect. 2. (10) P. 11. n. S. (li) T. 3. p. 189. n. 5S. (12) P. 26. n. 12S.

(130 N. 276. (14) T. 5. pag. 51. u 29.

Don adessent sacerdotes; vel ut dicunt Suar. 9 Pal.w Sporer n Holz. « Croix « Elbel Laym.<5 cum Soto et Vasq. nisi adsit multitudo baptizandorum , aut nisi parochus sit graviter infirmus, vel excommunicatus, vel alias occupatu5 confessionibus excipiendis, aut praedicatione, ut colligitur Actor. c. 6. ubi apostoli diaconos constituturi , dixerunt: Fratres, viros constituamua

super hoc opus: nos vero orationi et ministerio verbi instantes erimus.

Sed dubitatur 4 . An diaconus in casu necessitatis possit solemniter baptizare. Affirmant Suar. et probabile putat Spor.^7 cum Praepos. Herinox. etaliis. Sed communius et probabilius negant Palaus <8 Renzi *9 cuoa^Conc. et Diana, Salm. 20 cum Laym. etc. Ratio quia diaconus non potest esse minister baptismi solemnis, nisi ex commissione sacerdotis, cum tantum sacerdotis vice possit solemniter baptizare.

Dubitatur 2. An diaconus sine commissione solemniter baptizans incurrat irregularitatem. Gertum est quod clerici non diaconi solemniter baptizantes fiunt irregulares, ex cap. Si quiSy 4 . de cler. non ord. min. ubi dicitur : Si quis baptizaverit^ aut aliquod divi~ num officium exercuerit non ordinatuSy propter temeritatem de ecclesia abiiciatur et numquam ordinetur. Quoad diaconos vero, negant aliqui ipsos irregularitatem contrahere, quia in citato textu dicitur, quod sit irregularis non ordinatus. Diaconus autem est iam ordinatus ad baptizandum, cum in pontificali dicatur : Oportet diaconum ministrare ad altare, baptizare et praedicare. Sed probabilius dicendum quod incurrit(sive in necessitate, sive extra eam solemniter baptizet), iuxta sententiam comraunissimam , quam tenent Laym.2i Cont. Tourn.22 Natal. AIex.23 Habert24 Renzi^s cum Con. Viva^e Bonac. 27 cum Nav. Avila et Sayr. Ratio,

(lS)C.7.n.4. (16)D.23.8ect.S. (i7)D.n.55 (18)P.ll.n.8. (19)C.3.q.l. (20)L.c.n.43 (21) De irreg. c. 3. n. 2. (22) De bapt. c. 3*

concl. 5. V. CoUig. 2. (25) De bapt nrop. 2 (24)T.».p.l96. (23)Bebapf.c!!5.V^ C26)Delrreg q.lO.a.l.u 5. t27)Eod.lU.p.6.n.S.

CAP. I. DE BaPTIS

quia diaconus , licet ordinetur ad baptizandum, ad id tamen non ordinatur nisi ex commissione episcopi vel sacerdotis, qui sunt soli ministri ordinarii baptismi, ut vidimus. Ex illis autem verbis textus propter temeritatem recte inferunt Laym. et Viva ^ diaconum, sive alium clericum, uon fieri irregularem, si per iocum aut ex ignorantia crassa solemniter baptizet : temeritas enim scientiam positivam importat una cum aliquo contemptu.

Dubitatur 3. An laicus baptizans solemniter contrahat irregularitatem. Affirmant Suar. 2 cum Sot. Sylvest. s. Anton. Palud. et Concina 3 cum Nav. Fiil. etLeand. Quia praefatus textus in cap. Si quis^ generaiiter loquitur, et proinde non est ad solos clericos restringendus. Sed communius et probabilius id negant Palaus^ Bon.s Holzm.6 Viva 7 Salm. s Lugo 9 Spor. «> Croix" cum Hurt. et Laym. ^2 eum Sa Cov. Ang. Arm. Rodr. etc. Ratio quia irregularitas non incurritur, nisi sit expressa iu iure, ut habetur in c. Is qui^ de sent, excom, in 6 . Haec autem irregularitas minime videtur expressa; licet enim textus generice loquatur, attamen, cum titulus sit de clerico ministrante, verba illa generalia debent intelligi tantum iuxta titulum qui textui praefigitur. Imo Laym. censet satis id exprimi in eodem textu, cum ibi dicatur de ecclesia abiiciatur^ quod proprie intelligi debet de depositione, qua non puniuntur nisi clerici : et ratio huius esse potest (ait Laym.) quia talis usurpatio frequentior esse solet in clericis, quam in laicis.

417. « 3. Cum in necessitate confertur baptismus, servandus est ordo ita, ut si adsit, et non detrectet sacerdos, vel diaconus, is reliquos praecedat. Sic enim clericus laicum, vir mulierem, fidelis infidelem, nisi forte inferior melius noverit modum, ut solent obstetrices. (Ut Salm. ^3 cum Moscosa)

(1) Loc. cit. (2) 3. p. d. 31. sect. 4.

(3) T. 8. p. ISS. n. 8. (4) De irreg. p. 18. n. 50. (S) Loc. cit. n. 1. (6) T. 1. p. 417. n. 346.

(7) L<ic. cit. (8) De censur. c. 8. p. 7. n. 74.

19. De poeuit d. 18. n. IL (10) £od. tit. u.657.

0 DUB. Iir. ART. I. 127

(quae proinde exatMinarl ri approbari debent a pastoribus), vel alia iust:i causa sit, ut quia virum ad parientem ingredi non decet. (Pariter, praesente tantum patre, foemina baptizare debet, quia extra summam necessitatem vetatur parentibus baptizare. Croix*^ cum Gob. Et in casu quo baptizanda esset proles nondum ab utero egressa, debet ob decentiam mulier baptizare, ut bene notat idem Croix cum Platel.) Quod si laicus baptizet praesente sacerdote, et secundum quosdam etiam praesente diacono, censent esse mortale : quia id laico tantum competit ob defectum sacerdotis , qiii sine iniuria ordinis et sacramenti talem licentiam dare noa potest. In reliquis, perversio illius ordinis est tantum veniale. (Ut communiter Bonac. Sot. Dic. et Salm.^^). Praeterquam si coram fideli haereticus adhibetur , quod voluit esse mortale Laym. Con.»

Quoad ordinem igitur servandum inter ministros baptismi, sic habetur in rituali rom.: Si adsit sacerdos, dia^ cono praeferatur (et parochus sacerdoti, utrecte dicunt Cont. Tourn.*» et Conc. ^9. Vide dictanum. 113. in fin.) diaconus subdiacono^ clericus laico et vir foeminae^ nisi pudoris gratia deceat foeminam poiius quam virum baptizare infantem non omnino editum, vel nisi melius foemina sciret formam et modum baptizandi. Quapropter curare de~ bet parochus ut fideles^ praesertim obstetrices, rectum baptizandi ritum probe teneant et servent. Hinc rationabiliter censet Sporer 20 cum Gobat quod parochi tenentur sub gravi obstetrices diligenter examinare, utrum noverint necessaria ad baptizandum, cum ipsae sub mortali teneantur addiscere modum baptizandi, prout recte docent s. Anton. Reg. Henriq. Aversa et alii plures cum Croix 21. Nec obstat quod forte alii adfuturi sint qui formam

(11) Lib. 7. n. 483. (12) Loc, cit. n. 5.

(13) De Lapt. c. 4. p. 2. n. 18. (14) N. 277. (IS) N. 77. (16) Ibid. n. 7. (17) C. 7. n. 4. (18) Loc. cit. tit. solv. dub. v. Quaer. 1. (19^ T. 8. p. 124. n. S. (20) Suppl. t. 4. b. 190. (21) L. 6. p. 1. n. 270.

128

sciant, propter quod vldentur eas excusare Suarez Diana etDic^ Namlpsis €X officio puerperis adesse incuinbit, «t non raro occurrit eis occasio baptismum in necessitate ministrandi.

Sed dubitatur 1 . An peccet mortaliter laicus, qui in necessitate baptizat, praesente sacerdote. Negant loannes Suar. Val. etc. apud Salm. 2 et probabile putat Ledesma, quia sacerdos in casu necessitatis non baptizat ex officio, et ideo laicus eius officium non usurpat. Sed verius affirmant Franciscus Suarez 3 Cont. Tourn. * Concin.s Holzm.6 Salm.' Pal.s cum Laym. Con. Vasq. Bon. etc. communiter , ex can. 21 . dist. .de consecr. uhi d. Augustinus sic docet : In necessitate^ cum episcopi aut presbyteri aut quilibet ministrorum non inveniuntury et urget periculum eius qui petit^ etiam laicos solere dare sacramentum quod acceperunt^ solemus audire. Ergo tunc solum potest laicus in necessitate baptizare , cum deest sacerdos; alias peccat, tum quia yere tunc usurparet ius sacerdotis, cui ex potestate ordinis commissum est baptizare; tum quia iniuriam irrogaret sacramento; quod exigit (cum fieri potest) ministrari a sacerdote, utpote ad illud consecrato ; et ideo etiam sacerdos graviter peccaret, si laico administrationem cederet , ut recte dicunt Suar. et Conc. 9.

Dubitatur 2. An praesente sacerdote cxcommunicato, praeferendus sit laicus nou excommunicatus. Negant Scotus Henr. etc. ap. Renzi 10 item Leand. ct Corneio apud Salm." quia in extrema necessitate cuilibet etiam excommunicato conceditur privilegium baptizandi , et ideo tunc servandus est ordo iuris communis. Sed verius affirmant Suar. »2 Nav.« Pal. (qui id ut certum habet) Salm. cum Gab. Renzi^e cum Sylvest. Henr. etc. Ratio quia privilegium excommunicato conceditur in

(1) IbitL (2) De baptism. c. 4. p. 2. n. 11.

(5) D. 51. secl. 4. (4) L. c. (S) P. 134. n. 6. <«) P. 2S. n. 121. (7) Ib. n. 13. (8) P. 9. n. 10, (9) Locc. cc. (10)0.5. q. 2. (11) Tr. 2. c. 4. |). 2. n. 14. (12) D.ll. s. 1. (15) Man. c.22.n. 6. (14) P. 8. n. 12. Clo) IbiJ. n. IS. (16) Loc. e.

solo casu neoe3sltatis,qiiae non reperitur adesse, cum alius suppetit non excommunicatus.

Dubit. 3. An peccet graviter laicus baptizans coram diacono.

Prima sententia affirmat, et hanc tenent Gonet " Holz. <8 Cont. Tourn. Antoine 20 Concina 21 cum Vasq. Reg. Filliuc. etc. Renzi 22 cum Con. Praep. etc. Probatur 1. ex d. Augustino ut supra in can. 21 . dist. 4. , ubi dicitur permitti laico haptizare tantum in necessitate, cum episcopi aut presbyteri aut quilibet ministrorum non inveniun' tur. Nomine autem ministrorum communiter diaconi intelliguntur. Probatur 2. ratione; diaconus ex vi ordinationis deputatur ad* baptizandum per commissionem parochi, unde obtinet ipse speciale ius ad hoc muuus obeundum. Haec sententia est quidem probabilis, sed non minus probabilis mihi videtur cum Salm. 23

Secunda sententia, qudim tenentSuarez24 Sot.25 Tol.26 Ronc.27 Bon.28 cum Sa Val. Conc. Hen. Reg. et Graff. item Sylv. Led. Dian. Vill. etc. Ratio quia diacono vi ordinationis non competitofficium baptizandi, nisi ex commissione sacerdotis. Unde cum ipse baptizat in casu necessitatissinecommissione, non baptizat ex officio, sed eodem modo quo clericus inferior, vel laicus, iuxta dicta n. 116. Dub. 1. 2. Et quamvis ipse ut dignior in iure illis praeferatur, tamen huius ordinis perversio non apparet tam gravis, ut de mortali damnetur.

Dub. 4. An laicus baptizans, praesente clerico iflferiori, peccet mortaliter. Videtur affirmare p. Conc. 29 cum dicat, ex iure divino semper sub gravi servandum ordinem, nisi necessitas impediat. E converso Pal.30 dicit nullura esse peccatum , cum de hoc nullum inveniatur praeceptum divinum aut ecclesiasticum. Recte vero alii com(1?) Man. t. 6. tr. 3. c. S. (18) P. 2S. n. 131. (19) Ib. V. Au vero. (20) Q;8. (21) T. 8. p. ISd. n. 7. (22) C. 3. qu. 1. (23) Loc. cit. n. 9. (24) D. 31. 8. 4. (23) D. 4. a. 2. (26) L. 2. c. 20 n. 8. (27) C. 3. q. 1. (28) Q. 2. p. S. n. 11. (29) T. 8. p. 137, n. 7. (30) P. 9. n. 11.

CAP. I. DE BAPTISMO DUB, III. ART. I.

ffluniter docent id non esse mortale, quia talis perversio ordinis non videtur tam gravis, cum ex vi ordinis nemo praeter saeerdotem et diaconum ex oommissionje habeatur specialiter deputatus ad baptizandum. Ex altera parte id non videtur excusari a culpa veniali, tum quia id videtur aliqualis indecentia : tum quia est contra praescriptum ritualis romani. Ita Sotus * Suar. 2 Gonet. 3 Petrocor. Bon. s Holzm. 6 Spor. 7 Ronc. » Renzi 9 cum Laym. et Salm. <o cum Vill. Leand. et Gabr.

Dubit. 5. An peccent graviter parentes qui faciuntbaptizare prolem a praedicante, ad evitandas poenas edicti id praecipientis. La Croix " quamvis fateatur sententiam affirmativam tenendam uti absolute veram, tamen deinde aflfert rationes dubitandi, dicens quod «0 casu non recognoscitur praedicans tamquam verus, sed potius tamquam validus minister, a quo exquiritur baptizatio ad vitandam vexationem, permittendo tunc fieri, non vero petendo impias eius caeremonias adhiberi. Sed <>mnino affirmandum id esse mortale, ut docent Less.^^ Pignat.^3 Holz.^'* cum Michel. Ratio quia per idem edictum poenale determinantur parentes ad veram religionem contemnendam , vel saltem ad falsam honorandam. Refertque Pignat. Clementem viii. iam declarasse non licere extra necessitatem extremam, ne a schismaticis quidem petere sacramenta.

418. Hinc ultimo notandum 1. quod nec licite nec valide potest umquam aliquis baptizare seipsum, cum persona baptizanlis omnino diversa esse debeat a persona baptizati. Ita communiter Cont. Tourn. Conc. et alii omnes, ex c. 4. de bapt. ubi id expresfium habetur.

Notandum 2. quod graviter peccant

(1) In 4. dist. 4. a. 2. (2) D. 31, 8, 4, v, Unde 3. (3) Man. t. 6, tr, 3. c, 5. (4) T. 3. p, 181.

p) P. S. n, 12, (6) N, 121. (7) N. 33. (8) Q.l, r.2. (9)Q.l. (lO)De l)apt.c.4. p.2.u.7. (11) L, 6. p. 1. n, 281, et 282, (12) In Auctar, «V. Baptismus. (13) T. 7, consull. SS, nem, 2.

(14) T, 2, p, 27. n. 133. (15) De bapl. e. S. solv.

qui per multum temporis diherunt infantem baptizare. Id commune est apud omnes ex pluribus conciliis provincialibus quae decrevere pueros baptizandos quam cito tieri potest, et fn ritual, rom. dicitur : Parochus horte^ tur ne pueris sacramentum tantopere necessarium nimium differatur cum p&riculo salutis. Qualis autem reputetur dilatio gravis , Palaus ex Suar. etc. putat dilationem ultra mensem esse gravem, si non adsit causa : si vero adsit, esse gravem duos menses. Fere idem sentit Laym. dicens: Nulla autem ordinarie necessitas urget^ tametsi unum aut sesquimensem expectandum sit^ donec cum decenti solemnitate baptismus infanti conferri possit, quamquam dilatio nonnisi ex gravi causa fieri debet. Salmant, autem censeat non esse mortale minus differre quam ultralS. vel20,dies, etiam sineurgenti ratione. lueninus contra, iuxta morera suum arctandi conscientias usque ad extremum, dicit ultra unum vel alterum diem baptisma diflferri non debere. Cont. autem Tour, 20 putat dilationem non extendendam ultra quinque vel sex dies. Petrocoreusis 21 censet gravem dilationem excedentem octo dies. Sed communius et probabiliuS Sotus Leander et Ledes. apud Conc.^^J ac Ronc.23 dicunt non esse gravem dilationem, nisi 40. vel 44. dies excedantur.

Notandum 3, quod prohibentur infantes baptizari domi, exceptis liberis regum vel principum^ ut habetur ex Clem. unica de bapt.Et cum hic agatur de re gravi, transgressio erit equidem mortalis, ut recte dicuntRonc. 24 Tambur.25et Sylv. ap. Croix^e. Nomine au? tem liberorum veniunt uon solum filii, sed etiam nepotes etalii descendentes ut notat Glossa27. Et in eo casu dicunt Pal. Conc. Tol. Sotusetc. cum Croix^s condub. V. Quaer. 9, (16) Pag. lo7. n, 12,

(17) P. 8, n. 4. (18) C. 6. n. 9. (19) De bapt. c. S. p. 2, n, 12, (20) Loc. cit. v. Quaer. 4.

(21) T. 3. p, 212, q. 13, (22) T. 8. p. 167. n. 19, (23)Q.3.r.2. (24)C, 3.q.3. (2S) C. 2. §. 3. n.S. (26) N. 337. (27) In dict. Clem, v. Liberi, ex l, Liberorum, ff. de verb. signif. (28) N, 5-^8.

De LIGORIO. M(^. II.

9

Jra alios solemniter coDferendum esse baptismum, quia omissionem caeremoniarum solus casus necessitatis excusat. Nomine vero principum^ opinantur lordanus Riccius Quintanad. Croix * probabiliter venire omnes barones obtinentes temporalem iurisdictionem. Sed probabilius videtur cum Glossa 2 Ronc. 3 Suar. ^ Cont. Tourn. ^ Elbel « et aliis pluribus, inlelligi tantum filios principum absolutam potestatem habentium. Item Laym.' cum Armil. censet graviter peccare magnates, qui extra necessitatem faciunt filiosbaptizare domi ( vel etiam in ecclesia privatim, ut Sylv. » cum Nav. et Led.), ut deinde cum pompa caeremoniae perficiantur in ecclesia, postquam advenerint patrini, qui equidem, coUato iam antea baptismo, nec patrini efficiuntur. His tamen non obstantibus, puto quod ubi introducta est consuetudo domi baptizandi filios magnatum, ipsa non est facile improbanda, ut ait Croix

Akt. II. Au duo possint simul unum baptizare.

419. « Resp. \ . Si alter applicet materiam, alter formam, nuUus erit baptismus: quia dicens se abluere cum non abluat, formam habet falsam, etiamsi formam usurpet graecorum, Baptizatur servus Christi^ vel quae putatur illi aequivalere, Baptizat te Christus: subintelligitur enim per me^ alioqui, si excludatur persona ministri, ut sensus git, baptizet te Christus, et non ego, sive non per me,forma nullaest.(Ita s. Th. et alii communiter cum Salm." et Conc. la casu tamen necessitatis posse sub conditione ita baptismum conferri, ut v. g. mutus formam uesciens ablueret, caecus autem formam pronuntiaret, docet Hurt. 3 additque, debere talem, elapso periculo, iterum sub conditione baptizari. Vide Fill. Diana ex Chapeauvil. Marsil. etc. Bon. 16 Laym. (Ita etiam Suar. cum Cai. Marsil. Leand. etc. apud Salm.<.

420. Resp. 2. Si plures ministri

(1) Loc. c. (2) Ibid. V. Begum. (5) Loc. e. (4) D. 31. sect. 2. (5) Ibld. v. Quaer. 2. (6) T. 5. p. 4S. n. &4. (7) G. 6. n. 9. (8) Q. 71. a. 4. (9) L. c. (10) 3. p. q. 67. a. 6. (11) D« bapU c. 4. x>. 3. a. 28. (12) Pag. i5& uum. iO.

PTISMO ET GONPmMATIONfi

singuli abluant, et formam pronuntient, graviter peccant contra ritum ecclesiae. De valore sic solet distinguit 4. Si quilibet intendit baptizare, dependeuter ab alio, ut causa particulal is, invalidebaptizant, sive singulidicant, Ego te baptizo , sive , Nos te ba^ ptizamus: quia forma, cuius sensus censetur esse absolute et independenter baptizare, non cobaptizare, est falsa. (Idem docet s. Th.*9 cum Suar. Vasq. et Salm.2o communiter). 2. Si quisqu& per se intendatbaptizare, independenter ab alio, valide baptizat, quiaomnia requisita ponit; ut patet a simili in missa ordinationis, qua sacerdotes noviter ordinati simul consecrant cum episcopo, dummodo shnul eodem in-^ stanti formam absolvant: si autem nom simul absolvant, is tantum consecrat, vel baptizat, qui prius absolvit. Vide Fill.2ietBon.22 Laym.23(Ita s. Th.24 s. Bonav. cum Salm.25 communiter contra Cai, et Marsil.)»

DoBiuu rv. Quis sit subiectum baptismi.

i2. Quis sit capaoo bapUsmi. An pueri et mmtes.

\22l, De poenis rebaptizantium. An rebaptizan"

tes suh conditione fiant irregulares. i 25. De infante nondum nato. Remissive ad n. \ 07» i2A. An baptizandi sint foetus abortivi. An plures eodem tempore. ^25. An conferendvjS sit baptismus monstris. \2Q. An sint baptizandi filii infideliumj et qua»

in hoc puncto sint certa. Cerlum est 4., talem baptismum semper esse validum. \27. 2. Baptizandos esse filios, si parentes defecerint a fide. Quid si mansuri sint apud

parentes haereticos. \2S. 5. Si ipsi filii infidelium petant. Quid ir^

dubio an careant ratione. -129. 4. Si sint inpericulo mortis. \50. 5. Si sint positi extra curam parentum.

6. Si capti sint in bello, 7. Si parenles sin&

servi.

\5. 8. Si unus parentum consentiat.

\52. Dub. . An haptizari possint filii infide» lium usu rationis carentes. invitis parenti» bus. Et an ii quos pater offert ut liberentur a morbo.

135. 2. An liceat vendere infantes parentibut paganis.

i 54. An et quando possit repeti baptismus sub eonditione. Not. 4. Quid si adsit unus testia de baptismo collato. 2. Quid de adullis na^

(13) A. 2. diCf. 6. (14) C. 4. (IS) P. 3. t. 3. r. 26» (16) D. 2. q. 2. p. 4. n. 23. (17) Cap. 7. (18) Tr. 2. c. 4. p. 3. n. 31. (19) 3. p. q. 67. a. 6, (20) Ib. n. 23. (21) T. 2. c. 4. n.72. (22)L.<t B.2S. (23) C. 7. (24)L.e.ad3. (25) Ib. n. 28.

CAP. I. I)E BAl

tis ex chrlsttarHs. 5. Quid si pueri sint arrepti a barbaris. 433. De infantibus expositis. Aofj. De bapiizatis ab obstetricfbus eta laieis. 4 37. De baptizatis ab haerelicis. Fide alia ap. Bus. -138. De effectibus bapiismi. -139. De dispositione requisita in adultis bapti'

zandis.

121 . « Resp. 1. Subiectum capax baptismi est solus homo vivas ab Adamo descendens, nondum baptizatus.

» Resp. 2. Valide baptizantur infantes, item perpetuo amentes, qui numquam usi sunt ratione, quia censentur eiusdem conditionis, cum infantibus. Si autem aliquando sint usi ratione, non valet baptismus, nisi aute amentiam petiverint. Vide Bon. ^ Laym. 2. Unde resolves:

)) 1 . Si puer inter baptizandum nondum finita forma moriatur, baptismus est nullus.

122. »2. Non valet baptismus iteratus, ideoque uterque tum rebaptizans, tum rebaptizatus peccant mortaliter, fiuntque irregulares, et iure civili subiacent poenae mortis. (Est certum cum Salm. 3). Quas tamen poenas non videtur incurrere is qui, etsi sine iusta causa, rebaptizat sub conditione: quia intelliguntur debaptismo absolute dato, quando moraliter constet, priorem baptismum fuisse validum. V. Laym.^. Bqu. 5.»

Certumestquod cumbaptismusrepetitur sineiusta causa, tam rebaptizans quam rebaptizatus fiunt irregulares 6,

Sed magna quaestio est inter dd. an rebaptizantes sub conditione et sine iusta causa, irregularitatem incurrant.

Prirna sententia^ quam teuent Suar.7 Nav. 8 Bon. 9 Laym. Pal. n Anacl.<2 Holzm. ^3 Salm.^'* Croixi^ Pontas i6 cui Don dissentit Cont. Tour.^' dicit quod talis rebaptizans licet non excusetur a gravi sacrilegio, tamen non incurrit irregularitatem.Ratioquia legespoenales stricte intelligi debent et cum etfectu,

(1) D. 2. q. 2. p. 6. c. 6. (2) C. 6. (3) De Lapt, c. 6. p. 1. n. 4. (4) C. &. (S) P. 6. (6) £x c. 2. de apostat. et c. 4. dist. fiO. (7) 3. p. disp. 51. seet. 6. d. S. (8) Man. c. 27. n. 246. (0) De irreg. q. 3. p. 3. n. 4. (10) Eod. tit. c. 2. n. 1. V. 4. (11) T. 6. d. 6. pag. 16. n. 6.

(12) Pag. 313. n. 11. (15) T. 1. pag. 416. n. 343.

TISMO DUB. IV.

qui autem baplizat baptizatum sufc conditione dicens: Si non es baptizatus^ etCy is revera non rebaptizat, quia conditio apposita actum invalidat; qui enim dicit: Ego te baptizo si non es baptizatus; idem est ac si diceret : Ega te non baptizo. Et ob eamdem rationem censent Anacl.i» et Salm.<9 cum Bonac. Corneio et Avila, non incurrereirregularitatem, qui ob metum baptizaret ba* ptizatum animo simulato.

Secunda sententia vero affirmat tales rebaptizantesirregularitatem non effugere, et hanc tenent Natal. Alex. 20 Conc. 21 Fill.22 Renzi 23 cura Led. Sot. Victoria etc. Item noster ss. p. Benedictus XIV. 24 cum Sayr. Barbosa Ugolino Megala etc. Probatur ex catech. romano 25^ qui reprehendens eos qui in ecclesia cum conditione rebaptizant pueros, quamvis exploratum habeant domi vere esse baptizatos, dicit: Quod quidem sine sacrilegio id facere non pos^ sunt^ et eam maculam suscipiunt^ quam divinarum rerum scriptores irregular^ tatem vocant. Idemque refert n. pontifexfuisse sancitum in 3. synodo mediol. Insuper probatur ratione, quia , cum quis certo scit puerum esse baptizatum, et rebaptizat sub conditione, conditio apponitur in fraudem legis, etideo habetur pro non apposita. Prima sententia, spectata ratione , non caret gravi fundamento; sed secunda, spectata auctoritate, videtur probabilior.

123. «3. Nondum perfecte natus est baptizandus, si sit periculum, dummodo pars aliqua possit ablui ; quia est homo vivus, nec certo constat esse incapacem. {Vide dicta n. 407. ubi diximus probabilem esse senteutiam, quod possit infans sub conditione baptizari ia utero matris si per instrumentum aqua tingi valeat).

4 24. » 4. Si dubium sit an infans vivat, baptizandus est sub conditione. »

(14) Tract. iO. de ceusur. c. 8. p. 8 . n. 61.

(15) L. 7. n. 485. (16) V. Irregulanlcr, cas. 131. (17) Trael. de irieg. p. 3. c. 2. (18) Loc. cit. (19) Cit. n. 61. (20) De bapt. prop. 7. r. S. (21) T. 8. p. 186. n. 13. (22) Tr. 20. n. 182. (2,5) De bapt. c. 3. q. iO. (24) Iii suis iiotif. u 2. not. 84. n. 18. (2^) P. 2. n. S7.

m

Dicit Natalis Alex. * quod nisi appareat evidens signum vitae in foetu abortivo, non est dandus baptismus, etiamsiadsit aliquod aequivocum signum. Si loquimur de baptismo absolute ministrando, recte sentit Natalis, sed loquendo de baptismo subconditione conferendo , omnino dicendum cum Busemb. ut supra et Salm. 2 illum sine dubio ministrandum, quandocumque aliquod apparet dubium de vita prolis. Hinc optime censet Cardenas 3 Ronc^ Mazzotta ^ et Croix ^ cum aliis aa. gravissimis, omnes foetusabortivos, si per aliquem motum dent signum vitae, et non constat esse anima destitutos, semper esse baptizandos sub conditione, si vivant; maxime cum hodie vigeat opinio, non sine plausu a peritis recepta, quod foetus ab initio conceptionis, vel saltem post aliquos dies anima informentur. Caeterum bene advertit Cont. Tour. ' non debere baptizari carneam massam quae nullam habeat organorum dispositionem , cum ubique receptum sit, non prius infundi animam corpori , quam istud formatum fuerit; et tunc, ut baptizetur, requiritur ut indicet aliquem motum vitalem, prout praescribit rituale romanum 8.

« 5. Valide baptizatur, quem minister putat esse aliura: aut licet sit puella, quam putat esse puerum; quia intendit baptizare praesentem. Aliud est in matrimonio quia intendit contrahere cum illa, quam putat. Bon. 9.

» 6. Valide, etsi extra necessitatem illicite, plures simul baptizantur, hac forma: Ego vos baptizo etc. Bon.^^. (Ita s. Thom." et rituale rom. ubi dicitur: Quam formam ( Ego vos baptizo etc.) solum in mortis periculis ad plures simul baptizandos ^ et ubi tempus non patitur ut singuli separatim baptizentur^ alias numquam^ licet adhibere).

42-5. » 7. Monstrum, quod capite et pectore formam hominis refert, est baptizandum ; secus si bestialem refert. Quod si vero caput tantum sit ferinura,

(1) De bapt. piop. 3. r. 3. (2) De bapt. c. 6. p. 1. 11, 3. (3) Iri crisi 1. d. iS. c. 3. (4) C. 4. q. 4. r. 5. (S) T. b. d. 2. q. un. c. 4. (6) L. 6. i 1. a. 294. (7^ De hi^* c. 7. sect. 2. concl. 2.

putatessebaptizandum Comitolus.Nav tamen et alii volunt dififerendum, donec certius cognoscatur, nisi pericu-» lum mortis immineret: tum sub conditione baptizandum esse. (Quando dubitatur an monstrum sit homo, baptizandum absolute; si caput sit huma« num, licet membra sint ferina , sub conditione vero, si caput sit ferinum et membra humana; hoc vero si prodierit ex congressu viri cum foemina: nam si prodierit ex viro cum bestia (quod incredibile puto), tuuc baptizari semper deberet sub conditione; secus si ex foemina et bruto, tunc enim nuU lo modo baptizandum, quia non descenderet ex Adam, utpote non conceptum ex semine virili. Ita Bon. ^2 et Cont. Tour. i3 cum s. Th. Henr. Possev. etc.) Quod si habeat membra hominis geminata, et dubitetur num sit unus homo an duo, duplex baptismus conferendus est, unus absolute, alter sub conditione; in ea parte qua membra apparent imperfectiora. Vide Laym. Bon.15 et rituale romanum<6. (Servandum hic id quod habetur in rituali rom. ubi sic dicitur: Illud vero de quo dubium est, una ne an plures sint per^ sonae^ non baptizetur, donec id discernatur. Discerni autem potest, si habeat unum velplura capita . . .vel pectora: tunc enim totidem erunt corda et animae... eteo casu singuli seorsum sunt baptizandi. Quando vero non est certum in monstro esse duas personas^ ut quta duo capita et duo pectora non habet bene distincta., tunc debet primum unus absolute baptizariy et postea alter sub conditione, si non es baptizatus etc).

426. » Resp. 3. Extra mortis periculum valide, non taraen licite, baptizantur ethnicorum infantes, invitis parentibus. Ratio est quia vel auferuntur parentibus, et fitillis iniuria; vel relinquuntur, et fitiniuria sacramento, quod exponiturirreverentiae.Quod si tamen possint christiane educari (ad quod tunc obligaberis) licebit in his casibus: 4 . S'

(8) De bapl. parvul. (9) P. 4. n. 26. (10) P. 4 (II) 5. p. q. 67. a. 6. ad 2. (12) P. 6. n. 5. (15) Ead. coucl. 2. (14) L. S. tr. 2. c. 3. u. 12. (IS^ P. 6. (16) Tit. de baplismo.

CAP. I. DK BAmSMO DDB. IV.

133

parentes sint taa mancipia; tunc enim tui potius sunt, quam illorum. 2. Si parentes aliquando fuerint baptizali, vel uterque , vel saltem alteruter ; quia tunc ecclesia ius in eos habet. 3. Si alter parentum petat; tunc enim iusta eiusvoluntas iniustae alterius praeferenda est, in favorem prolis et fidei. 4. Si infanssit in periculo mortis. 5. Si Tationis iam compos puer petat, quia in negotio religionis est sui iuris. In dubio autem de usu rationis , sufficit esse 7. annorum. Vide Laym. i Fill. 2 Bon. 3.»

Quaeritur an filii infidelium valide et licite possint baptizari invitis parentibus. Ante omnia hic notanda plura quae in hocpuncto sunt certa. Certum est, 1 . tale baptisma validum esse, ut communiter dicunt Cont. Tourn. ^ Lugo 5 Salm.6 cum s. Anton. Suar. Vasq. Laym. Conc. Bonac. et aliis passim (contra Catharinum et Durandum). Idemque docet n. ss. p. Bened. xiv. Idemque prius docuit d. Aug. 8 qui de hoc rationem dedit, dicens : Non enim scriptum est^ Nisi quis renatus fuerit ex parentum voluntate, sed^ Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto.

427. Certum est 2. quod si parentes deficerent a fide ad infideles, bene possunt eorum proles ipsis invitis, baptizari; quia sicut ecclesia habet potestatem coercendi parentes ad tidem observandam, ita potest filios ab ipsis auferre. Ita comrauniter Suar.9 Laym.^o Natal. Alex. " Pal. «2 Cont. Tourn. Sporer Antoine Ronc. *6 Holzm. <7 Salm. 18 et alii passim. Et idem dicendum, si unus tantum parentum fuerit prius tidelis , ul communiter dicunt Croixis Antoine Ronc.20Salm.21 Suar. Laym. etc. Quid vero si proles sit mansura apud parentes haereticos? Negant Uinc posse baptizari Suar.22 et Salm.23

(1) Loc. c. (2) T. 2. c. 6. (3) P. 6. n. 12.

(4) De bapt. c. 7. >ect. 2. post concl. 2. t. Circa.

(5) Resp.inor. l.l.dub.5. (6)Debapt.c.6.p.2.n.lO. (7) Instruct. ad Vicesgerenteni quae incipit Postremo inense. (0) £p. 98. alias 23. (9) D. 25. sect. 5. (10) L. 8. c. 6. n. 11. (11) Prop. 3. reg. 1. (12) P. G. n. 9. (15) Loc. cit. v. Suppouo 2. (14) T. 3. p. 192. n. S2. (lo) De bapl. q. 13.

16. Eod. lit. q. 2. (17) T. 2. u. 141. (m De

cum Conc. elc, quia (ut dicunt) tun(j obstat periculum proximum, quod pro» les pervertatur. Sed probabilius affir^ mantLaym.24 et Croix25 cum Aversi Gob. Arsdekin, et probabile putat Palaus26. Ratio, tum quia non est certa perversio talis prolis, cum plurespueri in infantia decedant : tum quia idera periculum urget si proles non baptizetur; baptizatur enim ab haereticis, a quibusveruraquidera baptisma confertur. Secus vero dicendum si baptismus a quibusdam haereticis invalide conferatur, ut accidit apud lutheranos, anabaptistas et calvinianos, quia tunc horum proles habentur tamquara filii infideliura, prout ait Croix 27 cura Dic. Caeterum filii haereticorum vere baptizatorum licite baptizantur, parentibus invitis, quando obstringi possunt, ut filios instruant in fide catholica ; quos alias licite possunt superiores ecclesiastici ab eis avellere, ut catholice educentur. ItaLaym.28 et Croix^» cum Aversa Dic. etc.

428. Certum est 3. quod si filii in^ fidelium habeaut usum rationis et baptisraum petant, possunt et debentbaptizari, adhuc reluctantibus parentibus. Ita Iuen.30 Cont. Tourn.si Lugo32 Natal. AIex.33 Layra.34 Pal.35 Ronc.36 et s. p. Bened.37 ex d. Th 38 qui idera docet, inquiens : Si autem habent usum rationis . . . iam quantum ad ea quae sunt iuris divini vel naturulis, imipiunt (tilii) suae potestatis esse; et ideo propria voluntate, invitis parentibus , possunt baptismum suscipere^ sicut et matrimonium contrahere. Et postquam filius invitis parentibus est baptizatus, potest et debet ecclesia ipsum ab eis segregare, ut a periculo perversionis avertatur; ita Layra.39PaI. Salra.^i ex conc. Tol. 4. relato in c. de ludaeis

bapt. c. 6. p. 2. n. IS. (19) L. 6. p. 1. n. 299. (20) Locc. cc. (21) Ibid. (22) D. 2S. sca. 6. (23) Ibid. n. 16. (^24) C. 6. n. 12. ij. 6.

(25) N. 307. (26) N. 10. (27) N. SOS. (28) N. 11. (29) N. 503. (30) T. 7. p. 174. (31) Ib. V. Suppouo 3. (32) Resp. mor. 1. 1. dub. 4| (55) Prop. 3. reg. 6. (54) N. 10. (5S) N. 5. (36) Q. 2. (57) L. c. (58) 3. p. q. 68. ft. 10. (59) C. 6. q. S. (40) P. 6. n. 8.

(41) De bapt. c. 6. p. 2. n. U.

134

5. d. 45. et confirmat s. p. Bened. xiv. Sed quid agendara, si dubium sit an puer habeat vel ne plenum usum rationis? Cont. Tourn.^ Ronc.2 cumPas. et s. p. Bened. dicunt posse baptizari puerum, si septennium compleverit, quia tunc praesumplio stat pro usu rationis. Alii vero, ut Suar. Vasq. Con. apud Lugo 3 Sotus ^ Layman * Croix 6 RoncagL ' cum Candido et Pasq. item Con. Cabrera Ocbag. ap. Lugo 8 dicunt posse puerum bapiizari , adhuc non completo septennio, quia in dubio decidendum est in favorem fidei; idem sentit Suar. 9 quamvis hic moneat expectandum usque ad perfectum usum rationis. Melius tamen s. p. Bened. cum Lugo 10 docet in dubio rationis ante septennium puero petenti baptizari omnino dififerendum baptismum, donec constet de perfecto ipsius rationis usu: sed sapienter addit illum tunc omnino avocandum a pareutibus , et in loco luto custodiendum. Nec obstat eo casu regula quod in dubio melior est conditio parentum possidentium potestatem supra filium : nam recte respondet d. pontifex cum Lugo hanc regulam procedere in pari causa: sed in nostro casu potior est causa filii, cum hic agatur de levi detrimento parentum, nempe quod ad modicum tempus sua potestate priventur ; contra vero agitur de maximo damno filii, nempe de sua morte aeterna : uode hic potius alia urget regula , uimirum quod in dubio magis innocenti, quam nocenti favendum est.

6. Certum est 4. posse et debere baptizari prolem si ipsa sit in periculo mortis. Ita communiter omnes dd. citati cum s. p. Bened. xiv. qui de hoc affert duo decreta s. c. Dicunt autem Salm. 11 quod ad hanc prolem baptizandam requiritur , ut moraliter de

(1) Ibid. (2) Tr. 17. q. 1. c. 4. r. 1. (3) L. c. (4) In 4. d. S. a. 10. dub. 2. (S) L. c. (6) N. 306. (7) Ibid. (8) Dub. 4. n. 2. (9) D. 23. sect. 5.

(10) Loc. cit. n. 2. (11) De bapt. c. 6. p.2. n.33. (12)N. 10. (13) Q. 2. (14)Q. 13. (1S)N.503. (16) N. 14. (17) N. 83. (18) T. 7. p. 174.

(11) ) L. c. V. Suppon. b. (20) T. 8. p. 176, n. 10. (21) Prop. 3. reg. S. (2'2) N. 7. (23) N. 63. 24) M. 141. (2oJ T. 3. n. S2. C26J L. c. n.32.

ipslus vlta desperetur ; sed mellus lo* quuntur Bus. ut supra^ Lay.12 Ronc.iJ Antoine" et Croixi» Pal.ie Spor." dicentes prolem esse baptizandam, quandocumque imminet periculum certum sive proximum de sua morte.

130. Certum est 5. quod si filius infidelium iuste vel iniuste sit positus extra curam parentum, nec sit timor quod ad eos sit reversurus, tunc bena potest baptizari. Tta communiter luenin. 18 Cont. Tourn. i9 Conc. 20 Natal. AIex.2i Pal. 22 Sporer 23 Holzm. 24 EIbel 25 Salm.26 Laym.27 cum Soto Vasq. Azor. et aliis passim. Idemque docent Conc.28 et ss. p.Bened. cum Az. Cleric. Sessa etc. de filiis ab infidelibus expositis vel derelictis, etiamsi parentes eos deinde repetant; et hoc ex cap. 1 . de infantibus et languid. expos. ubi dicitur: Si apatrevel ab alio^ scienteipso aut ratum habente (relegato pietatis of~ ficio)^ infans expositus extitit^ hoc ipso a potestate fuit patria liberatus. Idem dicendum de filiis infidelium perpetuo amentibus, ut docent Laym. 29 Salas^o Anacl. 31 Salm. 32 Sporer 33 Roncag. 34 Holzm.35. Ratio quia tunc cessat periculum perversionis, neque tunc filii extraherentur a potestate parentum , qui super amentes nullam potestatem habent, cum ipsi sint directionis incapaces.

Certum est 6. filiosinfideliuminbello captos bene posse baptizari, parentibus invitis; ita Gonetse Iuenin.37 Viva38et Bened.xiv. cum Suar. etCorn. a Lap. quia lege belli captivi non amplius ad parentes,sed ad dominos pertinent.

Certum est 7. etiam licite baptizari proles infidelium, qui sunt mancipia christianorum, ut Bus. supra, Gonet39 luen.^io Conc.41 Antoinc^^ Nat. AIex.43 Ronci^ Pal.« Vig.-ie Laym.« Spor.^ Holz. 49 Elbel 50 Pai. si Croix 52. Ratio

et34. (27)C.6. n.lO. (28)L.c. (29)C.6.n.l0. (30) P. 6. n. IS. (31) P. S46. n. 10. (32) Ibid. n. 37. (33) N. S3. r34) Q. 2. (5S) N. 141. (56) Man. t. 6. tr. 3. c. 6. (37) Pag. 174.

(38) Q. 2. a. 6. n. 3. (39) Ibid. (40) P. 171 (41) P. 172. (42) Q. 13. (43) Prop. 3. (44) Q.2 (4S) P. 6. n. 18. (46) Ex. S. u. 62. (47) N. 10 (48) N. S3. (49) N. 141. (60) N. S2. (Sl) N. 35. CS2) N. 30a

CAP. I. DE BAPTISMO DUB. IV.

f35

qula domini , cum habeant dominium In parentes, habent etiam in ipsorum filios.

131. Certum est 8. quod si unus parentum consentiat, altero reluctante , bene infans baptizatur, ut Bus. supra, Petrocor. < luenin. 2 Nat. Alex. Cont. Tourn. 3 Salm.^ cum Pal. Azor. Suar. et communi, Laym. * Anacl. ^ Pal. Spor.8 Holzm. SElbelio et n. ss. p. Bened. XIV. Et idem dicendum, si mortuopatre, avus paternus consentiat in baptismum pueri, matre reluctante, ut Cont. Tour.<2 cum Sylvio Salm.<3 cum Nav. Laym. et Val. ac p. Bened. xiv. ex auctoritate Gregor. xiii.

132. Dubitatur autem 1. An utroque parente infideli reluctante, possint baptizari eorum filii usu rationis carentes. Resp. Si filii sint mansuri in potestate parentum, nullo modo licet eos baptizare, ut decrevit s. c. sancti offic. die 3. martii 1703. apud praefataminstruct. n. p. Bened. xiv. quia tunc certum imminet periculum perversionis. Dubium igitur vertit, si tale periculum non adsit, nempe si filii subtrahantur a potestate parentum.

Prima sententia communior negat, et hanc tenet d. ThM quem sequuntur Gonet 15 Conc. le Wigandt «7 Nat. Alex. et alii thomistae communiter; item Tourn.13 Salm.i» Iuen.20 Petroc.21 Antoine22 Croix23 Laym.24 Roncaglia 25. Ratio quia subtractio filiorum a potestate parentum cederet in eorum iniuriam, cum ipsi naturale ius habeant super filios.

Secunda sententia vero, quam tenel Scotus 26 quem sequuntur Frassen. 27 Holzm.28cum Mastrio Bosco Henriq. et aliis scotistis communiter; item Pi€hler29 et Cont. Tourn.30 ac probabilem putat Estius^i censet licitum esse huiusmodi filios baptizare, saltem au«toritate publica, et ex consensu prin(1) T. 4. p. 191. (2) L.c. (3) lb.v.Suppou.4. iA) De bapl. c. 6. p. 2. n. 17. (5) N. 10. (6) N. 10. (7) N. 11. (8) N. 83. (9) N. 141. (10) N. 82. (11) Ex conc. tolet. 4. can. ludaei caus. 28. qu. 1. «. lO.et cap. £x littem^. de couven. in. (12) L.c. (13) Ibid. n. 19. (14) 2. 2. qu. 10. art. 2.

JIS) T. 6. tr. 3. c.6. (16) P. 172. n. 4. (I7)N.62. '^S) Piacl. tlicol. de bapt. (j.S.a. 3. tit. Utrum iuUd.

oipis. Haec sententia per sc loquenda non vldetur sua probabilitAte carere , interveniente enim periculi» salutis aeternae filiorum , parentes non habent ius in eos; et sicut potest eripi fillus a parentibus, ne ipsi inferant ei mortem corporis, tanto magis eripi valet, ut a morte animae liberetur. Dixi per se loquendo ; nam spectatis circumstantiis, haec sententia vix videtur posse in praxim deduci ob graviora mala, quae comitarentur huiusraodi baptismos. Et ideo ecclesia , ut testatur d. Th. numquam morem habuit baptizandi filios infidelium ipsis invitis. Insuper advertendum quod pro filiis hebraeorum adest constitutio lulii iir. (relata a PignatelIo32 et n. p. Bened. XIV.) qui imposuit suspensionem , et poenam mille ducatorum baptizantibus filios hebraeorum , reluctantibus parentibus. Idque eonfirmavit s. c. concilii die 16. iulii 1639. (apud eumdem Bened.) statuens nullo modo baptizandos filios hebraeorura sine ipsorum consensu, donec perveniant ad legitimam aetatem.

An autem baptizandus sit filius, quem pater iudaeus offerat ad baptismum, ut liberetur a morbo. N. p. Bened. affert decretum c. s. offic. editum die 24. septemb. 1699. quo statutura fuit illum esse baptizandura. Sed , ut diximus supra, postqara talis puer est ba* ptizatus, avelii debet a parentibas, ut christiane educetur.

133. Dubitatur 2. An liceat vendere filios non baptizatos parentibus infidelibus. Negat Hurtad.33 quia id videtur esse contra christianara caritatem; sed communius et satis probabiliter affirmant Suar.34 Laym.ss Pal.36 Tarab.37et Bon.58 cum Vasq. Con. Fill. Henr. et aliis. Ratio quia per se non est intrinseco malum restituere filios parentibus; et

(19)Ib.n.20. (20) T. 7. p. 175. (21) T.3.p.l91. (22) Qu. 13. r. 4. (23) Lib. 6. p. 1. n. 298.

(24) C. 6. n. 10. (28) Qu. 2. (26) In 4. dist. 4. q. 9. n. 2. (27) T. IV. p. 299. (28) T. 2. p. 30. (29) Tit. 6. n. 14. (30) De bapt. c. 7. s.2. coucl.3. (31) L. 4. dub. 6. §. 2. (32) T. 4. cousult. 192. (33) Dc bapU d. 3. dilT. 8. (34) D. 28. sect. i. (38) C. 6. n. 10. V. Porro. (36) N. 6. et 20. (57) Dc bai)l. c. 3. « 17. (58) Q. 2. 6. n. 14.

136

contra videtur non esse obligationem alendi et educandi tales pueros , sine ulla utilitate, cura carilas ad tantum onus non obliget, quando filii non sunt in extrema necessitate. Sed huic rationi non omnino acquiesco; melior videtur ratio communis pacis servandae, quia, si prorsus negarentur filii infidelibus expetentibus, damnum oriretur quod nec etiam ipsi redderent christianos captivos, cum magno discrimine perversionis; magis autem incumbit ecclesiae curare ut sui fideles servent fidem, quam ut infideles ad fidem ducantur. Hinc testantur Pal. et Laym.i cum Henriq. Vasq. et Con. iam consuetudine introductum esse, ut filii captivi, nullo eis collato baptismo, saracenis et haereticis restituantur.

134. « Quaeres: An baptismus aliquando repeti possit, et qua forma.

» Resp. Cum temere rebaptizare sit mortale ex obiecto, quia est in genere sacrilegii, dum conaris ministrare sacramentum incapaci; hinc ad hoc ut nou liceat rebaptizare, non requiritur certitudo de baptismo, sed suCBcit si pro eo sint coniecturae, ut v. g quod quis natus et educatus sit inter fideles, nec pro contraria parte rationes alicuius momenti occurrant; leve enim vel metaphysicum dubiiim non sufficit, sed requiritur grave et morale , vel saltem rationabile. In quo inclinandum esse in favorem baptizandi , recte monet Laym.2 ex Suar. et aliis.»

In huiusmodi dubiis attendenda est regula communiteradd. recepta, quod ad iteram conferendum baptismum baptizato sub conditione, non sufficit leve, sed requiritur prudens sive rationabile dubium, an sacramentum fuerit vel ne receptum; ita Suar. 3 Laym.'* Salm. 5 Bonac. ^ Pal. ' cum Con. Val. et communi. Dubium autem vel potest esse iuris vel facti. Quaudo dubium est iuris, nempe quando aliquis est baptizatus cum materia, forma aut intentione dubia, lunc certe baptismus

(1) Loc. cil. (2) C. S. n. 3. et 4.

[3) D. 22. sect. 2. v. Sed quacres.

(4) C. 5. n. 4. (S) De Upt. c. 6. p. 4. n. 5S. '6) D. 1. qu. 2. p. 1 u. i7) P. 13. u. 3.

est iterandussub conditione, proutcom' muniter docent Suar. « et Salm. » cum d. Thom.^o [vide dicta n. 27.). Dubium facti est quando dubitatur an datus sit vel ne baptismus; ct tunc si dubium est negativum, eo quod nulla habeantur indicia hominem esse baptizatum, sine haesitatione hic est sub conditione baptizandus, ut recte ait Suar.n ex can. Cum itaque de consecr. dist, 4. ubi s. Leo id docet dicens: Non pot^ est in iterationis crimen devenire, quod factum esse omnino nescitur. Et in can. seq. 113. idem s. pontifex de hoc rationem affert: Quia non temeritas «ntervenit praesumptionis^ ubi est diligen-' tia pietatis. Quando vero dubium facti est positivum, etiam baptismus est iterandus, quando utrinque adsunt apparentes non leves coniecturae, quae rem dubiam efficiunt, unde in concil. carthag. 5. relato in c.Placuit 111. dist.i^. de consecr. sic dicitur: Quoties nonin-^ veniuntur certissimi testes, qui eos ba^ ptizatos essesine dubitatione testentur... absque ullo scrupulo esse baptizandos.

Hic tamen notandum 1 . cum Suar.^Holzm.<3 Salm.i^J cum Laym. Pal. Bon et n. ss. p. Bened. xiv. in suis notific, cum Glossa in dict. can. Cum itaque^ et in c. Nuper de testib. accommuni, ad id sufficere unum testem ocularem fide dignum. Et hoc etiamsi testis sit foemiua, ut Bus. infra n. 137. cum Laym. Secus vero si adsunt testespositive oppositum deponentes. Vide Croix^^.Notandum 2. quod baptizandi nousunt^ neque sub conditione adulti qui nati sunt ex parentibus christianis, et inter fideles educati , quamvis nullum testimonium habeatur accepti baptismi ^ utexpressum extat in c. Veniens 3. d& presb. non baptiz. ubi sic dicitur: £t certe de illo qui natus de christianis pa^ rentibus, et inter christianos est fideli^ ter conversaius^ tam violenter praesu^ mitur quod fuerit baptizatus^ ut haea praesumptio pro certitudine sit habenda donec evidentissimis forsitan argumen-*

(») Loc. cil. (9) De bapl. c. 6. p. 4. n. &G. (10) Q. 66. a. 9. aJ 4. (ll) Loc. cit.

(12) Loc. cit. (15) P. 30. o. 144.

(14) Ibid. n. 62. (IS) N. 512.

CAr. I. DB BAPTISMO DUB. IV.

137

iis contrarium probaretur. Hoc tameu iQtelligenduni, modopro contraria parle graves non occurrant rationes, ut beneadvertunt Bus. ut supra et Laym J quisicait: Nihilominus existimo interdum etiam adulto inter fideles edu^ cato conferendum esse haptismum^ sub conditione , si tales coniecturae adsint {puta quia v. gr. a veneficis parentibus natus est^ a diabolo valde infestatur, nec sciri potest ullo indicio , «6» vel a quo baptizatus fuerit)^ quae praesumptionem accepti baptismi tollant et contrarium verisimile efficiant. Refert autem p. Zacharia 2 censuisse s. congr. baptizandam esse sub conditione quamdam mulierem, eo quod nuUum potuerit reperiri vestigium baptismi, nec matrimonii parentum assertorum. Notandum 3. quod si infans aliquis arreptus sit a barbaris, et dubitetur an captus fuerit ante vel post baptismum ; tunc omnino baptizandus est sub conditione, ut cum communi dicuiit Pal.3 Salm. * et alii, ex c. Parvulos 10. d. 4. de consecr. ubi Gregor. iii. id expresse definivit.

135. « 1. Sub conditione baptizandi sunt, 4 . qui cum materia et forma aui intentione dubia (secundum supradicta) sint baptizati. 2. Infantes expositi et reperti sine scheda testante de baptismo; secus si cum ea. Ita communiter. Quintan. tamen 5 contendit etiam hos esse baptizandos. 3. Baptizati ab obstetricibus veneficis , praesertim si fassae, vel convictae fuerint, aliquando non recte baptizasse. Laym. 6. »

Quaeritur an infantes expositi sint baptizand i . Si isti exponantur sine schedula, sine dubio sunt baptizandi, nisi alias constaret fuisse rite baptizatos, ut recte dicunt Busemb. et Salm. ' cum Suar. SotoLaym. et aliis communiter. Quaestio est an baptizari debeant pueri exposili cum scheda.

Prima sententia negat, quam tenent Busemb. ut supra et Pal. 8 laudans Sot. Vasq. Laym. et Bon., quia testimo(i) C. S. n.4. (2) Adu. ad Croixl.6. p.l. n.3iO. (5) P. 15. n. 8. (4) De bapt. c. 6. p. 4. n. 88. (3) T. 1. iccl. 13. el 14. (6) C. S. n. 5.

17)Ib.n.S7. (8)P.i5.n.S. (9) T.3.p.2ii. q.il.

nium illud moralem inducit certitudi-» nem, cum nequeatrationabiliter credi^ parentes, qui catholici esse praesumuntur, velle suam prolem tanto sacramento privari.

Secunda sententia vero verior et communior recentiorum docet omnes hos esse baptizandos sub conditione, quolies non habelur moralis certitudo da baptismo collato et rite collato, alias^ semper remanet prudens dubium d© suo valore. Ita Petr.^ Holzm.^o Ronc.^i Nat. Alex. «2 Conc. <3 Elbel «4 Croix <5 cum Quint. Gob. etc. Cont. Tourn. cura Sylvest. et Henno ac Spor. cum Marchant. et synodis cameracensi, narbonensi, aquensi et tholosana, idemque sentit n. p. Bened. xiv. dict. notif. qui aflert concilium mediolanense sic statuens: Infans expositus^ licet appensum collo scriptum habeat^ quo ille ba^ ptizatus significetur^ si tamen^ re dili'-^ genter perquisita^ quemadmodum cate" chismo romano expressum est , adhuo dubium sit eum baptizatum esse , sub conditione baptizetur. Itera affert declarationera s. congreg. concilii die15. ianuarii 1724. ubi dictura fuit huiusmodi infantes expositos , etiam cum scheda de baptismo coUato, esse sub conditione baptizandos, quamvis sint in aetate unius anni cum dimidio. Et hoc videtur esse quidem iuxta mentem ritualis rora. ubi dicitur: Infantes expositi et inventi^ si re diligenter inve* stigata^ de eorum baptismo non constat^ sub conditione baptizentur. Excepit tamen s. c. in praefata declaratione a baptismo sub coudi tione schedulas quaa haberent certitudinem, iuxta instructionem alias datam.

1 36. « 2. Infantes ab obstetricibus vel parentibus vel cognatis etc. ob necessitatem baptizatos, promiscue omnes sub conditione rebaptizare (quando obstetrices bonae et beue instructae censentur) non licet; quia de valore baptismi prudenter et rationabiliter dubitari non potest. Suar. Laym. qui

(10) P. 51. n. 147. (li) C. 4. q. r. 2.

(12) Prop.7. reg. 6. (13) P. 18S. n. 10. (14) T. 5. p. 46. n. 04. (li>) N. 318. (16) De bapt. c. 8. a. 3» Ci7J P. 196. n. 72. (18) L. &. t. 2. e. ^

138

tamen contrarlam consuet udiOem quorumdam parocliorumdamnare non audent, eo quod experientia didicerint, obstetrices non raro fuisse deceptas a diabolo, ideoque revera periculum aliquod sit animae, ob quod irreverentia cesset : additque eam consuetudinem approbatam fuisse a pastorali romano edito Antverpiae 4607.; eamque sententiam tenet Sylv. apud Dian. * et ipse Dian. 2 cum aliis 2. censet eam probabilem, baberequelocum in omnibus baptizalis ab baereticis, licet sint adulti; quod c. de Lugo 3 recte limitat ad illas circumstantias, in quibus prudenter dubitari possit de defectu materiae, formae, vel intentionis. Denique etiam Quintan. ^ docet, infantes supradictos fere omnes rebaptizari posse sub conditione. »

Quaeritur 4 . An sint rebaptizandi infantes ab obstetricibus sive laicis baptizati. Alii affirmant, utSylv.* etFarvacquesius ac synodi mechlinieusis et iprensis apud Conc^. Alii vero, ut Cont. Tourn. ' cum synodis ebroicensi rothomagensi etc, sentiunt hos semper esse rebaptizandos sub conditione, quoties tamen desunt ad minusduo testes fide digni de baptismo rite coUato. Sed communissima et vera sententia docet, tunc tantum tales pueros esse rebaptizandos, quando adest probabilis suspicio erroris in dato baptismo ; ita Bus. ut supra et Suar. s Conc.Q Nat. Alex. lo Laym.ii Holz.<2 Pal.i3 cum Con. Croixi* cum Gob. et Quint. Salm. cum Bon. Et ita censuit s. c. (ut refert p.Zacharia apud Croix i6) dicens pueros domi baptizatos non esse rebaptizandos , nisi adsit probabile dubium invaliditatis. Secus vero dicendum, si in examine parochus constanter deprehendat obstetricem illam, sive laicum rite baptizasse, ut dicunt aa. praefati, quibus consenlit Estius" cum Soto Petro de Palude et Sylv., qui dicit non esse baptizandos, cum obstetrix interrogata

(1) P. S. t. 13. r. 86. (2) P. 9. t. G. r. 3S. 13) Resp. mor. I, 1. d. 2. (4) T. i. secl. 6. JS) 5. p. q. 60. a. 9. (6) P. 1»4. n. 9. (7) L. c. 18) D. 3i. sect. 6 (9) L. «. (10) Prop.7. reg. ». •il) C. 5. (12) P. 13i. B. MH. {iS\ P. 13. a. Z

testetur se rite totum mysterium peregisse. Id confirmat s. Carolus Borr. <8 dicens : Si, re accurate investigata (parochus ) , exploratum habuerit puerum forma servata baptizatum esse, caveat omnino ne hanc sub conditione bapti^ zandi formam adhibeat. Idemque dicitur in catech. rom. <9 ubi: Ea baptismi forma (scilicet conditionata) ex Alex. papae auctoritate in illis tantum per^ mittitur^ de quibus^ re diligenter per^ quisita^ dubium relinquitury anbaptis' mum rite susceperint; aliter vero numquam fas est^ etiam cum adiunctione^ baptismum alicui iterum administrare, Notandum autem 4. quod, postquam aliquis privatim baptizatus est, consuetae caeremoniae etritus in ecclesia suppleri debent, utdicunt Salm.20cum communi ex rituali rom. Notandum 2. quod, cum baptismus reiterandus est, putocum Croix2i etc. omnino servandum ordinem descriptum n. 447. quidquid aliqui dicant. Potest tamen dari in quocumque loco , si peractae iam sint solemnitates in ecclesia, ut dicunt aliqui apud Croix22. Notandum 3. cum Croix23quod in coUatione talis baptismi non est praemittenda confessio, sed sufficit praemitti dolor de peccatis.

437. Quaeritur 2. An debeant rebaptizari pueri ab haereticis baptizati. Certum est de fide ex Trid.24 validum esse baptismum collatum ab haereticis, quando omnia requisita ad sacramentum adhibentur. Sed merito putaut Gob. Dic. et Quintan. ap. Croix^s pueros baptizatos a praedicantibus ( et idem ait Sylvius praecise de baptizatis ab anglis, ac Cont. Tour. 26 de cunctis baptizatis a lutheranis et calvinianis) omnes esse rebaptizandos, saltem sub conditione, quia facile dubitari debet de materia, forma et intentione talium ministrorum, cum ipsi hoc sacramentum non iudiceutabsolute necessarium; propter quod parum curant de neces(14) N. 321. (lo) De baptismo c. 6. p. 4. n. 60. (16) L. 6. p. 1. n. 323. (17) Id 4. dist. 4. §. 15. (18) laslruct. de bapt. (19) Dc bapt. n. S7. (20) De bapt. c. 6. p. 4. n. 60. (21) L. G. p. i. n. 32S. (22) Loc. c. (25) N. 323. (24) Sess. 7. can. 4. (25) L. 6. p. 1. u. 322. (26) Ibid.

CAP. I. DE BAPTiSJtO DDB. IV.

439

sariis requisitis: aliis adhibentibus aquam rosaceam : aliis dividentibus materiam a forma, ita ut alter verba proferat, alteraquaminfandat: aliisaquam tantum super vestes infundentibus. Et ideo , cum tat urgeant motiva dubitandi de valore talium baptismatum , merito dicimus, ordinarie loquendo , illa sub conditione repetenda. Caeterum censuit s. c. (ut refert p. Zacharia ap. Croix i ) non esse rebaptizandos pueros baptizatos ab baereticis, nisi in eo loco praedicantes non observarent requisita ab ecclesia catholica ad valorem sacramenti.

« 3. Peccat graviter minister, 1. qui non rebaptizat eum de quo rationabile dubium iuris vel facti manet, num valide sit baptizatus; quia tenetur proximum liberare a probabili periculo gravis mali, cum facile potest; Laym. 2 Quint. 3. 2. Si non diligenter inquirat in talis baptismi valorem, nisi de hoc aliunde constet; Quintan.

» 4. Non est rebaptizandus, de cuius baptismo habetur testimonium unius oculati testis, licet foeminae : dummodo nou sit suspecta, nec aliud obstet. Laym.

» 5. Qui vere et rationabiliter dubitat de suo baptismo, tenetur petere baptismum, et parochuseiconferre, Quintan.6, et interea abstinere ab usu aliorum sacramentorum.

» Resp. 2. Baptismus sub conditione hac forma conferendus est: Si baptiicatus es^ non te baptizo; si nondum es baplizatus ego te baptizo in nomine etc. Ac licet sufficiat sola mente conditionem apponere, si ex omissione non timeatur scandalum ; tutius tamen est exprimere verba saltem ista: Si non es baptizatus etc. Vide Tolet. ' Layman 8 Suar. 9 FilL lo. Patrinus autem in hoc baptismo necessarius non est, nec adhibendus, Quint. »

138. Pro complemento huius puncti quaeritur 1 . Quinam sint effectus sacramenti baptismi. Resp. 1. Effectus

(1) L. 6. p. 1. n. 522. (2) L. c. (3) L. c. [k) T. l. socl. 6. ct 7. (S) L. c. (6) L. c. wpt. io. ( l 10. (7) L. 2. c. I». (8) L. c. «) D. 51 (.10^ 2. c. 4. a 3. riJ> L c. «. iR.

esl remisslo omnis peccati originalis el actualis ante baptismum commissi ut habetur in catech. rom. ^2 et Trid. In renatis nihil odit Deus. Remanet tamen in iis peccati fomes, qui non est peccatum, et si ei resistitur gratia lesu Christi, proderit ad coronam. 2. Effectus estcondonatio omnium poenarum pro peccatis debitarum.Ita in catech.** ex Trid.^5 ubi : Ut nihil prorsus eos ab ingressu coeli remoretur. Vide Salm. *6 3. Est largitio divinae gratiae, qua filii Dei et coeli haeredes efficimur, ut exTrid.t'. 4. Characteris impressio. 5. Ut baptizatus fiat ecclesiae membrura, et illius auctoritati subiiciatur.

439. Quaeritur 2. Quae dispositio requiratur in suscipieute ba^tismum. Resp. In infantibus eorum voluntatem supplet Christus et ecclesia. Est certum ex Trid. ubi dicuntur parvuli baptizari in sola fide ecclesiae^ quamvis actu proprio non credant. In adultis autem requiritur intentio saltem habitualis, id est habita et non retractata. Salm. '9 cum Con. Pal. Bon. et commun. Vide dicta n. 81 . v. Certum.

Hinc infertur 1. baptismum valide conferri, etsi recipiatur per metum gravem, secus autem, si recipitur per meram vim, animo omnino reouente. Suarez Bonacina Pal. cum Salmanticens. 20 ex toletano iv. 21. Infertur 2. validum etiam esse baptismum collatum dormienti vel amenti, qui sui compos antea petierit. Pal. Henriquez etc. cam Salmant. 22. gene tamen advertit Suar. quodad liciteministrandum tuno baptismum, requiritur aliqua necessitas, nempe si amentia censeatur perpetua, vel si homo sit in probabili periculo mortis; et tunc satis est si sufficientia indicia volenti baptismum antea illa praestilerit, quae 'ndicia sufficiunt etiam ad praesumendamdebitam poenitentiam habitam de peccatis, nisi constet suscipientem post mortale in amentiam incidisse. In dubio autem de

(12) N. 42. (13) Sess. S. «. (14) N. 43.

(13) D. S- (16) De bapt. c. S. p. 3. n. 22, cl 23. (17) Scss. 6. c. 7. (18) Sess. 7. c. 13. aO) De bapt. c. C. p. 3. d. 40. (20) Il.id. n. ^it.

140

LIB. Yl. TRACT. II. DE BAPTISMO ET CONFIRMATIO.NE

petitior>e, baplismus est conferendus sub conditione. Salm.* cumBon.Ilenr. etc. Vide dicta n. 81. v. Utrum.

Requiritur etiam in adulto, ad licite recipiendum baptismum, fides et poenitentia. Quoad fidem, requiritur ut sciat sacramenta ( saltem baptismum , eucharistiam et poenitentiam), praecepta decalogi, saltem crasso modo , et orationem dominicalem; ultra quatuor illa scitu necessaria, id est Dei existentiam, Deum remuneratorem esse, Trinitatem et incarnationem passionemque D. N. I. Christi. In urgente autem periculo mortis, sufficit scire haec quatuor ultima, ut bene dicunt Sanch. et Sot. cum Salm. 2. Quoad poenitentiam autem requisitam, requiri contritionem tenent Nav. et alii. Sed verius Gonet 3 Suar. ^ Canus ^ Salm. 6 cum Val. Soto Henr. Gran. et aliis pluribus, tenent sufficere attritionem, quin sit caritate formata *, idque expresse docuit d. Th.'', qui docet quod non inconvenienter (homo) accedit ad baptismum, qui habet conscientiam peccati mortalis. Utique, si requireretur contritio, iste non posset accedere cum conscientia peccati mortalis; ipse enim s. doctor docuit alibi 8 quod, quantumcumque parvus sit dolor ^ dummodo ad contritionem sufficiat , omnem culpam delet. Ergo si accederet cum quacumque parva contritione , profecto sine peccato accederet. Sed clarius id expressit ^ diceos : Ad hoc^ ut homo se praeparet ad gratiam in baptismo percipiendam , praeexigitur fides^ sed non caritas: quia sufficit attritio praecedens , etsi non sit contritio. Nescio huic quid respondere possint adversarii, si dicere vellent s. Thomam aliam quam nostram tenuisse sententiam. An vero in suscipiente baptismum requiratur aliquaUs caritas inchoata. Vide dicenda depoenit. n.437.

DuBiuu V. De caereuiouiis baptismu Art. I. Quae servaoda circa caeremonias baptizandi.

440. Qaae servanda quoad caeremonias bapiisnii.

(1) Ib. n. 4S. (2) Ib. n. SO. (3) T. 6. tr. 3. c. 6. (4) D. 28. s. 2. coucl. 2. (S) Pracl. de poenit. p. S. ^G) Ibid. n. S5. (7) 5. p. q. 79. arL 3. ad 2. jB) Suppl. q. S. a. 3. (9) 4. d. 6. q. 1. a. 5. ad a.

141. sit mortale haptizare sine tmction^

chrismatis et aqua consecrata.

142. ^n sit illicitum baptizare extra ecclesiam. Et quando permittatur.

143. omittendae caeremoniae in baptismo privato, et an patrinus.

144. ^n collato haptismo privato, caeremoniae sint supplendae. Quid si haptismus faerit invalidus.

145. Quid notandum circa nomen in haptismo imponendum, et librum baptismaium.

146. « Resp. Caeremoniae baptismi petendae sunt ex agendis cuiusque ecclesiae. Universim tamen circa eas servanda sequentia : 1 . Baptismum extra necessitatem absque peccato non posse conferri, nisi in aqua consecrata. Quae cum deest, habetur formula brevis in quibusdam agendis ex tempore aliam consecrandi, procasunecessitatis. Quod si etiam hac formula careas , adhiberi potestaqua communisbenedicta. 2. Baptismum solemnem non conferendum, nisi in templo et in loco ad id deputato, nisi filiis regum et principum ^ quibus adde filios catholicorum in locis haereticis: interim quoad hoc in magnatibus et nobilibus connivetur in multis locis. Laym.io [Vide dicta n. 1 1 8. not. 3). 3. lufantes ex consuetudine deferendos ad baptismum circa diem octavum, nisi pri us sit necesse, vel nisi sit gravis causa dilationis, v. g. quia patrini sunt expectandi, in qua tamen non licet communiterextra necessitatem privatim baptizare, et postea adhibere solemnitates, sed praestat expectare aliquamdiu. Laym. ( Vide dicta n. 418. not. 2.). »

1 41 . Mortale est negligere caeremonias baptismi aut aliquam ex eis notabilem , ut omnes communiter cum HoIz.i2 Croix Hinc notandum 1. Seclusa necessitate, est mortale baptizare sine unctione chrismatis, ut Elbel Holzm. ac Croix cum Gob. etc. Ita pariter est mortale baptizare in aqua non consecrata, vel in chrismate alterius anni,ut docent comm. Nav.*6Sa" Viva <8 et Bonac. i9 cum Con. etNugn» ex can. Si quis de alio^ dist. 4. de consecr,

(10)C.8.n.8. (H)C.6. n. 8. (12) P. 35. n. 164»

(15) L. 6, p. 1. n. 559. (14) P. 44. n. 00. (IS^ llv

(16) C. 22. u. 74. (17) V. Baptisiuus n. 13. a8:i a 2. a. 7. n. 2. (i9j Puncu 7. n. ttd.

CAP. I. DE BAPTI3M0 DUB. V. ART. I.

141

nhi damnatar de mortali, Si quis de alio chrismate quam de illo (scil. novo) baptizare^nisi praeoccupante morte, tentaverit. Idque confirmat rit. rom.< dicens: Veterihus oleis^ nisi necessitas cogat^ ulira annumnonutatur; ac si dep,cere viAeantur^et chrisma autoleum benedictum haberi non possit, aliud oleum de olivis fion benedictum adiiciatur, sed in minori quantitate. Quid, si anuus sit completus, et pastor uon accepit novum oleum? Apud Croix 2 Marchantius sua<3et ut baptizet, praemissis aliis, et postea suppleat unctiones. Gobatus vero dicit baptismum posse difFerri, nisi adsit mortis periculum ; imo addit quod si in aliqua dioecesi adsit usus, poterit pastor veteribus oleis uti. Sporer autem 3 censet infantes posse semper baptizari in veteri chrismate, quia ipsi iugiter sunt in periculo mortis; dicit enim catech. rom. ^ pueris non esse differendum baptismum, cum praesertim propter aetatis imbecilliUitem infinitapene viiae periculaillis impendeant. Ego sentio distinguendum : Si oleum novum expectandum essetper notabile tempus, puta per decem vel undecim dies [iuxta dicta n. 118. not. 2.) tunc licite poterit conferri baptismus sine "unctionibus et postea uuctiones suppleri , quia talis dilatio sat iusta est causa ut possit baptismus sine illis ministrari. Secus, si oleum intra praedictos dies facile haberi possit : tunc enim puto non posse sine necessitate , vel saltem sine causa gravi baptismum scparari ab unctionibus, quae ex gravi quidem praecepto concomitanter cum baptismo debent adhiberi , nisi forte prius iam adhibitae sint, ut plures opinantur. Vide dicenda n. 1 44. v. Sed haec.

142. Notandum 2. Mortale etiam est sine necessitate baptizare extra ecclesiam , ut Suar. 5 Pal. 6 et Croix ' cum Oob. Excipe tamen 1 . Sidubium adsitde morte infantis, puta si infans nascatur sine fletu; si mulier difficuiter sit enixa, si infans prosiliat ante 7. mensem;

(1) De sacram. bapt. (2) L. 6. p. 1. n. 342. (5) Suppleni. de Lapt. n. 9o. (4) P, 2. n. 34.

16. D. 51. sect. 2. (G) P. 12. n. Ifi. (7) N. 554. i», N. o.-^. {9) N. 55G Clt> S«fs«. 6 c.

tunc enim baptizare licet domi privatim, ut ait Croix» cum Gob. et Quint., qui idem dicunt, si proles prodeat iu 8. mense. Excipe 2. Si infans nequit in ecclesiam deferri sine periculo infamiae parentum, aut alius gravis damni; quo casu putat Croix ^ cum Gob. et lordan. posse domi baptismum solemniter conferri. Excipe 3. Si infans sit filius regis aut principis. Sed de hoc vide dicta n. 118. not. 3.

143. « 4. Baptizanti non licet adhibere caeremonias aliquas, omissis aliis; quiavel fietin baptismo solemni, quod. prohibet Trid. vel privato ; sed ia hoc prohibet Clementina unica illas adhibere, nisi sit filius regis aut principis (Ut mox supra dictum est). De patrino tamen usus habet ut et tuoc adhiberi possit, etsi non sit necesse. Et multi putant, adhibitum non contrahere cognationem spiritualem , nec vere patrinum effici, ut Sanch. Rodriq. contra Laym. et Suar., quorum tamen sententia videtur probabilior.

144. » 5. Cum in necessitate, vel aliam ob causam (nam ob gravem causam, V. g. iustum timorem infamiae, aliquando licite fit) baptismus sine caeremoniis estcollatus, ea cessante, illae solemniter in templis sunt supplendae (Ut s. Th.<< cum Salm.^2 et communi '3. Ethaecaeremoniaesuntsupplendaesub mortali, utCroix*^ cum Avers. et Pign). Quod tameu non cst moris in haereticis conversis, ne plebs putet nos eorum baptismum improbare. Laym. Imo in aliis omittere, secluso contemptu, esse tantum veniale docetPoss.^6: qui autemtenet more patriniinfantem, dum caeremoniaesupplentur, non contrahere cum eo cognationem spiritualem, Diana ex Pontio dicit esse probabile.

» Si baptismus collatusdeprehenda-» tur fuisse invalidus, non ideo repeten* dae sunt caeremoniae. »

Sed haec quaestio est: alii ut Pal.

(11) 5. p. q. 71. a. 3. a<l 3. (12) De bapt. c. 7, p. 1. n. 18. (13) £& c, 1. de saciam. uon iler (14) L. 6. p. 1. n. 540. (13) C. 8. n. 10.

(i6)Deoff. cur. c. 6. n. 23. ('7) P.3. t. 4 r.26>1

et Salm. • cum s. Anton. et Reg. dicuat repetehdas osse caeremonias, secluso scandalo vel infamia baptizantis vel baptizati. Ratio quia caeremoniae 6unt accessoriae ad baptismum, cum pertineant ad eius ornatum; unde semper ac baptismus confertur, debent illum concomitare. Alii vero communius cum Busemb. ut Suar. 2 Bon. ' Holzm. ^ cum Aversa, item Conin. ap. Pal. 5, ac probabile putat Croix negant esse repetendas, tum quia in cap, 4 . de sacr. non iterand, dicitur in sacramentis characterem imprimentibus nihil esse iterandum, sed caute supplendum id quod incaute fuerit omissum^ unde cum in baptismo invalido iam fuerint adhibitae caeremoniae, nou est obligatio eas iterandi; tum quia ad debitum cultum sacramenti servandum sufficit ut caeremoniae vel subsequantur, ut habetur in rituali roraano, vel antecedant sacramentum. Quapropter caeremoniae tam antecedentes quam subsequentes baplismum moraliter cum ipso coniunguntur. Utraque sententia videtur probabilis, sed prima ut tutior consulenda.

445. Girca nomen quod in baptismo imponitur, 1 . notat Groix ' non peccare qui nomen non sancti imponit ; quia imponere sancti nomen non est praeceptura, sed tantum monitum s. Pii v. et Pauli v. Idem dicit Groix contra Vasq. si imponatur nomen veteris testamenti, v. g. Adami, Tobiae etc. floc autem in nostris partibus passim in usu est. Advertit tamen Groix cum catech. rom. 8 uon facile acquiescendum volenti imponere nomen ethnicum. Notat 2. Groix 9 quod si dubitetur an infans sit vir aut mulier, et urgeat periculum mortis, potest baptizari sine nomiue. In rit. rom. *o de hoc ita habetur: Curet (parochus) ne obscoena^ fabulosa^ aut ridicuia, vel inanium deorww, vel impiorum ethnicorum hominum imponantur, sed potius^ quatenus fieri potest , sanctorum etc. Notat 3.

(1) Ibid. n. 21. (2) D. 51. secl. 6, t. Septimo. (3) Puuct. 7. n. 52. (4) N. 267. (S) N. 25. Gj N. 34i. (7) L. G. D. 1. n. 529.

TISMO ET CONFIRMATIOX.,

Crolx cum Abb. Bon. etDic. oontra Sotum et Sa, nomen In baptismo impositum licite posse privata auctoritate mutari, cum hoc nullo iure prohibeatur: procul dubio autem mutari potest in confirmatione.

Circa autem librum baptizatorum y nota-ndum, hunc fidem facere in quovis tribunali, ut advertit Croix <2, Parochus autem diligenter tenetur in libro adnotare diem et horam nativitatis, parentes et patrinos. Item si baptismus sit collatus sub conditione, vel sine caeremoniis : item ubi infans repertus sit expositus. Ita in rituali romano ^^.

Abt. II. Qui patrtni et qaod eoram oiScinni.

-146. quid teneantur patrinL Et quae requt^

rantur ul quis valide sit patrinus. -147. Quando teneatur patrinus instruere susce^ ptum. Et an possit omilli patrinus in ba^ ptismo privato. \AS. Qualis actus requiratur in patrinis ut contrahant cognationem. -149. y^n cognationem contrahat suscipien-s vel

baptizans in baptismo privato. ^30. An parentes su^ciplentes vel bapUzantes fitios^ contrahanl impedimentum petendi rfe* bitum.

151. An contrahat cognationem suscipiens in»

funtem in baptismo collato sub conditione. i 52. An qui errore suscipit unum pro alio. \ 53. Quis contrahat cognationem^ si quis susci-^ piat nomine alterius.

1 54. An patrini ad contrahendam cognationem debeant esse designati.

1 55. An possint esse patrini eiusdem duo ma^ res, vel duae foeminae. Dub..An patrinus, masculi debeat esse masculus etc. 2. An peccentdesignantes duos maresvelduas foeminas.

156. Quid requiratur ut quis licite sit patrinus.. Repellunlur ab hoc officio . Religiosi. 2. Coniuges et parentes. 5. Infames. 4. Apdstatae et haeretici. 5. An autem catholici possint suscipere infantes haereticorum haeretico baptizante. An plures quam duo.

1 57. An duo coniuges possint esse patrini alienae prolis.

158. nde quae habentur apud Busemb.

1 59. Quando graviter peccet parochus circa hane materiam.

1 60. Quae debeat monere parochus post datum baptismum. El signanter ne matres decumbant cum infantibus.

446. « Resp. 4. Patrini sunt quasi patres spirituales qui baptizatura ds fonte suscipiunt in suam curam. Unde eorum officium est baptizatum de re(8) C. 14. n. 5. (9) N. S30. (10) Dc sacr. olels (11) N. 531. (12) L. c. p. 1. n. 54S.

(13} Iii fin. tit. Fartauiae scribcndi '^tc.

CAP. 1. LE BAPTIS

bus fidei instruere, orationem dominicam et symbolum dooere y ad quod obligantur , si id ab aliis noa fiat. Layra. i [Vide num. seq.),

» Resp. 2. Ut quis valide sit patrinus, non certa aetas (Ut Salm. 2 cum Sanch. Laym. Nav. etc. contra Abbat. quirequiritaetatem 1 8. annorum. Croix autem 3 requirit saltem septennium ^), sed requiritur 4 . Usus rationis. 2. Ut ipse sit baptizatus (quia non potest esse pater, qui ipse nondum sit natus) et quidem, ut eius baptismus fuerit validus, quia accessorium sequitur principale. 3. Ut a parentibus vel parocho ad hoc designatus sit: ad quod videtur sufficere , si etiam ultro se ingerens , sit admissus , desiguatos autem rite a parentibus parochus non valide mutat. (SedTamb.5 dicit quod parochus valide mutaret et adhaeret CroixS quia ex Trid. sufficit designatio parentum vel parochi; parochus autem mutans patrinum graviler peccaret, ut ait Beda apud Croix'). Dian.8. 4. Ut in ipso baptismo (quia non sufficit, ut in solis caeremoBiis) per se, vel procuratorem tangat, teneat aut de manu baptizantis suscipiat. (Illud suscipere, intelligeudum esse dicunt Salm. 9 si baptismus sit per immersionem ; sed Croix <o dicit cum Avers. et comm. sufficere ad contrabendam cognationem, quod patrinus suscipiat baptizatum e manu baptizantis, etiamsi baptismus sit per infusionem). 5. Ut id non materialiter tantum, sed animo susceptoris, sive cum intentione id munus gerendi faciat. Laym. (Ita etiam Tamb. et Avers. apud Croix '2. Quod si quis suscipiat filium unius , putans esse filium alterius, dicunt Sanch. Tamb. Gob. et Croix 13 eum cognationem non contrahere; sed vide infra n. 152.).»

4 47. Hic praenotandum ut certum 4 . id quod docet d. Thomas circa obliL. 5. t. 2. c. 9. (2) De bapt. c. 7. p. 2. n. 29. (3) L. 6. p. 1. n. 356. (4) Probabiliter tenet Croix requiri saltem aetatem 7. annorum. Hom. Ap. tr. l.n.32. (5)§.2.n.l2. (6)N. 362. (7)Ibid. (8) P. 6. t. 7. r. 59. (9) L. c. n. 31. (10) N. 363. (11) C. 9. n. 2. (12) N. 363. (13) N. 363. U4) 3. p. q. 67. a. 8. (15) T. 2. p. 32. n. 158.

10 DUB, V. ART. II. 113

gatiouem patrini; nam sic ait : Ille qui suscipit aliquem de sacro fonte, assumit sibi offtcium paedagogi ; et ideo obligatur ad habendam curam de ipso, Id est, ut dicunt Holz.is Cont. Tour.i^ Salm.i^etalii passim, tenetur instruere baptizatum circa fidem et mores. Attamen haec obligatio tunc tantum urget si necessitas immineret; sicut eo tempore et loco in quo baptizati inter infide^ les nutriuntur^ ut dicit idem d. Th. addens: Sed ubi nutriuntur inter catholicos christianos, satis possunt ab hao cura excusari^ praesumendo quod a suis parentibus diligenter instruantur: si tamen quocumque modo sentirent con^ trarium , tenerentur secundum suum modum saluti spirituali filiorum curam impendere. Et idem dicunt communiter Salm. cum Suar. Lay. PaL Gon. Val. etc. Praenotandum 2. quod in baptismo privato nulla culpa est, si patrinus omittatur, ut aiunt Cont. Tour.20 Holzm. 21 et Salm. 22 cum Soto Suac Sanch. et aliis communiter. Dicunt tamen Sanch. 23 etLaym. 24 cum Suar Couc. etc. quodlicet nou necessario sit adhibendus patrinus in baptismo prLvato, tamen bene adhiberi potest, et praestantius adhibetur.

148. Sed quaeritur 1. Qualis actus requiratur io patrinis, ut contrahant cognationem. Textus qui hanc cognationem statuunt (relati a SaQch.25) his utuntur vocabulis, suscipit^ tenet, ac^ cipity levaty tangit. Unde dd. conveniunt ap. Sanch. 26 requiri ad contrahendam cognationem, ut patrinus vei teneat aut tangat infantem dum baptizatur; vel statim levet aut suscipiat de sacro fonte vel de manibus baptizantis. Au autem requiratur tactus physicus ad coQtrahendam cognationem. Loquendo deinfantibus,coramuniteraffirmantdd. apud Sanch.27. Loquendo vero de adultis, negant Sotus Lop. et Sa, qui di(16) De bapt. c. 6. v. Quaer. 3. (IT) De bapl. c. 7. p. 2. n. 26. (18)Loc. cit. (19) Ibid. n.i27. (20) Ibid. quaer. 1. r. 3. (21) Pag. 32. n. 154. (22) Ibid. n. 24. (23) De matr. 1. 9. d. 26. n. 3 (24) L. 5. tr. 2. c. 9. (25) De matr. L 7. d. 56. n. 1 (26) Loc. cit. et n. 2. et 3 (27) Num. 9. (28) Ibid.

<44 tin. VI. TRACT. II. uu

4unt sufScere tactum nioralem sive assistentiam; quia cum adulti possunt €X se sustentari , sufficit assistentia qua denotent Datrini se suscipere eos in suam curam , caereraonia tentionis non adhibita. Sed communissime et merito huic contradicunt Palaus < Salm.2 Bonac.3 cum Carden. Reg. Fill. etc. ac Sanch. ^ cum Manuel. et Henr. qui de hoc affert declarationem cardinalium. Ratio, tum quia talis tentio expresse requiritur a sacriscanonibus, tum quia (ut dicit d. Th.5) haec caeremonia non €st iam inducta ad supplendam imbecillitatem corporis, sed ad significandam imbecillitatem auimae; unde s. doctor 6 ait : Licet ille qui confirmatur (idem dicendum de baptizato) sit adultus corporaliter, nondum tamen est adultus spiritualiter.

4 49. Quaer. 2. An baptizans et patrinus adhibitus in baptismo privato, contrahant cognationem spiritualem. Nulli dubium quod baptizans contrahat, ut communiter dicunt Pal. ' Cont. Tour.8 Viva ^ et alii. Dubium est an contrahat patrinus.

Prima sententia affirmat, et hanc tenent Suar.iOLaym.^* cum Arm. etNav. ac Viva 12 cum Sa et Con. Ratio, quia patrinus non propter solam solemnitatem in baptismo adhibetur, sed ettiam propter obligationem instruendi baptizatum. Et quamvis ecclesia in Trid. 13 non praeceperit adhiheri patrinum in baptismo privato, illum tamen non prohibuit, nec (ut ait Suar.) iuri antiquo derogavit.

Secunda sententia vero communior

et probabilior negat , eamque tenent

Palaus i^ cum communi , ut asserit,

Sanch. isBon. 16 Holzm. Spor.is Cont.

Tour.i9 cum Soto et Salm.20 cum Hurt.

Rodriq. Dic. Corn. et Diana. Probatur

ex Trid.2i ubi sic statuitur: Unus tantwm, sive vir sive mulier^ iuxta sacrorum canonum instituta, vel ad sum(11) P. 11. %. 2. n. 3. (2) De bapt. c. 7. p. 2. n. 31. et 32. (3) Q. 3. p. 5. §. 2. n. 14. (4) L. c. (0) 3. p. q. 72. a. 10. (6) Ibid. ad 1. (7) P. 11. i 2. n. 13. (8) De dispens. p. 1. c. 4. a. 2. v. CoUig. 4. (9) De matr. q. 5. art. 6. n. 4. (10) 3. p. q. 67. a. 8. (11) G. 9. n. 5. (12) L. c.

fTlSMO ET CONFIKAlATIO^Se

mum unus et una haptizatum de bapii* smo suscipiant; inter quos ac baptiza" tum ipsum^ et illius patrem et matrem, necnon inter baptizantem et baptizatum^ baptizatique patrem et matrem tantum spiritualis cognatio contrahatur. Paro* chus antequam ad baptismum conferen-» dum accedat^ diligenter ab iis ad quos spectabit^ sciscitetur^ quem vel quos elegerint , ut baptizatum de sacro fonte suscipiant, et eum vel eos tantum ad iU lum suscipiendum admittat, et in libro eorum nomina describat^ doceatque eos quam cognationem contraxerint. Exquibus verbis aa. praefati recte concludunt, impedimentum ex concilid contrahi solum a suscipientibus de sacro fonte, qui solus in«titutus est ad conferendum baptismum solemne, non autem privatum. Nec obstat dicere cum Suarez quod Tridentiuum hic non derogavit iuri antiquo, quo (ut asserit) oranes suscipientes cognationem contrahant. Nam primo non ostendit Suarez, ut opus erat, quo iure antiquitua in baptismo privato contrahebatur cognatio ; deinde, etiarasi hoc primitus statutum fuisset, Tridentinum tamen ad evitanda incommoda, derogavit omuibus aliis prohibitionibus ineundi matrimonia, praeter illas quas hic statuit dicens : Docet experientia^ propter multitudinem prohibitionum multoties in casibus prohibitis ignoranter contrahi matrimonia , in quibus vel non sine magno peccato perseveratur^ vel ea non sine magno scandalo dirimuntur. Volens itaque s. synodus huic incommodo providere^ et a cognationis spiritua' lis impedimento incipienSj statuit ut unus tantum^ sive vir etc. et prosequitur ut supra. Ergo ad vitanda incommoda concilium praescribere voluit ut praefata cognatio in posterum non contrahatur nisi a suscipientibus de sacro fonte, id est in baptismo solerani, ut diximus.

(13) Sess. 24. c. 2. de ref. (14) Loc. cit. n. 12. (15) De matr. l. 7. d. 62. n. 14. (16) Eod. tit. qt 3. p. 5. §. 2. n. 11. (17) P. 382. n. 544. (18) P. 4. n. 89. (19) Loc. cit. v. Collig. i.

(20) De matr. c. 12. p. 2. n. 32.

(21) Dict. cap. 2.

CAP. I. DE BAPTIS

450. Quaer. 3. An parentes bapti«antes vel suscipienles de baptismo filios, contrahant impedimentum petendi debitum. Certum est 1. non contrahere si baptizent in necessitate , ut docent d. Thom. * Sanch. 2 Salm. ' et alii communiter ex cap. Ad limiTia 7. ■causa 30. q. 1. ubi dicitur : Inculpabile iudicandum quod necessitas intulit. Certum est 2. graviter peccare parentes , qui ex industria et sine necessitate filios baptizant, ut patet ex can. De his .^. caus. 30. q. . Vide Viva Certum €st 3. non contrahere cognationem, si -parentes ex ignorantia baptizent, ut habetur in c. Sivir 2. de cognat. spir. ubi sic dicitur : Si vir vel mulier scienter vel ignoranter filium suum de sacro fonte susceperit ... quamvis generaliter sit institutumut debeant separari^ quidam tamen humanius sentientes aliter statuerunt; ideoque nobis videtur quod sive ex ignorantia sive ex malitia id fecerint^ non sunt ab invicem separandi, nec alter alteri debitum debet subtrahere... quia si ex ignorantia {noia) id factum est^ eos ignorantia excusare videtur: si ex malitia^ eis sua fraus non debet patrocinari vel dolus.

Quaestio igitur est an parentes contrahant impedimentum, si filium baptizent ex industria praeter necessitatem.

Prima sententia com munior affirmat, et hanc tenent d. Th.s Petroc.6 Conc? item s. Bonav. Palud. Rich. et alii plures cum Sanchez 8. Ratio quia eadem lex quae decernit cognationem spiritualem contrahi inter baptizantem et parentes baptizati, ipsa impedimentum inducit inter parentes suam prolem baptizantes.

Secunda sententia vero satis probabilis negat, eamque tenent plures et graves dd. ut Suar.^ Pontius Viva Con. 12 Salm. cum PerezDicast. etc. Idem tenet Glossa in cit. c. Si vir. v. Debitum^ ubi dicit: Non invsnimus in hoc casu quod non exigat^ ergo nec nosprohi(1) Suppl. q. S6. a. 1. (2) De matr. 1. 9.d.23. (3) De bapt. c. 7. p. 2. n. 49. et de malr. c. IS. p. 5. n. 24. (4) Loc. cit. (3) Suppl. q. S6. a. 1. (6) T. 3. p. 217. (7) T. 8. p. S8. n. 14. (8) Do «lalr. 1. 9. a. 26. ii. 7. U)^ 3 n a. 67. a. 8.

10 DUB. V. ART. 11. U5

bemus. Ratio est quia revera nullo iura ( ut ipse Sanch. fatetur, et ideo hane sententiam probabilem et tutam vocat),expressum invenitur, suppositam cognationem contrahi, et si aliqui anliqui textus adfuerint separationem inter tales coniuges iniungentes, tamen omnes hi canones (ut ait Sanch.) correcti fuerunt a cit. c. Si vir^ ubi dicitur quod huiusmodi coniuges non sunt separandi^ et additur, nec alter alteri debitum debet subtrahere; ex quibus verbis recte inferunt Salm. nullum impedimentum contrahi ad debitum petendum; textus enim non dicitquod tantum nocens teneatur innocenti debitum non negare, sed utitur terminis correlativis qui mutuam obligationem inducant. Si igitur utraque pars ( ut bene arguitPontius i^) tenetur debitum reddere, ergo utraque potest petere ; nam si nocens petere non posset, neque pars iunocensposset reddere, quia. ex una parte non teneretur reddere, cum nocens iam amiserit ius petendi ; ex altera neque etiam posset reddere, si posset negare sine gravi incommodo, quia cooperaretur peccato alterius, iuxta dicta lib. 2. n. 47. et ut dicemus in hoc casu tract. de matr. lib. 6. n. 945. Nec verum est quod quidquid dirimit matrimonium contrahendum, impedit etiam iam contractum; nullaenim poena incurritur, ut compertum est apud omnes, nisi in iure sit expressa; in nostro autem casu haec poena non petendi debitum nullibi inveuitur expressa, sicut alias habetur de incestuoso ex c. 1 . De eo qui cognovit consanguin.

451. Quaer. 4. An suscipiens infantem in baptismo collato sub conditione, contrahat cognationem. Resp. si de primo baptismo adsit dubium dumtaxat negativum, omnino affirmandum cum commuui, quia nulla tunc urget ratio pro valore anterioris baptismi , et praesumptio stat tantum pro valore secundi. Ita Sanch. 15 Mazz. i6 Salm. "

(10) De matr. I. 10. c. 6. n. 4. (11) Eod. lit,

q. 7. a. 3. n. 7. (12) D. 34. dub. 8. n. 69. (13) Cit. c. IS. n. 2S. (14) N. 4. (IS) D« malr. l. 7. d. 62. n. 6. (16) T. S. d.22. q. nu. c. 3 I 17^ lj« -natv c 12. D. 2. 20

T\n< T.TnrvDTA Tlfny 11

10

fum Bonac. r.t Renz. < cum Dicast. et Diana. Sgcus tameu dicunt Sanch. 2 Rcnz. 3 cum Diana, si dubium sit positivura. Et hoc est satis probabile iuxta dicenda de matr. n. 905. ubi diceraus cum communidd. bene posse contrahi raatrimonium, quando post adhibitam diligentiam nullum impedimentum certo adesse probatur.

i52. Quaer. 5. An contrahal cognationem qui ex errore suscipit unum infanlera pro alio. Negant Cont. Tour.^ et Sanchez 5 cum Abbat. etc. , quia in dict. cap.^. de cognat. spir. dicitur coniux quae ignoranter levavit filium mariti, non arceri a petitione debiti. Affirmant vero Pontius ^ et Pal. ' cum aliis ; quia suscipiens videtur habere intentionera suscipiendi infantem, quicumque sit : textum autem allatum dilunt non probare coniugem non gessisse verura ofiiciura susceptoris, sed solum ex dispositione iuris sublatum esse impediraentura petendi debitum, quod irapedimentum non decebat quidera contrahi sine coniugis culpa ; sed hanc rationera aiunt non procedere in nostro casu. Et haec sententia raihi probabilior videtur; nisi (ut recte excipit Renz. 8 cum Tarab. et lanuar. ) ille habeat expressam intentionem non tenendi alium, nisi quem intendit suscipere.

453. Quaeritur6. Quisnam contrahat cognationem, si quis suscipit infantem nomine alterius. Tres adsunt sententiae.

Prima sententia comraunior dicit contrahere solum principalem, et ita sentiunt Sanch. 9 Pontius^o Renzius Pal.i2cumCon. Barb. etHurt. Croix 13 cum Aversa et Gob. Cont. Tour.^^cum Nav. et Fagnano.

Secunda sententia dicit contrahere solum procuratorem , quia hic solus infanlem suscipit; ita Conc.^^ cum Soto ct Tolet.

Tertia sententia^ quam tenentLeand.

(1) De bapt. c. 8. q. 4. (2) N. 7. (5) N. 4.

(4) De dispens. p. 1. c. 4. a. 2. v. Collig. 4.

(5) De malr. 1. 7. d. S8. n. 7. (6) De matr. 1 7, t. 19. n. 19. (7) De baptismo p. 11. 2. n. S. 18) C. S. q. IS. (9) De malr. I. 7 d. S9. n. 12.

PTISMO ET CONFIRMATlO-NSw

et Diana cura Sa Reg. ac Fill. ap. Conc.^ff dicit neutrum contrahere, non principalem, quia non suscipit; non procuratorem , quia hic non intendit contrahere. His non obstantibus, prira» sententia quae communior est absolute verior mihi videtur. Ratio, quia ex Trid. is contrahit cognationem, qui est a parentibusad suscipiendum designatus. Nec obstat quod principalis de facto non suscipiat, quia iuxta regulam iuris, qui per aiium facit per se facer© videtur. Sicque decisum refert Pontius a s. c. quae dixit in hoc casu : Procu" rator non contrahit cognationem spiri-^ tualem sibi, sed mandanti.

454. Quaer. 7. An patrini ad contrahendam cognationem debeant ess» designati. Ante omnia hic advertendum id quod habetur in Trid.<7 ubi sic sancitum fuit : Si alii ultra designatos baptizatum tetigerint^ cognationem spiritualem nullo pacto contrahent^ consti" tutionibus in contrarium non obstanti" bus. Sed dubium 4. occurrit, si nullus sit designatus, et plures tangant, an omnes contrahant. Tenet Diana cum aliis apud Busemb. ut supra, neminem eorum cognationem contrahere; et hanc sententiara probabilem putantSanch.<* ac Suarez Gutt. etc. apud Salmantic.i^ et probabiliorem vocat Croix 20 cum Gob. et Aversa, quia Tridentinum expresse requirit desjgnationem, et proinde (ea deticiente) cognalio non contrahitur. Sed oppositam , cui me subscribo, coramunem vocat Viva 21 cum Bon. et Cou. et hanc tenendam dicunt Salm.22 cum Nav. Laym. Pal. Cont. etc. ex declar. s. c; hi dicunt omnes con— trahere. Ratio quia , licet concilium praescribat ut parochus sciscitetur a parentibus quem designarint, et ut puniatur si aliter fecerit: uoq tamen dicit susceptionem esse nullam, neque irritat ius antiquum , ut habetur in c. fin^ de cogn. spir. in 6. ex quo omnes tan(10) L. c. (11) C. 8. q. 26. (12) L. cit. n. 14 (15) L. 6. p. 1. n. 364. (14) L. cU. t. Coliig. (IS) T. 8. p. 190. n. 16. (16) L. cit. (17) Cit, sess. 24. c. 2. de ref. (18) L. 7. d. 57. n. 12. ^19) Dc bapt. c. 7. p. 2. n. 56. (20) N. 5S9 Cil) De matr. q. S. a. 6. n. (> (22) Ibid. n. 37

CAP. I. DE BAPTIS

^entes cognalionein contrahunt : haec sunt verba huius textus: Quamvis non plures quam unus vir vel una mulier accedere debeant ad suscipiendum de hapiismo infantem^ si tamen plures accesserint^ spiritualis cognatio inde cowtrahitur. Et ob eamdem rationem idem recte dicunt auclor additionum ad Wigandt J et Salm. 2 cum Pal. Corn. et aliis contra Croix etc. 3 etiamsi adsint patrini designati, sed alius praeter eos tantum tangit : hic solus enim tunc contrahit, quia concilium dicit eos non contrahere qui ultra designatos tangunt, non vero qui praeter; nam ultra importat quod tangant designati , et non designati; praeter autem importat quod tangant tantum non designati , quia a concilio non eximuntur a contrahendo cognationem, saltem non expresse, uti opus erat exprimi; alioquin in dubio possidet iusantiquum.E converso secus omnino dicendura, si tangat unus designatus, alter non designatus, quia hic nullo modo contrahit, ut patet ex verbis Tridentini supra allatis.

Dubium occurrit 2. Si plures quam duodesignentur, etomnes tangant, an omnes cognationem contrahant. Censet Suar.-* quod si successive tangant puerum, primi duo tantum cognationem contrahunt , et idem sentiunt recte Sanch. 5 et Croix 6. Si autem simul omnes tangant, Suar. censet nullum contrahere. Sed Sanch. Croix et Salm.'' cum Pont. Con. Pal. ac Reb. communius et probabilius dicunt tunc omnes designatos contrahere, quia Tridentinum, licet vetet adhiberi plures quam duos, lamen non irritat ius antiquum, nisi cum tangunt plures ultra duos designatos, non vero si tangant plures designati ultra duos. Et hoc tanto magis currit, si ex iis pluribus desiguatis ignoretur quis prius tetigerit, ex decr. s. c. ap. Salm.

Sed notandum hic 4. cum Coot. Tourn. s quod si parochus iniuste re(1) De liapt. cas. 8. v.Oiiposituui. (2) Iltid. (3) Loc. cit. (4) 3. p. «1. G7. a, 8. (5) De matr. lili. 7. a. S7. n. 14. (G) Lib. fi. j). 1. d. 5G0.

0 DOB. V. ART. II. 147

pellat patrinos a parentibuselectos, et ii infantem teneant,hi veram cognationem contrahunt. Notandum 2. cum eodem Cont. Tourn. supra et Bcn. quod si parochus admitteret plures patrinos quam duos, mortaliter peccaret , quia laederet praeceptum ecclesiae in re gravi, impositum ne multiplicentur cognationes. Si vero plures patrini accedant a parentibus designati, bene poterit permittere (prout ait Croix ut omnes tangant: modo externe designet, unum et unam, quibus tantum tradat infantem, et illos solos adnotet ut patrinos, moneatque tantum eos cognationem contraxisse.

455. Quaeres 8. An patrini possint esse duo mares aut duae foeminae. Nega; sed probabile est cum Sanch. et Croix^o gsse tantum veniale, contra Bon. et alios qui volunt esse mortale.

Dub. 1 . An patrinus masculi (si unicus sit) debeat esse masculus, et foeminae foemina. Affirmat Laym. ex conc. nic. sed probabiiius negant Suar. Fill. Avers. Gob. ap. Croix cum ex Trid. dicatur, sive vir sive mulier.

Dub. 2. An peccent designantes ut patrinos duos mares vel duas foeminas. Certum est peccare tam parentes, quam parochum tales patrinos admitteotes, cum sit contra praescriptum ecclesiae. Id autem Croixi^cum Sanch. putat esse tantum veniale; Bon. vero et alii dicunt esse mortale; et hoc mihi verius videtur, si patrini essent diversi sexus ac infans : quia sic multiplicarentur cognationes, quod prohibere voluit Tridentinum, ut vidimus; secus si essent eiusdem sexus.

456. « Resp. 3. Valide quidem, sed illicite sunt patriui: 4. Abbas et monachus. Quo nomine non veniunt mendicantes. (//» c. Non licet 403. de con~ secr. d. 4. sic habetur : Non licet ab^ bati vel monacho de baptismo susciperefilios^ nec commatres habere. Licitum est vero monachis compatres fieri baptizaodo, ut Petr. *3 cum Glossa in c.

(7) De bapt. e. 7. p. 2. n. 4S. (8) De disp. p. 1. c. 4. a. 2. V. CoUig. 3. (9) N. 3o0. (10) N. 3oU (11) N. 3S1 (12) N. 331. (15) T. 3. p. 217.

Pervenit dtCv. d. 4. An autera Domine monachorum veniant etiam mendicantes. Negant Palausi etSalm.2 cum Con. Sed meliusaffirmantConc. cumLaym. Ang. Sanch. Fill. Bon. Diana etc. ac Ronc. 3. Ratio quia licet uomine monachorum in odiosis non veniant mendicantes, tamen rituale rom. tit. de patrino id vetat in omnibus regularibus dicens : Ad hoc etiam admitti non debent monachi^ vel sanctimoniales^ neque alii cuiusvis ordinis regulares a saeculo segregati. Regulares autem facti episcopi non prohibentur suscipere, ut ait Palaus^ cum Laym. Sanch. etc. ac Holzm. 5 cum communi). Etsi Laym. omnes claustrales comprehensos velit, et quoad abbates, in multis locis consuetudo sit contraria. 2. Coniuges respectu coniugum, et parentes respectu filiorum, nisi sit necessitas. 3. Moribus infames. 4. Apostatae et haeretici, qui nullo casu videntur advocandi, quia ea advocatio esset protestatio quasi falsae religionis, cum nonnisi de falsa fide sint sponsuri : etsi Laym. ^ probabiliter dicat, posse subinde ob gravem causam admitti. Cathohci vero ob rationabilem causam infantem haeretici, baptizante praedicante, suscipere possunt, saltem in Germania. Laym.7 (Et Croix» consentit cum Gob. etTamb. si per hoc nullo modo approbetur ritus haereticorum contrarius fidei contra Nav. Less. etc. An autem ex gravi causa adhiberi possit patrinus haereticus. Affirmat Laym. et consentit PaL si aliter oriretur gravis ofifensio ; sed communius uegant Tann. et alii apud Croix 9. 5. Plures quam duo, quia Trident. non nisi unum, aut ad summum unum et unam permittit, propter cognationem spiritualem inde oriri solitam : ideoque mandat parochis, sub poena arbitrio ordinarii inffigenda, ut si plures se offerant, petant ab his, ad quos spectat, patrinos designari, ut uoum vel duos nominent , eosque tan •

(1) Tr. 19. p. 11. S- 1. n. 4. (2) De bapt. c. 7.

2. n. 47. (5) C. 6. q. 1. r. 3. (4) Loc. cil. /5) N. 165. (6) Hic c. 9. n. 7. (7) C. 9. n. 6. |8) N. 370. (9) N. 573. (10) Locis supra cc. Jl I) 3 p. q. 67. a. U. (12) Mau. c. 22. u. 39.

iPTISMO ET CONFIRMATIONE

tum admittant qui cognationem contrahant, eorumque nomina in librum referant , eosque de contracta spirituali cognatione instruant : scilicet , quod ea impediat, dirimatque matrimonium non quidem inter se, sed inter ipsos et baptizatum, eiusque patrem et matrem, sicut etiam inter baptizantem et baptizatum, baptizatique patrem et matrem. Excipiuntur tamen parentes, quando propriam prolemsuscipiunt in necessitate. Vide Laym.

157. Quaeritur hic an duo coniuges possint licite suscipere alienam prolem. Negat Suar. " ex constitutione Urbani ii. relata in cap. fin. caus. 30. 1 qu. 4. ubi dicitur: Sed ut puritas spiritualis paternitatis ab omni labe et infamia conservetur immunis , dignum esse decernimus^ ut utrique (coniuges) simul ad hoc aspirare minime praesumant. Censet tamen Suar. id non esse plus quam veniale, ex verbis illis, dignum esse decernimus , quae videntur solam decentiam inducere, Sed nullum esse peccatum probabilius et cum commuuissima docent Navarr. 12 Sanch. Bon." et Salm.15 cum Con. Ratio quia iam consuetudine introductum est hoc esse licitum; idque expresse docet d. Th. *6 qui ait: Nihil prohibet^ quin vir et uxor simul aliquem de sacro fonte levent,

158. « 1. In privato baptismo ob necessitatem dato, pater non debet suscipere aut tenere tamquam patrinus infantem; cum in hoc casu uulla sit patrini necessitas, ideoque si id vel tunc, vel etiam in baptismo publico temere faciat(idem est, si prolemsuarn ipse baptizat), graviter peccat, et insuper contrahit in posteriore casu cognationem cum coniuge ; atque ut docet Sanch. et alii communiter, privatur iure petendi debitum, quod tamen negant Con. et Dian.*». V. Bon.^9 Escob.2o qui citat Suar. negantem. (Et quidem probabiliter, videdicta n. 150.).

(15) he matrim. 1. 7. dis. S7. n. ». (14) Eod. tit, q. 5. p. 5. §. 2. n. 8. (IS) De bapt. c,7. p. 2. u. 6L

(16) In 4, dist. 42. q. 1. a. 3. q. 2. ad 4,

(17) De inatr. 1. 7. disp. 54. (18) T. 4. de sacr. r. 3 (19) De malr. q. 3. p. S. 2. (20) T. 7. e. 2.

CAP. II. I>£ GOiSFmMATIO^E DUB. I.

149

»2. Si inter multos patrlMOS nulli certi a parentibus, aut in «joriim defectu a parocho designeutur , qui aliis seclusis cognatioLem contrahant , et sic mulU ex ignorantia , vel parochi negligentia levent, probabile est, omnes contrahere cognationem ( nisi tamen assistaut tantum et non tangant). Vide Laym.^ Diana tamen 2 ex Suar. Merat. et Perez. dicit eo casu nuUum contra here cognationem [Vide dicta n . i 54 .) .

459. » 3. Parochus graviter peccat:
460. Si ex negligentia frequenter omittat nomina baptizatorum referre in iibrum; tum ob legem Trid. in re gravi et sub poena gravi; tum ob incommoda et damnainde sequentia. Quint.3. 2. Si eius culpa patrini plures adhibeantur. Quintan.^. Ac licet Perez et Serra apud Diana^ dicant esse probabile quod tantum peccet venialiter, alii tamen mortalis eum damnant. »

Peccat etiam graviter parochus baptizans solemniter sine patrino, cum haec sit de praecipuis caeremoniis. Croix 6 com Gob. Gorm. Bon. et Quint. Sic etiam graviter peccabit, si admittit ad baptismum patrinum non designatum, ut dicunt praefatus Auctor addition. in Wig.' et Cont. Tourn. 8 cum Bon. Hurt. Barb. Vega et aliis; et hoc ex praecepto Trid. 9 ubi dicitur : Parochus^ antequam ad baptismum conferendum accedat, diligenter sciscitetur quem vel quos elegerint etc.

460. Hic autem ultimo notandum ex rituali rom. parochum post datum baptismum debere 4 . adnotare in libro nomina baptizali, eiusque parentum ac Susceptorum. 2. Monere patrinos de eognatione contracta, eorumque obligatione. 3. Inculcare matribus et nutricibus, ne decumbant cum infantibus, ob periculum sutFocationis. Notat vero Cont. Tourn. cum Barb. Anacl. Pir(1) L. S. t. 10. p. 4. c. 8. et tr. 2. c. 9. n. 4. (2) P. 9. t. 7. r. 8. (3) T. 2 «. 11. (4) L. c. (8) P. 9. t. 7. r. S. (6) L. 6. p. 1. n. 348. et 349. (7) L. c. (8) De bapt. c. 6. v. Quaer. 4. (9) L. c. (10) Ibid. V. Quaer. 5. (11) Sess. 7. can. 1.

(12) De confirm. c. 1. p. 1. n. 2. et 11. (13) T. 3. p. 226. q. 2. (14) De confirm. c 1. concl. 2.

In loco citato rcperimus Contiauatoiem ample* tli kciiten*i&m: coulirmatioucm probabilius a Cbristo

hing. etc. communiter, quod si talis cubatio omni culpa caret^ ut contingere potest, si V. g. lectus est latus^ puer m* placabilis, qui aliter a frigore defendi non possit^ et mulier in somno suum retinere soleat situm ac locumy omnis poe-^ na cessabit. Ita Cont. Tourn,

CaP. II. Db CONFIBMiTIONB

DoBinu I. Quid sit et quae eias materia et forma.

461. Qua ratione confirmatio esl sacramentum.

462. Quae sit materia remota huius sacramenti. Et an sit materia necessaria oleum olivarum et balsamum.

463. An sit necessaria benedictio chrismatis. Ei an haec possit commilti simplici sacerdoti. An sit obligatio uti chrismate novo.

464. Quae materia proxima. Et an uUra chrismationem requiratur altera manuum impositio.

465. An unciio possit fieri alio digilo, quam pollice manus dexterae.

466. An medio instrumenlo.

De fyrma in ecclesia latina. 168. Quae mutationes circa formam invalldent

sacramenlum. De forma Graecorum. 4 69. De effeclibus confirmationis.

464 . « Resp. 4. Confirmatio est unctio chrismatis, sub praescripta forma verborum in fronte baptizati ab episcopo, qua is ex Christi institutiona gratiae augmentum et robur accipit. (Ita ex Trid.ii ac decr. Eugenii iv. in instruct. ad armenos, atque ex aliis conciliis apud Bellarra. Habetur autem in epist. 2. Dominus, Fabiani papae, hoc sacramentum fuisse institutum in nocte coenae qua Christus D. de ipso apostolos edocuit. Vide Salm. 12. item Petroc. <3 Cont. Tourn. qui id probant ex traditione).

462. «Resp. 2. Materia eius remota essentialis est chrisma confectum ex balsamo et oleo olivarum ^^, benedictum ab episcopo. Ita commun. doct.

» 4. Non sufBcit solum balsamum, ut voluit Canus, nec solum oleum, u^ voluerunt Cai. Sot. Nav. »

Certum est oleum esse de necessitate sacramenti ^6 ut Salm.^' cum comm

fuisse institutara resurrectionem inter et ascensionem: Fabiaiii epistulam pariler reiicit Tournely in Prael. ibeol. (13) Ad differenliam olei baptismi et infirmorum, ut distinxit Innocent. iii. Aa autem unum oleum istorum sit materia valida pra alio sacraraento, negant Suar. Laym. el Hcnriquez, «ed probabilius allirmant Bcllarm. Castt. Bonac. ct Barbosa. Hom.Ap. tr. 14. n. 39. (16) Ex c. un. T)# sacr. unct. et ex decr. Eug.iv. (17) Ib. c. 2. u. 5.

el Croix ^ Et debet esse oleum olivarum, ut docet s. Thom. 2. Per dictum oleum enim, quod natura sua pingue est et diffluens, significatur gratia Spiritus sancti, quae a Christo capite in nos efifunditur. Balsamum autem certum est esse de necessitate praecepti: an autem sit etiam de necessitate sacramenti.

Prima sententia negat, et hanc tenent luenin. 3 Cont. Tourn.^ item Nav. Sot. Val. etc. apud Salm. 5 et merito probabilem putat Croix cum Covarr. i)icast. Aversa etc. Probant ex cap. Pastoralis^ de sacram. non iterand. ubi Innoc. iii. interrogatus de subdiacono ordinato sine impositione manuum, et de alio confirmato iu solo oleo benedicto, sic respondit : In talibus nihil esse iterandum, sed caute supplendum quod incaute fuerit praetermissum. Unde (ut dicunt) balsamum non est de necessitate sacrameuti, nam alias totum sacramentum iterari debuisset.

Secunda sententia vero communior et probabilior affirmat, et hanc tenent d. Th. 6 Bellarm. ? Gonet 8 Suar. » Petroc.io Conc. " Holz. 12 et Salm. 13 cum Pal. Laym. Bon. et idem docet catech. rom.i4 ubi dicitur: Duae res corporeae permixtae {scilicet oleum et balsamum) confirmationis materiam praebent. Probatur 4. ex decreto Eugenii iv. approbato a concilio florentino ubi dictum fuit , materiam confirmationis esse chrisma confectum ex oleo et balsamo. Opponunt contra hoc decretum Cont. Tourn. 15 et Habert, quod, cum illud formatum fuit, conciiium iam erat solutum; ab eo enim iam discesserant episcopi graeci cum suo imperatore , fmito negotio unionis suae ecclesiae cum latina. Sed respondet Petrocor. non ideo desiisse conciliura, cum graeci consenserint in continuationem concilii, in qua fieri debebat aitera unio armenorum. Unde in hoc decreto Eugenius eumdem morem tenuit loquendi solitum in generalibus conciiiis. Sa(1) L. 6. p. 1. u. 37S. (2) 3. p. q. 72. a. 2. (3) T. 7. p. 208. (4J L. cii. c. 3. a. 2. conci. 2. JS) Dl couliim. c. 2. p. 1. n. o. (6) Cit. ait. 2. (7) De tonf. c. «.prop.2. (8) T. O.lr. 5. c. 12. ^.2.

»TISMO ET CONFIRMATIONfi

cro hoo approbante concilio florentino, Et in finesic dictum fuit : Datum FlO" rentiae in publica sessione synodali so^ lemniter in ecclesia tnaiori celebrata anno Domini 1431 . Praeterquam quod testatur Petrocor. hoc decretum in omnibus catholicae religionis partibus receptum fuisse. Probatur 1 . ex cap. Cum venisset, unio. de sacra unct. ub' Innoc. III. postquam distinxit tria ge» nera olei, nempe catechumenorum, infirmorum et chrisma, quod (ut ait) ex oleo fit et balsamo^ mystica ratione, per oleum enim nitor conscientiae designa" tur ... per balsamum odor famae exprimitur. Deinde in §. Per frontis eod, cap. sacramentum confirmationis vocat chrismationem^ non- propter ah'ud quidera, nisi propter chrisraa quod ibi adhibetur. Confirraatur id ex antiqua praxi ecclesiae, nec verum esse dicit Bellarminus nullum patrum ante d. Gregoriura Magnum meminisse huius balsami mixtionis; nara d. Cyprianus longius ante ( ut refert Bellarminus ) iam scripserat: Hodie in ecclesia sacrum chrismaconficitur^ in quo mixtum oleo balsamum^ sacerdotalis et regiae exprimit unitatem. Item refert, s. Glementem raentionem iecisse fragrantiae odons chrismatis. Ad textum autem praefatum in cap. Pastoralis, respondeturcura Petroc. et Holzm. quod pontifex dicendo supplendum praetermissum^ non voluit quidem suppleri siraplicem balsami, sed totara chrisraatis unctionem, et ideo dixit non iterandam, quia, ut ait Glossa ibid., non dicitur iteratum^ quod prius actum non fuit. Certum est autem neutram sententiam esse de fide, neque certara ; hinc omnino sacramentum conferendum est cum oleo et balsamo, et alias saltem dubium esset, ut recte dicunt Habert " Bellarm. is et Natal. Alex. i». £t ideo datum cum soio oieo, saltem sub conditione esset iterandum. E converso, quia prima senteutia sat est

(9) Q. 72. dist. 33. scct. l. (la) T. 3. p. 2GI. (11) T. 8. p. 204. u. 12. (12) P. 40. u. 194.

(13) IbiU. u. 7. (14) N. 7. (lo) App. de coucil. (KJ) T. 3. p. 269. (17) T. S. p. 289.

(lu) Loc. cit. C19) Ail. 2. prop. 2.

CAP. II. DE CONFIRMATIONE DUB. I.

45!

probabilis, recte dicit Croix * cum Gobat. qiiod in articulo mortis bene poterit conferri confirmatio sub conditione ex solo oleo, si nequeat haberi cbrisma ex balsamo quoque confectum: magna enim utilitas huius sacramenti iusta esset causa illud sub conditione ministrandi, iuxta dicta n. 28.

Sufficit autem balsamum cuiuscumque regionis, ut dicunt Gonet 2 Pal. 3 Croix 4 cum Conin. et Viva 5 Bon. etc. Oobat., modo sit in ea quantitate , ut det sui odorem, quamvis non misceatur cum singulis olei partibus.

163. « 2. Etiam benedictio episcopalis est de essentia, ut habet communis contra Cai. ideoque nulla delegatione sive episcopi sive papae simplex sacerdos potest conficere chrisma. Con.6

Quaeritur an chrisma debeat esse ab episcopo benedictum. Certum est apud omnes , quod necessitate praecepti chrisraa omnino debet esse benedictum ab episcopo. Sed dubitatur 1 . An de necessitatesacraraeoti debeat benedici chrisraa saltem a sacerdote.Negant Palud. ap. Salm.7 et alii ap. Petroc. 8. At omnino id affirmandum cum aliis, et probatur ex decreto Clementis viii. apud nostrum Bened.xiv.9 abi Clemens loquens de aleo benedicto adhibendo in extrema unctioue , decrevit extremam unctionem ministratam cum oleo benedicto a sacerdote sine concessiooe papae invalidam esse. Haec verba decreti : Sacram extremam unctionem latinis collatam a sacerdotibus graecis oleo ab ipsismet benedicto esse validam. Vide n. 709. dub. 3.

Dubitatur 2. An chrisma necessario debeat esse benedictum ab episcopo.

Prima sententia coraraunior affirmat, et hanc tenent d. Th.io Petr.n Conc.12 et Salraant. ^3 idque putant probari ex conciliis nicaeno i., rom. 11. et ex cap. 419. dist. 4. de consecrat. ubi Innoc. i. €ic dicil: Et presbyteris (qui extra epi(1) N. 376. (2) Man. t. 6. tr. 3. c. i2. §. 2. <5) P. 4. n. 5. (4) N. 577. (3) Q. 3. a. 1. n. 1. (6) D. 72. a. 3. il. 1. (7) Decouf. c. 2. p. 1. n.lo. •(«) T. 3. j». 2G2. q. 3. (9) De syu. I. 7. c. 14. n.4. {10) 5. p. q. 73. a. 3. (II) T. 5. p. 202. q. 3. il2) T. 8. pns. 203. n. 16. (ISi ibid. u. 18.

scopum^ seu praesente episcopo bapti-' zant) chrismate baptizatos ungere licety quod ab episcopo fuerit consecratum; non tamen frontem ex eodem oleo signare, quod solis debetur episcopis, cum tradunt Spiritum paracletum. Idem praescribitur in decretoEugenii iv. ubi dicitur materia confirmationis esse chrisma ab episcopo benedicium.

Secunda sententia vero, quam tenent Tourn.i^ et Cai. Val. Barb. et Vict. ap. Salm.^Scum card. Gottilueu. etDruin. apud Conc. id negat, et merito (specuiative loquendo ) hanc sententiam probabilem putant Suarez Croix ^*. Ratio quia sicut papa potest facultatem concedere siraplici sacerdoticonfirmandi, prout videbimus in dub. seq. num. 170.; sic etiam polerit benedictionem chrismatis ei comraittere. Nec ullum ex allatis documentis satis evincit quod chrisma nonsolura de necessitate praecepti, sed etiam sacramenti debeat necessario esse ab episcopo benedictum. Dixi speculative loquendo, nara in praxi, cum res sit valde dubia, prima senten-» tia ut tutior omnino est tenenda.

« 3. Perinde est ad subsfcantiara sacramenti, sive chrisma sit novum sive vetus; licet graviter peccet qui utitur alio quam novo, idest illo anno consecratoi^: in quem finem quotannis in die coenae consecratur, veteri combusto. (Idem communiter Salm.2*>).

164. » Resp. 3. Materia proxima est unctio in fronte, per manum episcopi (unde etiam hoc sacramentum manus impositio dicitur a s. Luca 21 ) in formam crucis facta. Quae orania sunt da necessitate sacramenti, ut habet communis.

Disserlatio de materia et forma confirmationis.

Hic cadit agere de illa magna ac tam disceptata quaestione, pro qua auctores plures libros integros ediderunt, nempe quaenam sit materia adaequa(14) Prael. theol. de conrirra, q. 1. a. 3. tit. ult. (13) Ibid. a. 16. (16) L. c. (17) Di£l. 33, sect.2. (18) L. 6. p. 1. n. 578. (19) Sed in hoc ccclesiau praecepto potest papa dispensare. H.A. Ir. 14. n. 40 (20) De coufirm c. 2. i. n. 21. ex c. Si quis, da coaiirm. dist. 4 (21) Aclor. 8.

*la, et quaenam forma sacramenti confkmatioois. Hic ideo aliquanto diutius mihi immorari oportet. Olim de hac quaestione in antecedentibus editionibus huius operis iam pertractavi , sed nuper volui eam rursus ad trutioam revocare, et fateor, quod cum per quiodecim fere dies desudassem perlegendo caoones et scriptores, nequibam iudicium ferre, quid pro certo tenendum. Denique vis rationum , quas in fine quaestionis adducam, omnem a mente mea dubitationem sustulit , atque de mea sententia certum iudicium efformavi. Plures adsunt de hac re sententiae, sed tres principaliores sunt.

Prima sententia tenet materiam essentialem huius sacramenti esse manuum impositionem illam, quae habetur in pontificali romano in principio ritus, ubi episcopus antequam ad chrismatis unctionem accedat, extendit manus versus confirmandos, proferens orationem : Omnipotens sempiterne Deus etc. Unctionem autem quae postea ab episcopo adhibetur, dicit esse materiam accidentalem, non a Christo, sed abecclesia institutam. Ita sentiuntcard. Aureolus * Sirraondus^ cum Sambovio et aliis paucis. Ducuntur hi auctores ex illo textu in Actor. 8. ubi s. Lucas enarrans missionem Petri et Ioanni& in Samariam, scribit : Qui cum venissent, oraverunt pro ipsis^ ut acciperent Spiritum sanctum ; nondum enim in quemquam illorum venerat^ sed baptizati tantum erant in nomine Domini lesu. Tunc imponebant manus super illos^ et accipiebant Spiritum sanctum. Hinc arguunt, solam manuum impositionem pro materia adhibuisse apostolos in hoc sacramento, et ideo nunc etiam

(1) In 4. ilist. 7. q. 1. (2) In antirrheticis.

(3) Disc. 1. q. 4. (4) Thcol. l. 7.de coutir.concl.l. (5) Pracl. iheol. de conlirm. q. 1. a. 3. (<j) De coufirm. q 4. (7) T. 3. eod. tit. pag. IIS.

(8) T. 8. eod. lit. c. 2. (9) Tbcol. tr. de confirm. (10) T.2. d. 2.C.I. concl.I. (11) T.7. de confirm. [12) 5. p. q. 72. a. 2. (15) Lect. 1. in c. 6.ad Hebr. [I4\ 4. disl. 7. a. i. q. 2. (IS) L. 4. d. 7. $. 7.

» De sacr. c. 113. (17) 3. p. q.l2. disp. 1. a.4 ilU) Nolilia ccclcsiaslica ad 2. cau. concil. Araus. [10) De confirm. c. 2. cl 9. (2u) L. 2. de sacram. |i. 7. c. 2. (21) Oiiii.xloxo |). 1. c. 7. (22) j,.

T1S5I0 ET CONPIRMATIONB

hanc esse materiam essentialem tuentur. Haec autem opinio quam improbabilis sit, infra videbiraus.

Secunda sententia dicit materiam es* sentialem componi tam ab impositione manuum quae fit in principio, quam in unctione quae deinde ab episcopo adhibetur. Hanc tenent Merbes. 3 luenin. ^ Tourn. 5 qui saltera probabilem hanc sententiam censet. Hab.6 Genett.^ Concioa 8 card. Gotti 9 Du-Hamel et Cootiouator Witasse^^ qui tameo noa aperte haoc seoteotiam tuetur. Auctores hi aiuot impositiooem maouum probari ex Scriptura Act. 8. ut supra,, uoctiooem autem chrismatis probari ex ss. patribus, quorum auctoritatesiofra referemus.

Tertia sententia deoique commuois vel fere commuois, quam tuemur et certissiraam cum Bellarmioo existimamus, teoet materiam adaequatam et totalem coofirmatioo»s esse chrismatis uoctiooem, quae coofirmaodis per impositiooem maous episcopi adhibetur. Haoc docet s. Thom.<2 qui tradit quod chrisma est conveniens materia huiu» sacramenti. Alibi vero ^3 noo oegat impositiooem maous esse quoque mate— riam coofirmatioois, sed impositiooeni illam quae uoctiooem comitatur. S. Boo. Estius <5 Thomas Waldeosis Isarab. " Cabass. Bellarm. Ugo de s. Vict.2o Petr. Aurelius2i s. Aotoo.zi Suarez 23 Sylv. 24 qui ait esse de fide^ quod materia sit solum chrisma, Gregorius a Valeot. 25 Laureotius Berti 26Coot. Tour.27 Salm.28 Cooioch. 29 Fil~ liuc.3o Taoo.3i Sot.32 Sylvest.33 Nav.34

Tol.35 RoOC.36 AleOS.37 Scot.38 GoOCt 3»

Laym.-Jo Holzm.^i Aotoioe^^ Frassen.^s;

tit. 14. n. 2. (23) 3. p. q. 72. a. 2. dub, 33. sect. 4^ (24) Ead. q. 72. a. 2. (23) 4. p. 3. dub. S, q. 1 . piinct. 2. (2G) De theol. disc. t. 7. de confirm. c.4.. (27) De confirm. c. 3. a. 1. obi. 1. r. 2. (28) Dcconfirm. c. 2. p. 2. n. 22. «t seq. (29) Q. 72. do eod. tit. art, 3. dub. 1. (50) Tr. 5. c. i. n. 9. (31) T. 4. d. 4. q. 4. (32) In 4. d. 7. q. 2, a. 2. (53) V. Confirmalio. (54) C. 22. u. 8. (3S) L. 2. c. 24, n, 1. (50) Theolog. inor. de confirin

(37) P. 4. d. 4. (58) lu. 4. disl. 4. q. 1. ^59) Man. l. G. tr. 3. c. 12. 2. (40) L. S. Ir. S; c. 1. n. &. (41) De confinn. n. 198. (42) Fod. lil*. II. II. (^ut) T. II. p. 593. V. Uuod aultiM.

ITAJ?. II. DE CONFIRMATIONE DUB. 1.

153

Petr. < La Croix ' cnm aliis plurlmis, jlem Guillielmus Parisiensis Maldonatus et Petrus de Marca apud Contin. Witasse 3 qui asserit hanc sententiam sequi omnes thomistas et scotistas. Accedit catechismus rom. ^ qui docet , chrisma confectum ex oleo et balsamo esse solam materiam huius sacramenti. Et sedulo subdit : Quod autem ea sit huius sacramenti materia , tum sancta ecclesia et concilia perpetuo docuerunt, tum a s, Dionysio et complurimis aliis gravissimis patribus traditum est: in primis a Fabiano pontifice , qui ^ apostolos chrismatis confectionem a Domino accepisse^ nobisque reliquisse testOrtus est,

Nulli dubium ad materiam conflrmationis constituendam requiri impositionem manuum, ut ex Scriptura desumitur, et ex patribus, prout a Tertulliano 6 a s. Gypriano ^ a s. Hier. 8 s. August. 9 et aliis. Sed neque dubitandum quod unctio chrismatis, aeque ac impositio a patribus pro materia designatur; ita s. Dionysius s. Cyrillus Hierosoi. TertuUianus s. Ambrosius s. Cyprianus s. Augustinus et alii, quorum auctoritates infra transcribemus. Fatemur itaque ad materiam confirmationis requiri tam uuetionem, quam impositionem, sed illam tantum impositionem , quae ab unctione est indistincta. Idque Bellarminus ex ipsis patribus optime probat: cum enim (ait) patres indifferenter dixerint gratiam Spiritus s. in hoc sacramento conferri nuno per unctionem, nunc per impositionem,et nunc per utrumque, infertur unctionem considerarisemper cum impositione coniunctam. Pergit Bellarm. : Cum patres tradunt solos episcopos per chrisma dedisse Spiritum sanctum, id probant ex illo Actorum 8. ubi legitur : Tuno iml onebant manus, et accipiebant Spiritum s. Ita enim loquitur s. Dionysius: Consummans unctio quae divini Spiritus illapsum elargitur Tertullianus:

(1) T. 3. eod. lil. q. 3. p. 2S6. (2) L. 6. p. 1. ». 5»0. (3) Vide 1. c. (4) De sacr. coDfirni. $. 7. [^) lu cp. 2. ad cpisc. Oricut. «iiiae cilatur in can. Lilleris veslris, de contecr. disl. 3. (6) De resur. t. 8. (7) £p. 73. ad lubaiun. ^8) Dial. adv. LuciL

Unctio qua caro ungitur, ui anima con^ secretur^^. S. Cyprianus: Ungi quoque necesse est, ut accepto chrismate^ habere in se gratiam Christi possit ^^. Ita etiam Innocent. i. Damasus <5 Leo et s. Augustinus^'. Hinc arguit Bellarminus quod huiusmodi probatio patrum nullam vim haberet, si impositio manuum non fuisset cum unctioue coniuncta. Ergo patres , docendo per chrisma sacramentum conferri, idque probando ex impositione manuum ia Actis descripta, necessario intellexerunt apostolos non aliter quam ungendo manus imposuisse, divinumque Spiritum dedisse.

Quod autem illa unica materiachrismatis, qua nunc utitur ecclesia, sit eadem ac illa qua utebantur apostoli,. patet ex cap. unic. Innoc. iii. de sacrct unction. §. Per frontis^ ubi sic habetur: Per frontis chrismationem manus impositio designatur: quae alio nomine di-^ citur confirmatio: quia per eam Spiritus sanctus ad augrnentum datur et robur. Illud designatur, non accipiendum tamquam adumbratur , vel figuratur ^ seu significatur, sed pro signatur, assignatur, adest, sivehabetur; hoc enim eruitur clare ex verbis immediate sequentibus: Unde cum caeteras unctiones simplex sacerdos vel presbyter valeat exhibere, hanc nonnisi summus sacer^ dos id est episcopus debet conferre: quia de solis apostolis legitur [quorum vicarii sunt episcopi) quod per manus impo^ sitionem Spiritum sanctum dabant ^ quemadmodum Actuum apostolorum /e* ctio manifestat : Cum audissent (inquit) apostoliy qui erant Hierosolymis , quia. accepisset Samaria verbum Dei^ miserunt ad eos Petrum et loannem: qui cum venissent, oraverunt pro ipsis^ ut acciperent Spiritum sanctum ; nondum enim in quemquam illorum venerat, sed baptizati tantum erant in nomine Domini lesu; tunc imponebant manus su^ per illos et accipiebant Spiritum san-^

(9) L. IS. de Trin. c. 26. (10) De confirm. c. 9. (ii) Dc ecci. hier. vide c. 4. (12) L. 2. de bapt^ c. 78. (13) EpitU ad Numidas. (14) Epist. 1. (IS) Epist. 4. (16) Epist. 88

(17) L. i6. de Trinit. c. 26

^tum: cuius adventus per unctionis mtnisterium designatur. Certura esl quod

materiae sacramentorum, cum a Christo tanlum sint institutae, mutari non

possunt: ait enim Bellarminus < adversus quosdam recentiores: Apostolos autem mutasse materiam, nescio an ullo modo probari possit. Dicendo

itaque Innocenlius quod ideo soli episcopi valent ungere, quia soli apostoli manus imponebant, igitur impositio illa erat eadem per unctionem, quae nunc est unctio per irapositionem : sic apposite scribit p. Suarez : Sentit ergo (pontifex) illam manus impositionem fuisse eamdem^ quae nunc est^ quaeque nomine chrismationis significatur . . . quam esse sufficientemprobat satis praesens ecclesiae usus etc^ solum hoc faciunt episcopi nunc confirmando^ quod apostoli faciebant manus imponendo.

Idque confirmatur ab alio canone eiusdem Innocentii iii. in c. 4. Quanto^ de consuet. , ubi pontifex ad consuetudinem reprobandam quorumdam sacerdotura qui conferebant sacramenta solis episcopis reservata, dicit : Ut €st sacramentum confirmationis, quod chrismando renatos soli debent epnscopi per manus impositionemconferre. Nota, chrismando., per manus impositionem, ergo idem est manum imponere, quam chrismare. Idemque habetur in epistola Michaelis Palaeologi missa ad Gregorium x. et relata in concilio lugdunensi ii. In ea epistola imperator professionem fidei emittebat , illaque a Gregorio bene accepta fuit : sic ibi dicebatur: Aliud est sacramentum confirmationis, quod per manuum impositionem episcopi conferunt., chrismando renatos. Idem confirmatur ab Innoc. iv.2 qui : Soli apostoli^ quorum vices gerunt episcopi, per manus impositionem., quam confirmatiOy vel frontis chrismatio repraesentat., Spiritum sanctum tribuisse legunlur: verbum repraesentat idem esl ac praesenlem facere.

Supersunl hic tria alia magni ponderismomenta, quorum unumquodque «ufiicit ad noslram senlenliam lamCi) c. 9.

PTISMO ET CONFIRMATIONd

quam certam probandam. Primum esl auctoritas Eugenii iv. in decreto edito in concilio ilorentino, ipso concilio approbante, ad instructiouem armenorum, ubi sic definitum fuit: Secundum sacramentum est confirmatio., cuius materia est chrisma confectum ex oleo quod nitorem significat conscientiae , et balsamo quod odorem significat bonae famae, per episcopum henedicto. Forma autem est: Signo te signo crucis^ et confirmo te chrismate salutis^ in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. Ordinarius minister est episcopus^ et cum caeteras unctiones simplex sacerdos valeat exhibere^ hanc nonnisi episcopus debet conferre, quia de solis apostolis legitur, quorum vicem tenent episcopij quod per manus impositionem Spiritum sanctumdabant., quemadmodum Actuum apostolorum lectio manifestat : Cum enimaudissent [inquit) apostoli^ qui erant Hierosolymis^ quia recepisset Samaria verbum Bei, miserunt ad eos Petrum et loannem^ qui cum venissent., oraverunt pro eis^ ut acciperent Spiritum sanctum: nondum enim in quemquam illorum venerat., sed baptizati tantum erant in nomine Domini lesu: tunc imponebant manus super illos^ et accipiebant Spiritum sanctum. Loco autem illius manus impositionis datur in ecclesia confirmatio. luxta hanc definitionem Eugenii et concilii, plures auctores dicunt esse de fide quod sola unctio chrismatis sit materia confirmationis. Sed huic decreto tria obiiciunt adversarii.

Opponunt 4. quod cura Eugenius hoc decretum edidit, iam solutum erat concilium. Sed respondetur hoc Jnon esse verum; licet enim graeci discesserint a concilio, remanserunt tamea patres latiui, et ipsimet graeci consensum ante discessum praebuere quod concilium persisteret. Praeterquam quod diciraus cum p. Berli etcomrauni esse oranino certe tenendara ab oranibus sententiara quod pontifex in suis definitionibus circa fidem est per se infallibilis, ut probavirous in dissert. posila in Tract. de legib. c. . dub. 2.

ifi) E^)ist. lU. c. 4. a|>ua Lab. t. ii. p. C76.

CAP. 11. DE OON

in fine ex n. 110. Caeterum nequit dici, concilium ex discessu graecorum solutum fuisse, prout loquuntur adversarii exSpondano et card. PallavicmO; oam Spondanus anno 1439. expresse contrarium refert dicens: Non una cum graecorum discessu dissipatam esse synodum florentinam , sed continuatam €um patribus latinis annis tribus se~ quentibus. Et idem testatur Pallavicinus.

Opponunt 2. quod Eugenius assignando unctionem pro materia, non assignavit illam pro materia essentiali, sed tantum pro accidentali, prout €git assignando porrectionera instrumentorum (nulla facta mentione impositionis manuum) pro materia ordinis, in quo probabilior est auctorum sententia, impositionem manuum essemateriam essentialem, et instruraentorum porrectionem esse tanlum accidentalem, vel integralem, vel ad summum partialem. Alii respondent cum Menardo, quod ideo pontifex loquens de sacramento urdinis non fecit mentionem impositionis manuum, quia illa iam erat in usu apud armenos, quibus peculiarem ecclesiae romanae ritum tradere volebat. Alii respondent , ut Gammachaeus , quod impositio iaro constabat ex Scriptura, et ideo omissum fuit de ea mentionem fieri. Alii respondent, Eugenium fecisse mentionem tantum de instrumentis, quia pro caeteris se remisit ad pontificale , dicens: Prout in pontificali romano late continetur, Sed melius respondet p. Berti, quod Eugenius in ordine designavit instrumenta tantum ut symbola munerum ab initiandis exercendorum, in confirmatione vero designat chrisma ut symbolum gratiae quae per sacramentum confertur; gratia autem non confertur nisi totalis materia essentialis applicetur. Subdo aliud responsum quod mihi fortius videtur ; de sacramento ordinis Eugenius loqueus, nulium ibi verbum facit de impositione manuum, unde videtur illam tacuisse, «ed non exclusisse ; loqueiis vero de

^l) Dc conOr. c. 5. a. i. obi.4. (2) De coul. c.9.

FIBMATIONE DUB. I. 155

sacramento confirmationis, expressam facit mentionem tam de chrismate quam de impositione, quae ab aposto» lis in hoc sacramento adhibebatur. Idcirco, si pontifex putassetimpositionem esse materiam ab unctione distinctam, omnino debuisset, non tantura unctionem, sed etiam impositionem designare pro materia, et utriusque materiae formas describere ; alias non recta , quia nou integra , sed mutilata esset eius doctrina; ac proinde, cum Eugenius reticuit impositionem distinctam ab unctione , omnino dicendum quod eam excluserit.

Opponunt 3. quod Eugenius in decreto dixit: Loco illius manus imposi^ tionis dari in ecclesia confirmationem. Ergo iuxtasensum Eugenii, impositio, quam apostoli adhibebant , nuoc mutata est in confirmationem, nempe (ut addunt)in chrismationem. Sed bene respondet Cont. Tourn. * alferens verba Bellarmini , qui 2 sic ait: Sensus non est^ chrisma esse loco impositionis manuum^ quasi apostoli non usi fuerint chrismate , et nos non utamur impositione manus. Sed sensus est, idipsum^ quod apostoli faciebant^ cum dicebantur imponere manus^ facere nunc episcopos^ cum dicuntur confirmare vel chrismare: distinguitur enim is in locis^ non ritus a ritu, sed modus loquendi a modo loquendi^ hoc est nomen a nomine: quod enim dicebatur olim impositio manus, nunc dicitur confirmatio. Idque aperte Innoc. expressit dicens: Per frontis chrismationem manus impositio designatur^ quae alio nomine dicitur confirmatio. Idemque tradidit synodus senonensis anno 1528. proferens: Tunc (apostolorum tempore) impositionis manwww, nunc confirmationis appellatum est sacramentum.

Idem ante Bellarminum scripsit Ugo de s. Victore : Manus impositio quac u-^ sitato nomine confirmatio vocatur^ qiia christianus unctione chrismatis per imr positionem manus in fronte signatur^ so^ lis episcopis debetur, sicut in primitiva ecclesia soli apostoli per impositionem

(5; lu c. UD. «ie (. uiicl. Cuoi TcoiMcl, '^. Pcr rrouiii.

I.IB. VI. THJGT. II. DE BAPTI9M0 BT CONFIR3IATIOPW

manuum Spiritum sanctum dabant K Idem scripsit Thomas Waldeosis, qui amplius addit, non esse fidelem, qui vellet credere quod apostoli hoc sacramentum conferebant per manus impositionem sine unctione; en eius verba : Non recte ergo colligunt dicenteSy in confirmatione non fuisse oleum unctionis vel chrismatis in primitiva ecclesia, sed ad acceptationem Spiritus sancti fuisse tantum manus impositas. Deinde subdit ; iVemo igitur dicat qui vult esse fidelis^ quod sacramentum confirmationis fiebat sine unctione per so~ lam manus impositionem ab apostolis; non enim minus manus imponit, qui ungendo imponit 2. Accedit Petrus Aureliusin suo orthodoxo, edito expensis cleri gallicani, ubi auctor loquens de sensu ss. Patrum circa materiam confirmationis, inquit: Non enim (patres) manus impositionem et chrismationem in confirmationis sacramento tantum ooniunctas esse voluerunt^ sed in unam nngularemque actionem conclusas, Quare non dicunt praeberi unctionem et manus impositionem , sed unctionem impositione manus, Et citat Bedam aliosque patres; deinde addit: Atque hinc factum esty ut decretum sit, chrismationem ab episcopo pollice faciendam; id est imponendo manum. Atque haec consuetudo iam omnibus deinceps saeculis accepta^ et perpetuo ecclesiae usu ad nos perducta est , a quo nec primis saeculis alienae fuisse videntur orientis ecclesiae. Unde in fine ibi ait : Impositionem quae fit in principio, caeremoniam esse sacramento confirmationis praeviam, qua neophyti praeparentur ad suscipiendam Spiritus sancti gra~ tiam. Sed quid significat illa elevatio manuum? Respondetp. Berti^ quod per .llam caeremoniam episcopus se commonstrat orantem invocare Spiritum sanctum super confirmandos.

Alterum momentum est ilia celebris reguia ab omnibus accepta s. August.^ qui dicit : Quod universa tenet ecclesia,

(!) L. 2. de sacr. p. 3. c. 2. (2) T. 2. de sacr, e. 113. (5) C. 6. (4) In 1. 4. de bapt. c. 24. <S) L. de Spirilu sancto, c. 27. (6) Dc confirm. t. a. f . (7) 2. Cor. c. 1. v. 21. *■» 22.

nec conciliis institutum^ sed semper ri#tentum est^ nonnisi apostolica auctoritate traditum rectissime creditur. Id prius docuit s. Basilius * qui dixit omnino oredenda esse dogmata et insti^ tuta quae in ecclesia praedicantur , et quae non ex doctrina scripta prodita accepimus, sed ex apostolorum traditione in mysterio^ id est in occulto tradita nobis fuerint. Hinc bene arguit Gont. Tourn. ^ quod cura ab ipsisprimis saeculis unctio in confirmationis SRcramento usurpata sit, et deinceps semper retenta, licet Scriptura nullam de unctione mentionem fecisset, tenendum est ex tradiHone apostolorum et consequenter ex institutione Christi, quod hoc sacram&ntum ab initio ipsis temporibus apostolorum coeperife conferri per impositionem manuum coniunctam cum chrismatis unctione.

Quod autem semper unctio ab initio usque nunc adhibita fuerit in ecclesia tam latina quam graeca, constat ex tradifeione patrum. De hocprimum non leve fundamentum habetur ex apostolo^qui dicit: Qui autem confirmat nos vobiscum in Christo^ et qui unxit nos Deus, qui et signavit nos^ et dedit pignus in cordibus nostris. Haec verba interpretantur de sacramento confirmationis loannes Chrysostomus Hilarius et Theodoretus ac Ambrosius». Praeterea illud : Nolite contristare Spiritum sanctum Dei in quo signati estis^y explicat de sacramento confirmationis s. Augustinus^o.Praeterea illud s. loannis: Unctionem quam accepistis ab eo maneat in vobis «^, sic explicatur a s. Cyrillo Hierosol. ^^: Sanctum hoc unguentum non amplius est unguentum nudum^ neque commune^postquamiam consecratum est, sed est chrisma^ quod Christi et Spiritus sancti, id est divinitatis eius praesentiam efficitf quo frons^ et alii sensus (loquitur de ritu graeco) corporis tui symbolice inunguntur ; et corpus equidem perungitur^ anima vero sancto vivificoque Spiritu sanctificatur.,

(8) Lib. de his qui iaitiautur c. 7.

(9) Eph. c. 4. T. 30. (10) L. iS. de ss. Triu. c. 2ft

(11) 1. epist. c. 2. V. 27.

(12) Iq catech. 3. myst.

CAP. II. DK CONFl

S. lustinus < ait : Deinde in sacro lamcro, quae dicta sunt symbolis peractis^ post illa unguento consignamur. Theophylus, qui vixit anno 170. scripsit : Certe nulla alia ex re christianorum nomen traximus^ quam quod divino oleo perfundimur 2. S. Irenaeus : Tum auttm eum qui initiatus est opobalsamo inungunt^ hoc enim unguentum fragrantiae illius quae omnia exsuperat , typum esse aiunt 3. Tertullianus : Exinde egressi de lavacro, perungimur benedicta unctione de pristina discipUna. In nobis carnaliter currit unctio, sed spiritualiter proficit Nota. de pristina disciplina. Cornelius papa apud Eusebium * : Novatus iacens in lecto pro necessitate perfusus sit^ nec reliqua in eo quae baptismum subsequi solent solemniter adimpleta sint, nec signaculo chrismatts consummatus sit^ unde nec Spiritum sanctum umquam potuerit oromereri. S. Cyprianus : Ungi quoque necesse est eum qui baptizatus sit^ ut tccepto chrismate^ id esl unctione^ esse unctus Dei^ et habere in se gratiam Christi possit Concilium constantiQopolitanum i. ' loquens de haereticis venientibus ad ecclesiam catholicam , sic docet : Dantes quidem libellos^ et omnem haeresim anathematizantes^ quae non sentit ut sancta Dei catholica et apostolica ecclesia; et signatos sive unctos primum sancto chrismate et frontem et oculos et nares et os et aures^ et eos signantes dicimus signaculum doni Spiritus sancti. S. Basilius: Consecramns aquam baptismatis^ et oleum unctionis, ex quibus scriptis? nonne a tacita secretaque traditione , ipsam porro olei inunctionem quis sermo scripto proditus docuit^? S. Ambrosius: Post haec, Cdest post baptisma susceptumy utique ascendisti ad sacerdotem; omnes enim in regnum Dei^ et in sacerdotium ungimur gratia spirituali Innocent. i. scripsit : Solos episcopos in fronte ex ^leo signare^ cum tradunt Spiritum pa(i) Regp. ad orthod. q. 137. (2) L. ad Autolycum.

^ L. i. c. 18. (4) L. 2. de baptismo c. 7.

(5) L. 6. hisU ecclet. (6) Epist. ad Numidas.

Can. 7. (8) Libr. de Spiritu saDcto e. 17, i L. de initian. c. 6. (Hy\ Epist. ad Decentiwm '

ElMATrONE DUB. r. 457

racletum. S. Augustinus : Unctto spiritualis ipse Spiritus sanctus est^ cuius sacramentum est in unctione visibili Et alibi : Ungimur enim modo in sacro' mento^ et sacramento ipso praefiguratur quiddam quod futuri sumus^^. S. Leo*> ait ad episcopos rpectare, chrismate baptizatorum frontem signare. S. Gregorius M. scribit: Neophytos confirmari^ dum episcopus tincto pollice in chrismate facit crucem in fronte.

Omitto autem alios innumerabiles scriptores, qui post saeculum v. de unctione chrismatis lo(juuntur; nam DuHamel *5 testatur quod ipse Sirmondus fatetur, in primis tribus saeculis uactionem iunctam fuisse cum impositione manus, et sic etiam usu receptum est post aetatem Innocent. i. in poste rum; additqueDu-Hamel in hoc omnes cum Sirmondo consentire theologos.

Attenta igitur ex una parte regul» laudata s. Augustini, quod omnia quae universa tenet ecclesia, nec ab aliquo coucilio instituta esse novimus, sed semperusurecepta in ecclesia fuerunt. ex traditione apostolorum derivasse credendumest.Etposito ex alia parte, quod ecclesia semper et ubique usuna chrismatis servaverit, prout supra ostensum est, omnino tenere debemus, huiusmodi usum descendisse ab apostolis, a Christo edoctis, utpote iu re ad sacramenti materiam pertinente; nam etiam apostoli ( ut bene advertil Suar.^6) habebant alligatam potestatem in sacramentis institutis a Christo. Propterea omnino teuendum est, apostolos in collatione huius sacramenti chrismatis unctione usos fuisse, sicut iam olim expresse docuit Fabianus papa *' loquens de chrismate, deque obligatione illud (^uotannis renovandi, ait: Ista a ss. apostolis et successoribus eorum accepimus^ et vobis tenenda mandamus.

Cum ergo legitur Actor. 8. quod apostoli dabant Spiritum sanctum im(11) Tr. 111. in epi»t. lo. n. 8. (12) In P«. 26 (13) Epist. 88. (14) In suo Sacramentario.

(IS) C. 2. n. 3. el 6. (16) Sect. 4.

(17) Epist. 2. ad Orient. (Vide cau. 18. Lilleris, df cuusecr. dist. 3 \

poncndo manns, ei una lantum ibi, non duplex impositio nominatur; siquidem si ipsi sacramentum confirmationis minislrabant, ea impositio erat ab unctione indislincta. Nec refert quod in Scriptura expressa non facla fuerit mentio unctionis; sicut enim in Actis non fit expressa mentio baptismi conferendi in nomine trium divinarum Personarum, sed tantum in nomine Cbristi {baptizati sunt in nomine Domini lesu^)^ nec proinde arguitur apostolos baptizasse in solo nomine lesu; ita quamvis inactis non fiat expressaraentio unctionis, ex tradilione tamen probaturconfirmatio coilata fuisse per unctionem cum impositione coniuncta. Multaalia (scribit s.Hieronymus) quae per traditionem observantur^ auctoritatem sibi scriptae legis usurpaverunt.

Idque conforme est doctrinae s. Th.2 sic docentis: Ubi sensibilia signa miraculose exhibebantur divinitus^ non erat necessaria sensibilis materia sacramentalis. Utebantur tamen apostoli communiter chrismate in exhibitione sacramenti, quando hudusmodi signa non exhibebantur; dicit enim Dionysius^: Est quaedam perfectiva operatio^ quam duces nostri ( id est apostoli ) chrismatis hostiam nominant. Atque ex his omnibus patet quam improbabilis sit opinio Sirmondi, qui dicit unctionem chrismatis esse tantum materiam accidentalem huius sacramenti. Hanc opinionem Gregorius a Valentia censet erroneam; Sotus autem (apud ipsum) putat haereticam; p. Berti scribit quod ipsa saltem a temeritatis nota nequit excusari. Consequenter fal5>a pariter est opinio Du-Hamel, qui ait probabile esse, quod unctio in confirmatione sit tantum necessaria necessitate praecepti, non autem sacramenti.

Tertium momentam, quo magis firmatur nostrae sententiae certitudo, habetar ex declaratione Benedicti xiv. qui in epistola encyclica quae incipil, Ex quo primum^ ad archiepiscopos et episcopos ritus graeci etc. data 4 . marlii anno 4756., ubi pontifex §. 54. me(1) Aclor. c. 19. V. 5. (2) 3. p. q. 72. a. 1. aU 1.

morata controversia, quae agitatur la ecclesia latina inler theologos, an imposilio manuum et unctio chrismati& sint materia distincta vel indistincta huius sacramenti, dicit: Unicuique li^ cet eam sequi partem quae magis ipsi placuerit. His verbis significat contrariam primam sententiam prout tutiorem utique posse teneri, sed etiam amplecti posse nostram sententiamut tutam et moraliter certam: alioquin cum agatur hic de materia sacramenti, docere nequisset quod liceat sequi partem quae unicuique placuerit. Praeterea in fine praedicti §. 54 . addit: iVemtni fas est asserere in ecclesia graeca nuu adesse sacramentum confirmationis. Si quis enim hanc opinioneyn tueretur^ huic manifeste obstaret vetus orientalis disciplina^ quam apostolica sedes optime perspectam habuit^ nec umquam damnavit aut improbavit, iuxta quam in graecorum ritualibus libris nulla fit mentio de manuum impositione^ tamquam materia adaequata aut inadaequata sacramenti confirmatimis . Sed id quod magis urget, et omnino tutam nostram sententiam reddit, est illud quod mox deinde subdit Benedictus ia seq. §. 52. ubi tradens quid tuto sentiendum sit de materia et forma sacramenti confirmationis in ecclesia latina, prout ibi summarium breviat, sic docet: Quod itaque extra controversiam est^ hoc dicatur: nimirum in ecclesia la^ tina confirmationis sacramentum conferri adhibito sacro chrismate^ sive olea olivarum, balsamo commixto^ et ab episcopo benedicto, ductoque signo crucis per sacramenti ministrum in fronte suscipientis^ dum idem minister formae verba pronuntiat. Ibi igitur extra controversiam esse docet valide sacramentum conferri cum sola chrismatis unctione adhibita per manum episcopi, et unicam esse formam eam quae unctionem comitatur.

Qui autem huic declarationi dogma'ticae pontificis in hac constitutione totam ecclesiam docentis in re quae ad fidem pertinet, acquiescere nollct,

(5) De ecclesiasl. hieiui'. c. 4.

uAP. II. D£ GOi\FIl

fiud obiicere non posset, quam pontificem, etiam ubi ecclesiam docet, non esse infallibilem. Sed huic ita loquenti p. Suarez et p. Bannez responderent quod eiusmodi oppositio nequit a temeritate excusari, imo Bellarminus * scribit: Videri omnino erroneam ei haeresi proaoimam.

luxta autem nostram sententiam, quod materia totalis adaequata coufirmationis est unctio chrismatis manu episcopi peracta, advertendum est de essentia sacramenti esse \ . ut unctio fiat in fronte^ prout habetur ex cap. t*~ nic. de sacram. unction. et ex decreto Eugenii iv. iuxla communem sententiam quam leneut Suar. Coninch. Layman et alii cum Salm. 2. 2. Ut unctio fiat in forma crucis^ iuxta s. Thom. 3 quam communiter etiam doctores sequuntur apud Salm. *. 3. Ut unctio fiat permanum ipsius episcopiministrantis^ prout docent Suar. Castrop. La Croix et alii cum Salm. 5. Haec de materia huius sacramenti; sed observa dicenda de eius forma, quae ad confirmanda hic dicta valde conferunt.

165. « 1. Etsi ex necessitate praecepti unctio fieri debeat pollice manus dexterae, valida tamen esset si fieret digito etiam sinistrae manus; quia vere fieret per impositionem manus episcopalis. Ita Praep. et alii (Cum Viva^, Laym. ' Pal. 8 Suarez ^ Renzius cum Conc. et Hurt.) contra Suar. Pecoabit tamen episcopus graviter contra universalis ecclesiae morem. Vide Lay. et Escob. 12 qui docet, probabile esse, non peccare mortaliter.

Communius cum Busemb. sentiunt Laym.^3 Renzius cum Coninch. item Suar. et Reg. ap. Escob.is peccare graviter episcopum qui alio digito quam pollice dexterae manus ungeret, tum quia ageret contra rubricam et usum ecclesiae in re gravi: tum quia ad hunc efl"ectum ungitur in cousecratione epi(1) L. 4. de poDtir. c. 2. v. £x bis. (2) De

confir. c. 2. p. 2. n. 24. (5) 5. p. q. 72. a. 4.ad5. (4) Ibid. n. 2S. (S) Ibid. n. 26. (6) De conrirm.

3. a. 1. n. 3. (7) C. 2. (8) P. 5. n. 4. (9) D. .'J3. sflct. 3. (iO) C. 2. q. 6. (11) Hic c. 2. (12) T. 7 ex. 3. (13) C. 2. u. (14^ De connr

JIATIOINK DUB. 1. 159

scopi eius pollex, ut alt Ren^ius. Seil Escob.i6 cum TrulL Nugn. et Diana cum Dic. Aversa et Tamb.i^dicuntesse probabile id non excedero culpam venialem; et revera non patet omissionem praedictae caeremoniae pertingere ad peccatum mortale. Unde dicunt quod si episcopus praedictum pollicem infirmum haberet, licitepossetalio digito ungere. Minime autem constat quod pollexepiscopi ad hunc finem ungitur; nam in pontificali habetur, quod post unctiones pollicis et indicis episcopi utriusque manus, deinde ambae eius totae unguntur: ut pariter fit in unctione manuum initiandorum ad presbyleratum.

166. « 2. Probabile est, requiri ad valorem sacramenti ut unctio fiat ab episcopo immediate, nullo instrumento mediante. Ita FilUuc. et Laym. contra quosdam ; quia debet fieri per impositionem manus. Escob. i^.

Dicunt Henr.Vival. etc. ap. Croix^o posse fieri confirmationem penicillo, sive alio medio instrumento. Sed merito hanc opinionem reiiciunt Laym.21 Holzm.22 Croix23 et Viva 2^ cum Suar. Con. et aliis communiter. Ratio quia tuncdeficeret immediate impositiomanus ministri quae omnino requiritur; illa autem immediata impositio improprie imposilio dicitur. Nec obstat dicere quod extrema unctio vahde rainistratur medio instrumento, ut dicemus n. 710. Nam bene respondet Holz. quod ibi non requiritur ad valorem sacramenli impositio manus,sicut requiritur in confirmatione. Circa autena. quantitatem chrismatis, ea sulficit et requiritur, quae saiis sit ad ungendam frontem confirmandi in figuramcrucis, ut Suar.25 et Salm.26 cum PaL et Bon.

167. « Resp. 4. Forma vera et necessaria, in ecclesia latina est: Signo ( ut habet Trid.) vel Consigno (ut habet s. Thom.) te signo crucis^ et confirmo te

c. 1. q. 6. (IS) Eod. Ut. n. 112. (16) Loc, cil (17) P. 3. ir. 4. rest. 22. (18) §. 2. n. 7.

(19) T. 7. ex. 3. (20) L. 6. p. 1. n. 580. (21) Tr. 3. c. 2. (22) P. 42. n. 198. (23) 1 . (24) De coiifirm. q. 3. a. 1. n. 4. (2S) D. (26) Dc coufirm. c. 2. p. 2. n. 28.

chrvsmate salutis, in nomine Patris etc. In qua utrum de essentia sit ut utraque actio signandi et ungendi expresse signiticetur, disputant scholastici. Laym. et Fiil. < Con. 2 Dian. 3.»

Quatuor adsunt sententiae circa formam confirmationis.

Prima sententia est eorum qui tenent ' solam impositionem manuum esse adaequatam materiam huius sacramenti, ideo dicunt formam esse solam orationem quae praecedit unctionem*, sed haec sententia est omnino falsa, prout probavimus supra n. 164

Secundasententia est eorum qui tenent tum impositionem manuum quae unctionem praecedit, tum unctionem ipsam, esse materias partiales; unde di€unt formam coalescere ex dicta oratione praecedenti, et ex verbis unctionem comitantibus, et sic sentiunt luenin. Natal. Alexand. Gotti etTourn.

Tertia sententia singularis est Cont. Tournely, nempe p. Coliet, de confirm. cap. 4., ubi difficulter percipi pot€St, qua firma ratione hic alias doctus auctor pro unica materia quam ipse tuetur adesse in hoc sacramento, deinde velit eam duplici forma indigere.

Quarta sententia est nostra et communis, quam defendunt omnes auctores citati supra num. 464. v. Hic cadit, eisque se associat p. Concina qui licet tenuerit t. 7. de confirm. cap. 2. duplicem esse materiam huius sacramenti, attamen cap. 3. num. 5. sentit unam esse formam. Dicimus igitur quod sicut totalis materia adaequata confirmationis est unctio chrismatis adhibita per manum episcopi, sic totalis forma sunt verba quae episcopus ungendo profert: Signo te signo crucis^ €t confirmo te chrismate salutis^ in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. Sic docuit s. Thomas^. Et sic definivit Eugeuius iv.cum concilio florentino in decreto ad armenos dicens: Forma autem est: Signo te signo crucis et confirmo te chrismate salutis^ cum aliis verbis quae retulimus supra cit. n. 464.

(1) T. 3. d. 10. (2) L. c. a. 4. (3) R. 27. (A) 5. p. q. 72. a. 4. (o) Tit. 20. dc confir. caa. 5.

nSMO ET CONFIRSIATIOXB

quibus licet pontifex mentionera facia! expresse de oratione apostolorum Act. 8., nullam tamen aliam docet esse formam, quam hanc mox supra descriptam. Hinc infertur quod Eugen. non solum tacuit, sed omnino exclusit omnem aliam formam praeter hanc; aliternon recte, quia non integre, ecclesiam docuisset. In hac autem forma, ut docet s. Th., adaequate omniaexph'cantur quae in hoc sacramento continentur, nempe signum militiae Christi, cui adscribuntur confirmati per illa verba, signo te signo crucis: effectus sacramenti, id est gratia roborans per illa verba, Confirmo te chrismate salutis : et causa gratiae, nempe ss. Trinitas per illa verba, In nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. Accedit auctoritas catechismi romani, qui instruens de hoc sacramento §. 12. dicit Hanc esse perfectam et absolutam huius sacramenti formam. Additque quod auctoritas ecclesiae catholicae non patitur nos ea de re quidquam dubitare. Accedit et concilium bituricense sub anno 1584. et anno sequenti approbatum 5 ac demum a Sixto V. probatum ; ibi dictum fuit: Nullam in administratione huius sacramenti formam debitam^ et qua uti consuevit ecclesia, esse^ quam: Consigno te chrismate salutis. His momentis ductus p. Conc. 6 scribit, a nostra sententia utpote communi non esse recedendum, nempe formam adaequatam esse tantum verba quae unctionem comitantur.

Obiiciunt adversarii illud ': Oraverunt pro ipsis ut acciperent Spiritum sanctum.... tunc imponebant manus surper illos^ et accipiebant Spiritum sanctum. Unde dicunt, si oratio erat forma quam apostoli adhibebant, et nunc iu uuctione chrismatis nulla habetur oratio, ergo forma saltem partialis est oratio quae in principio dicitur ab episcopo dum manus elevat. Respondet Bellarminus 8 quod neque aliorum sacramentorum formae habentur expressae in scripturis, nusquam enim (ait) scriptum est, in baptismo dicendum

(G) Loco siipra citato. (7) Actor. 8.

(8) De coulirm. c. 10. obiect. 1.

CAP. II. DE COHFl

esse, Ego ie haptizo; quapropter inquit quod verbum Dei traditum satis testatur morem universae ecclesiae. Idem seDtil s. Thomas * dicens : Multa enim ^ervabant apostoli in sacramcntorum collatione^ quae in scripturis communiter proposilis non sunt tradita. UndeDionysius 2 dicit: Consummativas invocationes {id est verba quibus perficiuntur sacramenta) non est iustum scripturas interpretantibus^ neque mysticum earum, aut in ipsis operatas ex Deo virtutes ex occulto ad communem adducerCy sed nostrasacra traditio sinepompa [id est occulte) eas edocet. Quapropter p. Suarez 3 angelici doctoris vestigia sequens, scribit per verba illa: Oraverunt ut acciperent Spiritum sanctum^ vel non significari formam, sed tantum praearabulam orationem quam praemittebantapostoli,utbaptizatiSpiritum sanctum reciperent, prout etiam modo fit in ecclesia: vel dicendum esse, fwmam unctionis, Signo te etc. 0rationis nomine significari, qma virtuaiem deprecationem ipsa continet, quatenus divinae virtuti et promissioni innititur.

Nec censendum hoc gratis Suariura asseruisse: nam in ordine romano citato ab Alcuiuo et Amalario, qui fuerunt ante annum 800., in ofjic. sabbat. saricti dicitur, quod episcopus per modum orantis pronuntiat verba: Signa ~€0s, Domine, signo crucis. Ac deinde dum ungit, dicit: Ego te con/irmo^ in nomine Patris etc. Unde ait BellarmiBus * quod cum dicimus, Signo te etc. semper significamus Deum esse qui signat principaliter, et hominem qui signat ministerialiter. Idque confirmat Bellarm. 5 scribens: Formae sacramentorum passim a patribus dicuntur praeces mysticacy licet interdum proferantu^per verbum indicantis: nam semper a Deo expectatur ei petitur principalis operatio,

Tanto magis hoc dici valet, dum con«tat formam huius sacramenti olim in unctione chrismatis fuisse expresse de(1) Loc. cit. a. 4. ad 1. (2) C. 7. eccl. hier. Loc. cit. in s. Thumam disp. o5. secl. ii.

IMATIOWE DUB. I. 461

precatoriam, ut legitur ap. s. Ambrosium 6 ubi haec erat forma:i)eM5 Pater omnipotens^ qui te regeneravit ex aqua et Spiritu sancto, concessitque tibi peccata, ipse te ungat in vitam aeternam. Addit Continuator Witasse in q. 3. de forma confirmationis art. 3. ex Menardo etMorino, formam usque ad nonum saeculum fuisse deprecativam , unde subdit: Nihil impedire quominus haeo forma (signo te etc.) licet indicativa^ invocatio sit Spiritus sancti etc. Huic porro congruit id quod scripsits.Leo^: Qui baptismum ab haereticis receperunt, sola sancti Spiritus invocatione per impositionem manuum confirmandi sunt. Observa, sola sancti Spiritus invocatione, quae iam in hodierna forma habetur per illa verba, in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti,

Caeterum quidquid de priscis ritibus sit circa huius sacramenti administrationem, in qua plures mutationes acciderunt, dicimus, qaod si certum est unam esse materiam totalem confirmatiouis, nempe chrismationera per manum episcopi adhibendam, ut probavimus supra n. 164. consequenter dicendura, non duplicem, sed unara esse formara.

Obiiciunt contrarii: sed in confirraationeadsunt irapositio raanuuni et unctio chrisraatis; idcirco oratio quae praeceditchrisraationera,est forma respondens irapositioni ; verba autem quae postea profert episcopu^ chrismando, est forma respondens unctioni, Sed hic iacet nodus quaestionis, quae inter nos et adversarios agitur; hunc autem nodum solvere opus est. Libet adversariis supponere, in hoc sacramento duplicem materiara concurrere, vel ut supponit p. Collet, adesse duplicem actionem in ipsamet materia, nempe impositionera et unctionem; sed iam supra demonstratum est, ubi egimu3 de materia, quod impositio et unctio nec sunt duae materiae disiunclae nec duae actiones unius materiae, sec unica, singularis et individua actio,

(4) Cit. c. 10. (8) Eod. c. 10. obi. 1.

(6^ L. 2, He sacr. c. alL (7) Ep. ad Nicoetam c.

De Ligorio. Mor. II.

11

462

nimirum unctio adliibita per manum episcopi, ita ut t6 unctio est actio, td autem per manus episcopi non est actio distincta, sivedisinncta,sed est tantum modus unctionis institutus a Christo, quatenus unctio a solo episcopo, et non ab alio est peragenda.

Hoc est illud quod scripsit Bellarminus » qui sapienter animadvertit,quod ss. patres, dicendo dari Spiritum sanctum in uno locoper impositionem, in altero dari per unctionem, apparet intellexisse quod utraque res,nempe unctio et impositio, eadem est, scilicet unctio imponendo manum, sive impositio manus ungendo. Sic etiam scripsit Thomas Wald.: Nii.no dicat quod olim sacramentum fiebat sine unotione; non enim minus manus imponit qui ungendo imponit 2. Idem expressius scripsitPetrus Aurel. : Non enim manus im■ fositionem^ et chrismationem (patres) tantum coniunctas esse voluerunty sed in unam sinyularemque actionem conclusas; quare non dicunt praeberi unctionem et manus impositionem^ sed unctionem impositione manus. Et revera iQnoc. III. ^ id tradidit dicendo: Per frontis chrismationem^ manus impositio designatur^ quae alio nomine dicitur confirmatio. Et alibi scripsit: Ut est sacramentum confirmationis^quod chrismando renatos soli debent episcopi per manus impositionem conferre. Dicendo igitur pontifex, chrismando per impositionem manus^ patenter docet eamdem actionem esse chrismare et imponere manus, dum in ipsa chrismatione impositio manus necessario continetur. Ipsa enim unctio et signatio, ait Bellarm. 5 manus impositio rectissime dicitur. Unde Marci 1. cum postulassent quidam, ut Dominus manus imponeret lunatico, ille id fecit, nam digito tetigit linguam et aures eius. Si autem materia proxima ccntirmationis una est actio, nempe unctio per manus imposicertum est, per plura saecula a tempore s. Thomae usque ad aetatem recentiorum nostram sententiam oppuguantium, omnes scriptores unanimiter tenuisse quod huius sacramenli unctio chrismatis est unica materia, et unica forma sunt verba episcopi unctionem comitantia. Atque hinc est quod episcopi comrauniter non satagunt, ut omnes confirmandi sint praesentes ia principio ritus, cum minister elevans manus profert orationem, nec dubitant ipsi confirmare eos, qui postquam primus ille ritus iam est completus acce-> dunt.

His omnibus accedit declaratio supra allata Bened.xiv. in constitutione,. Ex quo primum^ ad episcopos graecos an. 1746. die 1 . martii, cuius verba hio expedit repeiere: Quod itaque extra con* troversiam est, hoc dicatur: Nimirum in ecclesia latina confirmationis sacra* mentum conferri^ adhibito sacro chris" mate etc, dum idem minister formas verba pronuntiat. Ibi igitur nonfitmentio de alia materia quam de uuctione chrisraatis per raanum episcopi, necde alia forma quam de verbis prolatis ab episcopo,dumungitietsicdocetpontifex extra controversiam esse, quod in ecclesia latina sacramentum confirmationi* confertur. Si alicui haec declaratio non sulScit, bene sufficit mihi et aliis qui constanter tenemus sumraum pontificem, ubi loquitur docens ecclesiara in re ad fidera pertinente, nuraquara errare posse.

168. Hinc notandum cum Salm. « et comraun. dd. quoad forraara, substantiales esse, et sacraraentura invalidaro omnes mutationes sequentes, scilicet:
169. Si omittatur verbum signo vel confirmo. 2. Si omittaturexpressio ss. Triniuatis. 3. Si omittatur verbvira te. 4. Si oraittantur verba signo crucis^ vel chrismate salutis. Dicere autem corro^ boro pro confirmo, esset mutatio accitionem, sive impositio manus ungen- | dentalis, ut Salra. 7 cum Sot. Gran. et do, ideo unicae actioni, seu unicae ma- \ .diis; sicut eliara dicere sanctificationis leriae unica pertinet forraa. Praeterea j pro salutis ^ ut s. Thoraas » Vaient. et

;1) De coulirm. c. 9. (2) De sacram. c. 113. ! fS'! C. 2. (01 De coBfirm. c. 2. p. 3. n. 3.">. -i."?(5) C. un.de «acr. unct, C. Quanlo 4 coniuf.t.

(S) C. 2, C7) Ibid.

(0) De coafirm. c. 2. p.

3. n. 33. , 4. i

CAP. II. DE CONFIRMA.TIONE DUB. II.

163

Salmanticens. < cumaliis communiter.

469. Quaeritur hic an sit valida forma quam adhibent gTaeciinhocsacramento, dicendo : Signaculum doni Spirrtus sancti, significanlem signo illo donari Spiritus sancti munera. Affirmant communiter dd. cum Arcudio, et sic referl Illsuug apud Croix 2 declarasse Urbanum vni. Unde improbabiliter Viva* dubitat de validitate sacramenti cum hac forma collati, eo quod in ea deest invocatio ss. Trinitatis; nimis enim durum est dicere quod tota ecclesia graeca hoc careat saeramento. Praeterquam quod verosimiliter dicunt Tourn.< et eius Contiu. 5 et luenin. « quod apud graecos, non minus quam apud latioos, bene invocantur in hoc sacrameuto Personae ss. Triuitatis, cum tali tamen differentia, quod in ecclesia latina ss. Trinitas invocatur post unctionem , in graeca vero invocatur antea in oratione praecedenti.

Tres autem sunt effectus huius sacramenti : 4 . Cnaracter ut ex Trident.^ et ex decr. Eugen. iv. Vide Salm. » et Croix 9. 2. Gratia , id est robur speciale ad praelianda praelia Domini : imo ex cap, NovissimCy de consecrat, dist. 5. declaratur in confirmatione conferri gratiae Spiritus sancti plenitudinem, similem illi quam acceperunt apostoli in die pentecostes , ut docet cath. rom. 10. Et etiam aliquando per hoc sacramentum prima gratia coofertur, ut docent s. ThM et Salmant.12 cum Suar. Pal. Laym. Bon. etc. iuxta dicta n. 84. 3.Effectus est cognatio spiritualis eodem modo quo dictum est de bapt. n. 456. in fin. Ita ex c. Vemens, de cogn. spir. Viva *3 Salmant. Croix 15.

BuBicu II. Quis sit miniaer et quod sabiectuni.

470.  soli  eplscopisintministriconfirmationis.
     

An peccel graviter episcopus confirmans non suos. 472. Et quam poenam incurrat.

(1) N. cit. (2) N. 585. (3) De confirm. q. 5.

1. D. 6. (4) Prael. theol. dc contirm. q. 1, a.4. (B) Hic c. 4. (6) T. 7. p. 20S. (7) Sess. 7. can. 9. (8) De confirm. c. 5. p. 1. b. 2. (9) N. 5»3. (10) De sacr. coufirm. n. 2i. (11) Ait. 7. ad 2. f«2) ILid. n, 4. 413) Q. S. ^tfc «lu.», «. I.

2. An autem possit praesumere eonsensum a* liorum episcoporum.

3. Quaer. 4. An confirmans et confirmandu$ debeant esse ieiuni, 2. An confirmatio ministranda sit in ecclesia. Et an conferri possit in die feriali et vespere.

4. Quando teneatur episcopus confirmare.

5. Quinam valide confirmentur,

6. An infantes.

4 78. Ansit illicitumpueros confirmare sinecausa,

479. Quae dispositio requiratur ad confirmationem.

480. An licite confirmentur amentes.

481. <r Resp. 4. Minister ordinarius validae confirmationis est solus et omnis episcopus, etiam excommunicatus vel haereticus : ex commissione autem vel delegatione pontificis, etiam simplex sacerdos. Est communis. Vide Fern. Laym. Bonac. i'.»

Quaeritur an papa possit committere simplici sacerdoti facultatem confirmandi. Certum est solum episcopum esse ministrum ordinarium huius sacramenti, ut sancivit Innoc. iii. <3 dicens : Cum caeteras unctiones simplex sacerdos valeat exhihere^ hanc (scilicet chrismationis) nonnisi summus sacerdoSy id est episcopus ^ debQt conferre. Et idem definivit Xridentinum i^: Si quis dixerit sanctae confirmationis ordinarium ministrum non esse solum e~ piscopum , sed quemvis simplicem sacerdotem, anathema sit. Dubium autern fit, an ex concessione pontificis possit simplex sacerdos confirmare tamquam minister extraordinarius.Negat Viva^o ac Salm.2i cum communi, ut asserunt. Sed vera sententia affirmatcums. Thoma 22 Petroc. Conc. utroque Tourn. 23 Croix24 cum Pal. Aversa et aliis pluribus. Idque hodie non amplius dubitandum ex bulla n. ss. p. Benedicti XIV. incipiente, Eo quamvis tempore , edita 4. maii 4745. ubi pontifex indulsit, ut cophtis sacerdotes missionarii pro necessitate possint ministrare confirmatiouem, additque, hoc non esse novum, sed usitatum a s. Gregorio M. et aliis pontificibus; refertque p. Za(14) Tr. cit. c. 4. p. 3. n. 4». (IS) N. 402. (16) L. S. t. c. 6. (17) D. 3. p. 2. (18) C. nn. de sacr unct. §. Per fronlis. (19) Sess. 7. c. 3. (20) De coufirm. q. 3. a. 2, n. 1. (2i) De confirm. c. 4. p. 1. n. 18. (22) 3. p. q. 72. a. 11. nd I. (23) D«miu.coo&r. coucl 2. (24) i> il. <>. i. q. 380,

464

charia apud Croix^ Engenium iv. concessisse cuidam religloso franciscano tnissionario facultatem non solum confirmandi,sed etiam chrisma conficiendi.

471 . (t 1 . Etsi episcopus graviter peccet, si vel in aliena dioecesi, vel sibi Don subditos confirmet, sine proprii episcopi consensu, saltem tacito, propter defectum iurisdictionis (Episcopus confirmans in aliena dioecesi , etiam subditos suos, incurrit suspensionem a pontificalibus ipso iure, ex Trident. 2 et declaratione s. c. apud Salmant. 3): valida tamen est confirmatio, quia ista non requiritur necessitate sacramenti , sed praecepti tantum.

» 2. Excusatur a peccato episcopus, si ex alia dioecesi adcurrentes confirmet; quia praesumitur tacitus consensus alterius episcopi, cui id gratum esse censetur : praesertim si consuetudine ita receptum sit, vel a proprio aegre confirraari possint. Ita contra Bonac. < docent Tann.* Sa^ et alii. »

472. Quaeritur an episcopus possit in sua dioecesi alienos confirmare. Per se loquendo (ut ait Busemb.) certum est non posse, idque vetitum illi esse sub gravi, additque Bonac. ' etiam sub suspensione, sed ubi habeatur haec suspensio, non indicat, nec ego inveni; tantum enim adest suspensio in episcopum, qui ordinat alienum subditum, ut dicemus de ordine n. 762. At dispar quidem est ratio inter episcopum ordinantem etconfirmantem; nam episcopus ordinans debet probare quos ordinat, sed confirmans confirmat, qui accedunt. Deinde certum etiam est et commune apud dd. quod ubi ex consuetudine id permittitur, licite fieri potest , ut dicunt Goncina 8. Holzm. 9. Ronc. 10. Et hanc esse praxim usu receptam recte aiunt Pal. et Croix *2.

473. Caeterum Bon.13 cum Ang. Ledes. Vivald. etc. sentit probabilius es(1) L. 6. n. 378. (2) Sess. 6. c. 5. (3) De «onfirni. c. 4. p. 1. n. 2G. (4) D. 3. de sacram. (S) 3. p. a. 4. 'i 4. d. 3. (6) V. Consecr. (7) P. 2. u. 10. (8) T. 8. p. 216. n. 18.

(9) P. 4S. n. 209. (lO)Q.l.r.l. (li)P. 9.n.7. (12) L. 6. p. 1. n. 392. (13) L. c. (14) Locc. cc. (IS) C. 6. s 5. (IG) De coofirm. c. 4. p. 1. n. 23. <17) Loc. c. (13) Q. 3. a. 1. n. 2. (19) D. n. 592. .

se quod in hoc non sit praesumenda ratihabitio propriorum episcoporura , nisi constet. Alii vero, ut Conc. Pal.i*. Laym.15 Salm.i« cum Tann. Hen. Barb. Sa etc. ac Croix " cum Praep. Aversa Burgh. et Delb. communius et probabilius censent episcopis licitum esse confirmare alienos subditos, quiasemper praesumitur , nisi aliter constet , tacitus consensus aliorum episcoporum , qui credendi sunt velle suas oves non privari hoc sacramento , cum nuUum incommodum ex eo ipsis proveniat.

Tanto magis licite poterit episcopus confirmare ordinandum qui afiert dimissoriam sui ordinarii, quia tunc bene praesumitur consensus etiam de praesenti proprii episcopi , ut dicunt Viva 18 Croixi^ cum Dic. Henr. et Salmant. 20 cum Pal. Laym. Fag. etc.

474. Quaeritur 4. An cum ministratur sacramentum confirmationis , tam confirmans quam confirmandus debeat esse ieiunus. Videtur affirmandum 21. Sed communiter dd. dicunt hoc non esse de praecepto, sed de consilio; unde saepe tale sacramentum confertur post^prandium, praecipue cum numerosus populus est confirmandus; ita Laym.22 Pal.23 Coninck24 Bon.23 cum multis, Granad. 26 Salm. 27 et Escob.23 cum Led. Hurt. etc. Vel, ut ait Suar.2* dici potest quod lex de conferendo hoc sacramento ante prandium non est usu recepta: consuetudo enim fere iam obtinuit, ut tale sacramentum post praadium conferatur.

Quaer. 2. An confirmatio debeat omnino conferri in ecclesia et an die festivo. Putat Nugnus 30 esse mortale confirmare extra ecclesiam, sicut est mortale extra ecclesiam solemniter baptizare, cum sit (ut ait) contra usura ecclesiae. Nihilominus probabiliter docent Suarez 3t Bonacina 32 Pal. 33 Bar(20) Ibid. n. 24. (21) Ex c. Ut ieiuni et c. Ul episcopi de cousecr. dist. S. (22) L. 6. tr. S. c. ult. c. 2. (23) De conGrm. tr. 20. d. un. p. 10. n. 4 (24) Q. 72. a. 12. (2S) D.3. de «acr. q. un. p. & u. 13. (26) Tr. 4. d. 2. n. 3. (27) Ibid. n. 35 (28) L. 2. n. 173. (29)Deconfirm.d.37.sect.2.T.4 (30) Q. 72. a. 2. (51) Dict. d. 37. sect. 1. n. 2. (32) Dict. p, 2. n. 14. (Soi N. 6.

CAP. n. DE CONFIRMATIONK DUB. O.

165

fK)sa<Esc.'cumHurt. Diana^et Salm.< cum Henr. et Sa. posse absque peccalo gravi ministrari confirmationem in a£quo loco decenti , etiam extra ecclesiam. Nec obstat consuetudo in contrarium, nam respondent Bon. et Barb. * non esse credendum talem consuetudinem confirmandi in ecclesia obligare sub gravi. Unde videtur obligare saltem sub levi, nisi aliqua ratiouabilis causa excuset, quidquid dicant Palaus et Escob.

Quidquid autem sit de antiqua consuetudine circaterapusministrandi hoc sacramentum, dicunt Granad. etBarb.6 ac Salm. ' iam usum obtinuisse, quod confirmatio conferri possit quocumque die , festivo aut feriali : et quocumque tempore, matutino aut vespertino. Additque Coninchius id esse verum etiam in locis generali interdicto subiectis 8.

475. « 3. Peccat ^aviter episcopus, 6i longo tempore non confirmet: quia subditos ingenti bono privat. »

Hoc certum est apud omnes; vide Holz.9 Croix^o Conc." Pal. Episcopus tenetur autem suis expensis uircumire ad confirmandum, ut Pal. et Croix, qui tamen excipit cum Gob. nisi sit rationabilis consuetudo expensas exigendi. Hinc dicit Croix <3 cum Dic. peccare graviter episcopum, qui per 8. vel \0. annos diflferret circumire saltem per loca praecipua, ut Pal. et Salmant. nisi excuset moralis impossibilitas. Si autem adsit iusta causa, non peccat qui difl"ert per tres aut plures annos. Croix cum Gob. etc.

An peccet graviter episcopus non confirmans moribundum petentem. Affirmant Bonac. Quintan. etc. Sed probabiliter CroixiScum Escob. Lug. etc. dicit nequaquam peccare, quia excusat incommoditas et commanis praxis: et adhaerent Salm.

176. « Resp. 2. Valide confirmantur omnes et soli baptizati nondum ood(1) 2. p. de potest. epitcopi alleg. 30. n. IS. (2) L. 2. n. 178. (5) T. 2, U. 5. misc. r. 17. (4) De couUrm. c. 4. p. i. n. S2. (5) Loc. cit. (6) Loc. cit. (7) Ibid. n. S4. (8) Ex c. i» seiil. excomni. (9) P. 84. n. 210. (10- A. S8«. iii) P. 21G. u. la. (12) P. U. n. i:>. (i&j iDia.

firmati. Ratio est, tum ex illo Ast. 2. Replevit totam domum: tum ex usu et traditione ecclesiae: tum quia omnes indigent eius effectu, et sunt capaces. Licite vero confirmantur iidem qui valide , dummodo constet non ponere obicem sive sacramento, sive eius effactui. Ratio patet ex dictis.

177. » 1. Etiam infaotes et rationis impotes valide hoc sacramentum suscipiunt.

» 2. Etsi quoad infantes consultius sit differre usque ad rationis usum , tum ob irreverentiam sacramenti, tum ob periculum iterationis, tum ob ecclesiae usum : nihilominus ob rationabilemcaasam etiam antea iislicite datur, V. gr. si timeatur diutnrna absenlia episcopi : vel hic ad ista loca raro veniat: item si infans sit in periculo mortis (in quo quidam dicunt debere dari). denique si sit fih*us principis. Laym.^sPill. *9 (Sicque sancitum fuit inconc. v. Mediol. ut refertp. Zacharia apud Croix 20 nempe quod non solum ob periculum mortis, sed etiam ob alias causas possent chrismari pueri). »

178. Certum est apud omnes, licite confirmari infantes, si iustae accedant causae, nempe periculum mortis, absentia episcopi etc. ut communiter admittunt cum Bus. Salm.21 cum Suar. Pal. Conc. etc. ex d. Th.22 qui ait pueris morituris dandum esse hoc sacramentum , ut maiorem gloriam consequantur. Item licite confirmantur pueri, ubi talis viget usus, ut dicunt Salmant.23 cum Soto et Laym.24 ac Vivaldo, qui testatur in Hispania confirmari infantes duorum vel trium annorum. Praecisis autem his vel similibus causis commune est apud omnes expedire, ut expectetur in confirmandis usus rationis, prout dicitur in catech. romano** ubi: Omnibus quidem post baptiS" mum confirmationis sacramentum posse administrarij sed minus tamtn expedire

(14) Ibid. B. 51. (1») Loc. c, (10) N. 390t (!7) Tr. cil c 5. p. 2. n. 25. (18) Hic t. 3. e. a (19) T. i. tr. &. c. 2. (20) L. 6. p. 1. n. 590. (^l - Oti coQii!-ui. c. 5. p. 2. n. 18. et 17. •:2'.i; 5 4. 72. a. 8. ad 4. (2.-) Ibid. d. IV^ (2*; C. 6. o. X (23) N. la.

466

IIB. IV. TRACT. tl. DE BAPTISMO ET CONFIRMATIOxVE

fwc fieri antequam pueri rationis usum habuerint. Quare si duodecimus annus expectandus non videatur^ usque ad septimum certe hoc sacramentum differre maxime convenit.

Utrum autem sit illicitum infantes ante usum rationis confirmare. Dicunt plures auctores, nempe Bonacin. i Escob.2 Holz.3 Salm. ^ cum Granad. nullam agnoscere culpam in episcopo qui infantes confirmaret- quia haec erat antiqua consuetudo, et talis est hodie in ecclesia graeca ; testaturque Vivaldus in Hlspdniis infantes communiter confirmari in aetate duorum vel trium annorum; tanto magis, ut aiunt, quia nullibi facta videtur de hoc prohibitio. 5ed id hodie amplius dici nequit, dum pontifex Bened. xiv. in Const. 129. Eo quamvis §. 6. ed. an. 1745. declaravit in praesentiarum non licere aliquem confirmare ante usum rationis, his verbis: Nihilominus abrogato prorsus a romorna ecclesia ... eiusmodi more^ consultissimis pontificum decretis cautum est , ut renatis fonte baptismatis conferretur sacramentum confirmationis in ea solum aetate^ in qua fideles ....inteliigerint tantum inter se differre baptismum et confirmationem^ quantum tn woturali vita distat generatio ab incremento. De caetero idem p. Benedictus Xiv. post plures annos ab hac consti tutione emanata scribit 5 , quod licet catechismus asserat non expedire ut confirmatio ministretur pueris ante septennium, attamen non prohibet ne ipsis ullo casu conferatur. Additque quod hoc animadverso a Sylvio Suarez Sylvestro Roncaglia luvenino cardinali Gotti et aliis , afllirmant ipsi , adhuc iuxta praesentem disciplinam licite posse conferri confirmationem pueris etiam anle septennium, aliqua causa urgente, nempe si episcopus de6eret per longum tempus a sua dioecesi abesse , aut si puer esset in periculo mortis, aut ob aliam similem causam. Loquens autem de ameutibus ,

(1) P. 4. D. 5. (2) Dc confirio. o 196 (5) T. 2. |>. 4S. n. 227. (4) De conlirm

2<2. (5) 0« svuodo 1. 7 i6) Lec. cit.

t; o. p 2.

ait Benedictus ^ omnino ipsis mfnH strandam esse confirmationem.

Dubitans an sit confirmatus , potest sub conditione confirmari; sed requiritur maius dubium, quam probapti&» mo. Croix ' cum Nugn. Gob. etc.

179. Confirmandus autem existens iq mortali debet se disponere ad sacramentum vel contritione vel attritiona una cum confessione ; secus tamen , si abesset conscientia culpae gravis, ut VivaS Salm. 9 cum Suar. Pal. et communi. Confessio enim videtur esse de consilio, non de praecepto, ut communiter dicunt dd. apud Viva <o et clare colligitur ex cap. Ut ieiuni, dist. B. de consecr. ubi dicitur : Ut moneatur confessionem facere prius:

180. « 3. Etiam perpetuo amentes (praesertim si aliquando usum rationis habuerint) licite 'confirmantur ; etsi per accidens nunquam sint spiritualiter pugnaturi. Ita Suar. Fill. Laym.<< Con. 12 (Est commune cum Pal. Con. Bonac. Barb. et Salmant.*^ contra Sot. Val. etc). »

Ddbiuu III. Quae coDfinnatiouig necessitas et caeremoDiae.

%. An adsitper se gravis ohligalio suscipiendi

confirmationem. An autem per accidens^ nempe ralione vitandiy . periculi. 2. scandalL 3. contemptus.

Et quando contemptu^ intervenit. ^83. An sitgravis obligatio suscipiendi CGufir»

mutionemanlesusceptionemprimaetonsurae. 184. Quae caeremoniae sint servandae in confirmalione. Etquid nolandum: . Quoad vesten

episcopi. 2. Quoad locum chrismationis. Et

an confirmandi accedere debeant ieiuni. 183. Requiritur etiam . Pulrinu^. 2. Ui hic sit

tinus. 3. Ut sit confirmalus.

186. Dub. . An peccet graviter qui lenet non confirmatus. 2. Anpatrinus non confirma' tus conlrahat cognationem.

187. Ilequiritur etiam 4., ut patrinus sit diversus a patrino baptismi. An monachi possint esse patrini confirmationis.

188. An sil obUgandu fascia frons confii mandt, Et an sit necessaria uUima benedictio episcopi,

189. « Resp. 1. Non est necessaria ad salutem necessilate medii , neque per se praecepti. Est communis % Th. et aliorum contra Sylvest. Ratio est , ium quia ecclesia non urget eius su«

m N. 593. (8) Q. S. ft. ulU o. l. (9) De coufirnti c. o. p. 2 u. 28. (10) Loc. c. C**) <• (12) Q. 72 a. 8. a, 83. (tS) lliJ. u.23.

CAP. n. DE CONFIRMATIO.N^E uVa. III.

167

sceptionem ullis poenis: tum quia nec cx scriptura, nec traditione, neque fine aat institutione sacramenti, tale praeceptum colligitur. Et canones qui in contrarium afiferuntur satis explicantur de necessitate ad melius esse.

» Dixi : per se, quia per accidens aliquando potest esse necessaria ad saiutem ex praecepto caritatis sui vel proximi, vel alio, v. gr. ad cavendum scandalum , vel ratione conscientiae , qua quis valde metuit, ne in tormentis deficiat sine hoc sacramento.

Unde resolves:

» 1 . Negligere hoc sacramentum , secluso scandalo et cootemptu, non est mortale. Suar. Laym.i Bon.2 qui ex aliis multis docet, nullum esse praeceptum illud suscipiendi.

» 2. Etsi omissio ex contemptu, v. g. si quis id nihili faciat, aut puerile, aut vile habeat , sit mortalis ; talis tamen non censetur esse, cum quis eius oblatara occasionem, quam postea non facile habiturus est, negligit. Ita commun. contra Sylv. 3 et Tol. * ».

Magoa est haec quaestio inter dd. an adsit gravis obligatio suscipiendi hoc sacramentum confirmationis.

Prima sententia affirmat, quam tenent Merbes. Cont. Tourn. 5 Conciua ^ Habert 7 cum Ang. et Hug. a s. Vict. item s. Bon. s. Anton. Alens. Sylv. et Palud. apud Palaum 8. Dicunt praefati •aa. obligationem hanc oriri tam ex praecepto naturali, quam positivo. Ex naturali, quia grave detrimentum sibi infert, qui in lucta tentationura negligit se munire magno robore huius sacraraenti, ad hunc finem instituti. Ex positivo, tura dlvino ut probatur ex Actor. i. ubi Christus Dominus : Praecepit eis ab Hierosolymis ne discederent sed expectarent promissionem Patris : nempe Spiritum sanctum , cuius donura tribuitur in confirraatione ; tum

(1) L. S. U 3. c. 8. (2) D. 5. q. 1. p. 2.

(5) V. Confirmatio. (4) Lib. 2. c. 4. (») De «onDrm. c. 8. coucl. 2. (6) T. 8. p. 223. n. I. (7) T. 8. p. 322. c. 9. (8) De confirm. p. 8. n. 3. (9) In cap. Omnesi. de consecr. dist. S. (10) Iq cap. Spiritus sanctus, ead. dist. (11) De confirm. 5. 6. (12) Episl. 70. (13) Man. c. 22. n. 9. <14)P.3.d.53.$ect.l.C 1. (liS^ D. 7. a. ua. a. 8.

ecclesiastico, nam Urbanus papa ^ sic ad christianos scripsit : Omnes fideles per manus impositionem episcoporum Spiritum sanctum post baptismum accipere debent , ut plene christiani inve^ niantur. Hoc etiam Melchiades papa dixit: Victuris necessaria sunt confirmationis auxilia. Confirraatur ex catech. rom.*^ ubi de hoc sacramento dicitur: Quamquam vero necessarium non estj anemine tamenpraetermittidebet... Quodenim omnibus communiter adsanctificationem Deus proposuit , ab ommbus etiam summo studio expetendum. Itera s. Cyprianus<2 scripsit: Ungi quoque necesse est eum qui baptizatus est , ut accepto chrismate , id est unctione , esse unctus Dei^ et habere gratiam Chri" sti possit.

Secunda sententia vero negat, per se loquendo, teneri quemque fidelem sub gravi confirraationera suscipere , et hanc tuentur cura Buserab. gravissirai aa. prout Navarr. <3 Suarez Sotus <5 Laym.*6 cum Covar. Abb. Panorm. Adrian. Val. Henr. Vict. et Con. itera Frassen " Wig.^8 Pal.io Bon.20 Ronc.21 An3C.22 cura coram. ut asserit, Spor. 23 Elbel 24 Viva 25 Croix 26 Salm. 27 cum aliis. Et huic sententiae aperte adhaeret d. Th., nara^s sic ait: Quaedam (sacramenta) sunty sine quibus non estsalus: quaedam vero sunt, quae cooperaU' tur ad perfectionem salutis ; et hoc modo confirmatio est de necessitate salutis^ quamvis sine ea possit esse salus , dum tamen non praetermittatur ex contemptu sacramenti. Itera 29 repetit quod confirmatio est necessaria non ad salutem, sed ad perfectionem salutis, sicut equus ad ambulandum^ et medicina ad sane vivendum. Additque aliqua sacramenta esse ita necessaria , ut sina illis (homo) non possit in spirituali vita vivere , sicut est baptismus et poenitentia: Quaedam autem sine quibus

(16) De confirm. c. 8. q. 4. (17) T. 10. p, 437. concl.,1. et 2. (18) Tr. 11. ex. 6. n. 79. (19) P. 8. n. a. (20) P. 2. in princ. (21) C. 2. q. 2. r. 2. (22) De sacram. p. S44. n. 68. (25) T. 3. p.

216. num. 33. (24) T. 3. pag. 82. (2o) De confirm. q. 3. a. 2. n. G. (26) L. 1. p. 1. n. 39o. (27) De cocfirmatione c. 4. p. 4. n. 82. (28) 3. p. •1, 72. a. 1. ad 3. (29) 4. d. 7. (ju. 1. a. 1. q. 2.

non potest consequi aliquem effectum ; qui est ad bene esse spiritualis vitae , et hoc modo confirmatio et omnia alia sunt necessaria. Verumtamen contemptus cuiuslibet sacramenti est periculosus. Clarius id confirmat < dicens : Et ideo Hugo a s. Victore dicit: Omnino periculosum esset , si ex hac vita sine confirmatione migrare contingeret; non quia damnaretur , nisi forte propter contemptum^ sed quia detrimentum perfectionis pateretur. Nec dissentit Scotus2 qui: Extrema unctio estinstituta a Christo^ et confirmationis sacramentum^ et tamen neutrum est simpliciter necessarium^ nec estpraeceptum de isto vel illo recipiendo.

Dicunt igitur fautores huius sententiae non adesse de hoc sacramento suscipiendo uUum praeceptum neque naturale neque positivum. Non naturale, quia licet ChristusDominus hoc sacramentum instituerit tamquam peculiare medium ad vincendas hostium insidias, tamen alia sunt generalia media, prout frequens eucharistiae perceptio, oralio , poenitentia etc. quibus robur animae etiam obtineri potest. Nec positivum^ quia nullibi tale praeceptum reperitur expressum. IUud enim quod est in Actor. 3 intelligitur fuisse datum tantum apostolis, utipsi peculiari modo Spiritum sanctum acciperent, et taraquam ecclesiae fundatores ministerium praedicationis aggrederentur nonnisi supernaturali scientia et donis prophetiae , linguarum ac miraculorum praediti. Alia autem quae habentur ab Urbano et Melchiade ut supra, intelliguntur non de necessitate praecepti ad salutem , sed ad perfectionem salutis, ut docet d. Thomas, cuius perfectionis detrimentum sive privationem ait non inducere damuationem : confirmatio enim non reddit hominem perfectum simpliciter et quoad substantiam, quod est solius baptismi , sed quoad uberioris gratiae perceptionem, sive ad melius esse spirituale, ad quod homo non tenetur sub

(i) Cil. (. 72. a. 8. ad 4.

'1) i. tl. 17. f|. 1. n. 11. (o) Loc. c

PTISMO ET CONPIRMATIONE

gravi. Sic pariter intelligitup catechismus rom. ; imo id aperte ibi exprimitur in §. 17. ubi dicitur quod illi conjirmari debent , qui ad perfectum chri^ stianae religionis habitum perducendi sunt. Et deinde additur : communis omnium mater catholica ecclesia vehementer optat^ ut in iis quos per baptismum regeneraverit ^ christiani hominis forma perfecte absolvatur. Ubi etiam nota, non dici quod ecclesia praecipit, sed opiai, quo utique exprimitur non adesse ecclesiae praeceptum. Ad textum autem s. Cypriani respondetur quod s. doctor non dicit necesse esse hoc sacramentum suscipere de necessitate praecepti, sed necesse esse ut illud suscipiat qui eius "gratiam vultobtinere; vel potest alio modo intelligi , scilicet quod sine confirmatione non licebat ministrarebaptismum tunc temporis, quandobaptismussimul cumconfirmatione dari praecipiebatur, ut habetur in cap, De his^ 3. dist. 5. de consecr.

182. Dicunt autem aa. secundae sententiae, quod licet per se loquendo omissio susceptionis huius sacramenti non sit mortalis, conveniunt tamen communiter posse esse mortalem per accidens in tribus casibus, et 1 . Si quis omittendo alias firmiter crederet periculum sibi imminere amittendi fidem vel caritatem, ut Suar. V?A. et Salm.4 cum Con. Gran. etc. 2. Si quis omit-^ teret cum scandalo, nempe si esset suspectus de fide, et reputaretur confirmationem contemnere, aut non credere esse sacramentum. Pal. Laym. Ronc. Suar. Spor. Salm. 5 cum aliis eommuniter. 3. Si omittatur ex contemptu , quem alii intervenire intelligunt, quando quis commode sacramentum suscipere potest, et negligit; hunc enim , etsi non formalem, virtualem tamea contemptum reputant. Ita sentiunt Habert Conc. Nat. Alex. uterque Tourn. luen. item Sylvest. Ric. et Gabr. apud Laym. Et huic opinioni favet Scot. ^ qui ait : ludicaretur enim contemptus ,

(4) De coDrir. c. 4. p. 4. n. &9. (8) Ibid. u. ^ (6) Locc. cc. (7) D. 7. q. 2.

CAP. II. DE CONFIRMATIONB DUB. III.

169

gi omnimoda opportunitate ohlata non susciperetur. Alii vero forle probabiUus dicunt tunc tantum intercedere contemptum, quando quis negligit confirmationem suscipere, non quia detinetur a quodara rubore vel incommodo, sed quia illam parvi facit; plura enim bona spiritualia homines saepe adipisci praetermittunt ex negligentia, sine eo quod illa reputent contemnere. Ita cum Bus. mox infra Suar. ^ Laym.2 Pal.3 Ronc.4 Spor.s Elb.e et Salm.^cum Con. Gran. etc. ex d. Th. qui 8 ait : Dicendum quod tunc aliquis transgreditur ex contemptu, quando voluntas eius renuit subiici ordini legis vel regulae ^ et ex hoc procedit ad faciendum contra legem vel regulam. Quando autem e conuerso propter aliquam particularem causam^ puta concupiscentiam^ vel iram inducitur ad aliquid faciendum contra statuta legis vel regulae , non peccat ex contemptu. Si ergo non contemnit legem qui eam transgreditur propter concupiscentiam , neque contemnet confirmationem qui eamsuscipere negliget, ut patiatur aliquod incommodum, ruborem, vel simile. Id aperte confirmat catech. rora. dict. §. 46. ubi loquens de hoc sacraraento distinguit negligentiam a conteraptu, dicens : Saepe evenit ut fideles in hoc sa~ cramento suscipiendo, dissoluta quadam negligentia et cunctatione utantur; nam de iis qui ad eum impietatis gradum venerunt, ut illud contemnere et aspernari audeant^ nihil est quod dicamus etc. Minirae autera negandura cura Suar. Pal. Laym. Salra. Con. et aliis(contra aliquos ) talem negligentiam esse saltem peccatura veniaie, cura sit quaedam prodigalitas spiritualis.

Verumtamen postquam haec scripsi, invenio declaratum a Bened. xiv. in bulla, Etsi pastoralis quod oranes confirraationem suscipientes a presbyteris graecis, invalide confirmantur; hinc pontifex subiungit, ipsos admonendos

(I) L. c. V. Quo circa. (2) Q. 4. (5) P. 8. n. 6. (4) L. c. (5) N. 53. (6) N. 20. (7) De conririn. e. 4. p. 4. n. S7. (8) 2. 2. q. 186. art. 9. ad 5. (9) Sess. 23. c. 4. de relorm. (10) D. 58. s. 1. C. 22. (12) L. 28. c. 3. (io) De Ofd. p. 4.

esse de obligatione gravi suscipiendi » cum possint, confirmationem ab episcopis. En verba pontificis : Monendt sunt ab ordinariis locorum^ eos gravis peccati reatu teneri ^ si {cum possint) ad confirmationem accedere renuunt ao negligunt. Quapropter secunda opinio supra relata, nimirum non teneri fideles sub gravi ad confirmationem suscipiendam, hodie non videtur satis probabilis.

« 3. Praeceptum , quod habetur m Tridentino 9 non ligat omnes, cura sit hypotheticura: sed tantura ordinandos, vel initiandos priraa tonsura. Cuius omissionem non esse mortalera contra Tan. docent Henr. Valent. Suar. <o et Nav.i^ qui addit, ne quidera episcopum peccaremortaliter, ordinando non confirmatum; aut si ipse non confirmatus ordinet. Vide Reg. 12.»

183. Quaeritur an sit obligatio gravis suscipiendi hoc sacramentum ante su-» sceptionera primaetonsurae. Aifirmant Bon. <3 Renzi i'* cum Tolet. Fornar. et Maiol. apud Dian. 5 ex praecepto Trident.^6 ubi dicitur: Pnma tonsuranon initientur qui sacramentum confirma^ tionis non susceperint. Et in huius praecepti confirmationem refert Renzius <^ quamdam declarationera s. c. concilii die 27. septerabris 1621. apud Nicolium, ubi dictum fuit quod qui susceperit primara tonsuram vel ordines non confirraatus, taraquam male promotus non possit ad alios ordines ascendere, nec recipere beneficia sine sedis apostolicae dispensatione. Negant vero alii communissime, quod praefata verba Tridentini gravem obligationem importent; ita Nav.i^J qui sic ait: Peccat qui non se facit confirmare ante 0mnem ordinationem ; nullam tamen cen^ suram incurrit, tum quia eius omissio^ nis negligentia non est mortalis; tum. quia nullo iure id cavetur. Idem sentiunt Sot.i9Suar.20 PaI.2iEsc.22SaIm.2J

n. 8. (14) Eod. tit. q. S. (IS) P. 2. tr. 16. r. 4, (16) Sess. 23, c. 4. (17) Loc. cit. (18) Maa, e. 22. n. 9. v. Quinto. (19) D. 24. q. 1. a. 4.

(20) D. 38. seel. 1. v. Quo circa.

(21) De cons. p. 8. n. 6. (22) EoJ, lit. n. 193, (23^ Dtt coufinu. e. 4. p. 4. u. 65.

Tamb. i Dian. 2 cum Azor. Val. Avil. Con. et Molfes. Idem sentit perdoctus Cabassut.3 cum communi, addensSuarium Coninch. Nav. Vict. etc. extendere hanc doctrinam etiam ad coUationes ordinum. Et idem dicunt Nav.^ Laym. ^ de episcopo ministrante. Ratio, vel quia verba concilii solam monitionem continent , cum verba imperativi modi per se non inducant praeceptum ut dicunt Caiet. Navar. Sa et Sayr. quos retulimus ex Glossa 6 et ex d. Thoma, qui^ dicit: Nec in lege ecclesiae omnes ordinationes obligant ad mortale; vel quia verba Tridentini non continent strictum praeceptum , eo quod haec non aestimetur materia gravis, aut quod praeceptum ita a consuetudine sit interpretatum. Merito tamen dicunt praefati auctores, id non excusari a veniali (contra Holzm. 8 Gran.9 et Tamb. qui nullam in hoc culpam agnoscunt) saltem ob quamdam deordinationem quae in tali omissione interveniret.

184. « Resp. 2. Circa caeremonias confirmationis, scienda sunt sequentia: 1 . Etsi servandi sint ritus in pontificali praescripti, peccetque graviter episcopus, si contirmetsine pluviali, mitra, vel pedo; uti et si ordines sacros conferat cum solis indumentis missae; Dian.^i; non tamen semper erit mortalis alicuius omissio, v. gr. alapae aut cerei. Potest autem conferri loco quovis decenti, etiam extra ecclesiam, et a prandio non ieiunis, omni anni tempore. »

Notandum 1 . quoad vestes episcopi ministrantis, in pontificali rom. praescribi quod episcopus debet esse indutus amictu supra rochetum vel superpelliceum si sit religiosus, ac stola, pluviali albi coloris, mitra et baculo. Dicit autem Villalob. apud Dian. peccare tantum venialiter episcopum qui contirmaret siue vestibus sacris, dicens, hanc esse caeremoniam acciden(1) C. 5. S- 4. n. 4. (2) L, c. (3) L. 3. c. 3. D. 10. (4)L. c. (S)C.S. n. 4. (6) C. 1. de piacscf ip. (7) 2. 2, q. 166. a. 9. ad 2. (8) T. 2. |.. 4S. n. 218. (9) D. 1. n. 9. (10) Loc. cil. n.S. (11) P. 7. l. 10. r, 51. (12) Ibid. (13) Ibid.

TISMO ET CONFIRMATIONE

talem. Sed verius ipse Dian.<3 et Tarabur.i^ Sporer ac Renzi 16 dicunt essa mortale omittere omnia praedicta instrumenta, cum ipsa pertineant ad reverentiam sacramenti; secus si aliquod tantum omittatur, quia id non videtur esse materia gravis: et sic intelligendus Busemb., cum ipse se referat ad doctrinam Dianae. Advertendum tamenquoad baculum, sufficere quod baculus maneat publice expositus, vel a clerico detineatur, ut ex figura in pontificali depicta signatum ostenditur. Item s. c. de propag. fide 7. decemb. 4726. apud Pitton."declaravit sufficere quod episcopus sine mitra, adhibita lantum stola, confirmet.

Notandum 2. quoad caeremonias alapae et cerei, omissionem alapae, secluso scandalo , numquam esse mortalem, ut recte dicuut Suarez Bonacina *9 et Barbosa Gran. Ledesm. et alii ap. Salm. 20. Omissionem autem»cerei Led. et Sa 21 absolute negant umquam posse esse mortalem, cum haec caeremonia minime inveniatur praescripta in pontificali, sed tantum ex solo usu sit introducta.

Notandum 3. quoad locum, Nugnum apud Bonac.22 putare quod sit mortale confirmare extra ecclesiam, sed hoc est contra communem. Alii vero, ut Bus. et Dicast. apud Croix23 dicunt id omni culpa carere, modo confirmatio mini stretur in loco decenti. Sed communius Bonac. et Croix^* ac Salm.25 cum Con. et Praepos. censent hoc esse veniale: quod puto verius, nisi interveniat aliqua causa excusans, iuxta id quod notatur in rubrica pontificalis ubl dicitur: Hoc sacramentum potest con^ ferri minus solemniter quocumque die^ hora et loco^ ex causa ad arbitrium episcopi. Probabiliter autem dicit PaL26 licite semper posse episcopum confirmare in suo oratorio domestico.

Notandum 4. quoad ieiunium, quod

(14) De conGr. $. 2. n. 4. (lo) T. 3. p. 217. n. 41. (16) Qu. 3. (17) Dc S. rilib. 1. 1. n. S32.

(18) D. 37. 8.2. (19) P. 4. n. 9. (20) De conlir. c. 4. p. 2. n. 41. (21) Ibid. (22) P. 2. n. 14.

(25) N. 289. (24) Locc. cc. (23) Ibid. p. i.u. 32.

(26) P. 10. n.

CAP II. DE CONFIR

hcet in c. Ut ieiuni^ dist. h de consecr. praescribatur, ut confirmandi accedant ieiuni-, et in pontificali rom. dicatur: Confirmandi deberent esse ieiuni; dicunt tamenSalm. < et Croix^ id esse tantum consilii; sed melius dicunt 3 Aversa et Gob. ac Cabassut,'' et Renzi 5 iam usum jnvaluisse, quod hoc sacramentum conferri possit etiam post prandium. Sic pariter confirmatio conferri potestquocumque die, ut dicunt Suar. ^ et Salmant.''' cum Gran. et Busemb. uhi supfa, etsic usum ferre testatur Croix».

485. « 2. Sub gravi culpa, ut docet Nav. ^ ex communi, requiriiur patnnus; isque unus tantum (licetTol. duos admittat) qui, si confirmatus non sit, peccat graviter secundum communem. Escob. tamen ex Con. docet non esse mortale: quod probabile esse docet Quintan. ^o. Imo nuUum, si fiat in necessitate, et non contrahit cognationem, ut docent Sanchez Suar. contra Sylvest. Sa et alios. »

. Igitur requiritur patrinus, et quidem sub gravi, ut cum Nav. et communi dicunt Busembaum et Holzm.^i. Patrinus autem confirmationis designandus est a parentibus, vel ab episcopo in eorum defectu. Croix 12 cum Gobat. ; (hoc intelligendum si confirmandus sit puer). Dicit autem Holzman cum Gobat. et Illsung quod licite posset conferri confirmatio sine patrino, casu quo is haberi non posset. 2. Requiritur ut patrinus sit unus, ut tfnendum cum Busemb. et Salmant. exPal. Bon. et Reb.; nam sic praecipitur in cap. fin. de cogn. spir. in 6. ubi dicitur: Non plures quam unus vel una accedere debent ad suscipiendum de baptismo..., De confirmatione idem iudicium est habendum. Licet autem Tridentinum in baptismo duos adraittat, cum tamen nihil disponat de confirmatione, quippe iuri antiquo standum

(i) Loc. cit. D. 33. (2) Loc. cit. (3) Ibid. <4) L. 3. c. 3. n. 2. (S) Q. 4. (6) D. 57. «. 2. <7) Ibid. n. 34. (8) Loc. cit. (9) C. 22.

JIO) T. 2. sect. 7. (11) T. 2. p. 46. n. 222. ex e. 2. et 6. caus. 30. q. 1. (12) N. 397. (13) De coiirir. c. 4. p. 5. II. 50. (14) De coufir. n. 255. riS) P. 2'i9. n. 3. (16) L. c. (17) la 4. d. 42.

lATIONE DUB. IIK 471

est. 3. Requiritur ut hic patrinus sil confirmatus, ex praecepto quod habetur in can. In baptismate^ 102. dist. 4. de consecrat. ubi : In baptismate vel in chrismate non potest alium suscipere in filiolum, qui non est ipse baptizatus vel confirmatus. Et in pontificali rom. habetur; Nullus qui non sit confirmatus potest esse in confirmatione patrinus.

486. Sed hic dubitatur 4. an peccet graviter qui non confirmatus teneat. Dicit Bus. quod Escob. negat esse mortale; sed errat; nam hic auctor oppositum expresse docet, quia tali^» patrinus vioiaret pfaeceptum cci./A<jsiae in re gravi, et sic tenendum cum Conc.^^ et communi ut asserit idem Bus.

Dubitatur 2. an patrinus non confirmatus cootrahat cognationem.

Prima sententia affirmat, et hanc tenet Conc.16 Sot.7 et Navar. Tab. Man. Lopez apud Sanchez item Sa Palud. etc. apud Salm.^ qui probabilem putant, sicut etiam censet Croix^o. Ratio quia (ut dicunt) to non potest in cit. c. 102. mox supra, per se et proprie noa denotat invaliditatem actus, sed tantum prohibitionem, sive (ut aiunl Surd. et Bard. apud Escob. 21 ) quia verbum nonpotest interdum sonatidem ac non decet^ vel non expedit 22.

Secunda sententia vero negat, quam tenent Glos. ind. c. 102.Suar.23Tol.24 Bon.25 et Renz.26 qui refert declarationem s. c. concilii die 13. iunii 4654. apud los. de lan., ubi dictum fuit, non confirmatum suscipientem confirmandum non contrahere cognationem spiritualem. Eamdem ut probabiliorem tenet Sanchez 27 cum Ang. Vict. Hen. Led. Palac. etc. Ratio tum quia verbum non potest reddit actum omnino nullum, ut dicit Sanch. se probasse^s, tum quia sicut in baptismo non contrahit patrinus non baptizatus, ita in confirmatione non confirmatus. Ulraque est

q. 1. a. 3. (18) De matrim. I. 7. d. 60. n. 19. (19) Deconf.c,4,p.3. n.47. (20)L.6, p. 1. n, 400. (21) N, 231, (22) Ex leg. Ncpos (T. de verb. siga, (23) Q. 72. a. 10. (24) L. 2. c. 24. u. 11.

(2d) De matr. i^. 3. p. S. $. 2. n. 20, (2G) De confirm, q, 9, (27) Loc. cit. n. 20. ritJ> L. 6. d, 3U. n. 20

LiB. VI. TAAGT. II. D£ BAPTISMO £T CONFIHMATIONB

probabilis, sed secuoda probabilior, saltem, quia est maiori auctoritate munila ob declar. s. c.

-187. « Debetautem palrinus esse diversus a patriuo baplismi saltera extra necessitatem (Ut dicuntSalmant.* cum Laym. Pal. Bonac. et comm. Excipit tamen Croix^ cum Sylv. et synodo coloniensi, nisi aliqua adsit causa in contrarium.Patrinusautemdebet esse eiusdem sexus, cuius est confirmandus, iuxta usum ecclesiae, et ritum pontificalis rom., prout dicit Croix 3 cum Aversa) licet cum Bon. et Hurt. id neget Quint. * et secus facientem non peccare raortaliter, dicat Diana 5 et non monachus (nisi factus episcopus), admitti tamen et illos et moniales posse sine culpa, docet idem Quintan. 6 nisi in eorum religione sit prohibitum. Eo autem nomine non excludi mendicantes notat Concin. et alii quinque cum Diana. ' Nec refert, seclusa consuetudine, num vir sit aut foemina. Neque etiam contrahit obligationem instruendi confirmatum (Ut dicunt etiam Salmant. ^ cum Layra. Pal. Bon. et Henr. Excipiunt tamen Aversa et synod. colon. apud Croix ^ si confirmatus non sit instructus et alius desit ) sed tantum cognationem spiritualem cum eo et eius parentibus: duramodo tamen eum taugat.

Quidquid dicat Quintanad. apud Busemb., verius id censent vetitum Salmant.*0Sanch. Bon. Led. et comm. ap. Spor. Nam in c. Monach. 404. dist, 4. de consecr, universe dicitur : Monachi sibi compatres commatresve non faciant. Excipiunt autem 4.Spor.^2 et PaL Barb. Gobat. etc. apud Croix si confirmandus esset pariter religiosus. Excipiunt 2. Suarez Dicast. elc. apud Croixi^ si religiosussit mendicans, sed hanc exceptionem nec admittit p.Concina. Quoad modum autem suscipiendi in confirraatione , praescribitur in

(1) Loc. cil. n. 49. (2) N. 398. (S) Ibid. (4) T. 2. •ect. 7. ol 14. [S) P. 3. t. 4. r. 21. (6) Loc. cil. «ecL 18. (7) P. 9. t. G. r. 32.

{») De confirm. c. 4. p. 3. n. 51. (9) N. 597. (10} Ibid. n. 48. (11) T. 3. p. 218. n. 47.

(12) Loc. eiU (13) N. 597. (14) Ibid.

pontificali rom.quod confinnandus ponat pedem super pedem dexterum patrini; sed recte dicit Conc. hodie receptam consuetudinem habere, quod sufficiat ut patrinus manum dexteram super dexterum humerum confirmandi ponat, et hanc consuetudinem testatur Conc. approbatam fuisse a s. c. rituum die 20. septemb. 4749.

488. « 3. Frons confirmati obliganda est fascia linea cruce uotata, gestanda uno, tribus, vel septem diebus, pro consuetudine, illota interim fronte ( Sed hodie ex desuetudine haec caeremonia non amplius in nostris partibus est ia nsu, cum statim post unctionem abstergatur frons confirmati, et sic dimittatur). Potest etiam, si ratio subsit, sta* tim auferri, et frons ablui; ipsa autem comburi vel honeste asservari debet, nec ad profanos usus adhiberi, propter contactum chrismatis, neque solvens illam contrahit cognationem. V. Praep.**
489. Parochos teneri in librum referre nomina confirmatorum et patrinorum suae parochiae (eamque curam ad episcopos etiam pertinere), tum propter sciendam cognationem spiritualera, tum propterordinessuscipiendos, docet Quintan.<6 ex Barb. etc. ac denique licere mutare nomen in confirmatione »

Notandum ultimo pro complemento huius materiae, quod benedictio comraunis quae datur ab episcopo confirmatis in fine non est necessaria ad sacramentum, sed est simplex caeremonia, ut communiter dicunt dd. cum Croixis. Hinc probabiliter ait Tamb.t» admonitionem quae fit, ne confirmati ante benedictionem praefatam discedant, non videri quod obiiget. Imo dicunt Laym.20 PaL2i et Tamb.22 quando magnus est concursus, omittendam esse illam admonitibnem, ut aliis locus praestetur; et hanc esse praxim testa tur Croix 23.

(15) In 3. p. q. 2. a, 12: (16) T. 2. sect. 11, (17) Ibid. secL 10. (18) L. 6. p. 1. u. 4uO

(19) De conGrmatione c 2. 2. n. B.

(20) Lib. 5. c. 7. n. 2.

(21) Tr. 20. qu. 10. u. 12.

^2i) Loc. cit. (23) Loe. ciL

CAP I. DE ESSENTIA